Morgunblaðið - 30.01.1973, Blaðsíða 11

MORGUiNÐLAJWÐ, J>RIÐJUijiÍGUR öÖ. JAA'OAK-1973 t
VLV . . W ijl|v'"3' <g B',-e-<L»T" ■'
lfcl
HAMFARIRNAR I VESTMANNAEYJUM
landiniu óttaslegnir, og trúa því jafn-
viel, að þeir eigi ektei eftir að búa í
Eyj'Urn aftur. En gosið hættir og þá
fer brimskapið og auistanáttiri aift-
ur iað íhiaiupa í memn, Eyjiajrmar rounu
toga í, því eniginn Vestmantnáeying-
ur viil af þeim missa.
Einihver hafði á orði, að þetta eld-
gos væri frá hinum vonda komið.
Ef sivo er, mætti ætla, iað gosið hefði
koimið upp í byggð. Porsjónin er því
með okkur, svo fremi, að bæritnn
standi upp úr, og öslkugosið hefur
farið minnkandi.
Menm geta t-apað klæðium sínum og
það er tjón, eða húsum sinum og
það er enn meira tjón. Eí sár á lik-
ama og geði verða ekki of djúp, gróa
þaju um heilt. Við verðum nú að sjá
til hviað setur um framtíð eyjunn-
ar okkar, en við skullium ekki sitja
aðgerðalausir mieð bendur í buxna-
vöisium. Það þarf meiiia til en flug
pappirs af skriflborðsiflöt og niður í
Skúffuina. Við skiulum gefia oklkur
tfimia i pæíkilinin þegar betra veður
verður.
If SPORUM LUNDANS
Það er mikiiS aska á svæðinu fyrir
loifan Rúastaðabnau’t, en síðan fer hún
snanminnkandi eftir þvi sém niorðar
v>g vestar dregur. Ný byggð Kirkju-
bæimga rís vonamdi vestur eða suður
<af Heimaey. Það er einniig mikiil
'aska fyrir ausitan Vilpu, en fyrir
'ofan HVÍld er engin asfca oig það var
dýrðard'agur, þegar við skruppum
upp á Stórhöfða í gær. Að slepptium
niorðurfjöBunum var -gamla góðia
'Heiim-a-ey, oirns o-g hún átti að s-ér að
•vera, hrein og snyrttiíliag. Og lundinn
mun íkiomia í vor með hinum bjarg-
'fuglutnum. Ef ástandið verisnar ekki,
mun hann hreinsa út úr holunum
'sin-uim og hefja sumarh-úskapinn með
ljóðasönig lengi kvölds og nætur.
Askan er eikki ennþá eins mikii
x>g m-sst-u snjóskaflar í Eyjum. Þó
að hún verði fylit austur fyrir feU
og skörðin fyllit, þá verður nóg aftir
1 uppbyggingu og ræktun, því tii
beggj'a hlulta er hún flyrirtak.
Vestm-annaeyingar eru nú í spor-
um lun-dians. Þeir þurfa að búa -um
sinn fjarri heimaibyggðinni, en hieima
búska-purinn hefst a-ftur sé þess kost
ur við þverrandi átök í iðrium jarð-
ar.
• Með aðstoð góðra m-anna, fastri og
•áksveðinmi stjórnun, á gullkista is-
■lands vonandi -eftir að hrisita -aif sér
svert-una. Frumkvæði Vesttmanna-
eyinga er ekki aldeilis úr sögunni.
Það er hu-g-ur i þeim ungu mfinimim,
sem hafa unnið ofboðslegt starf á
Heimaey síðustu daigEL Sami hugur
og kveikti frumlkvæði Eyjamanna
fyrrum, þagar þeir byggðu fyrsta
bamaskóia landsirus, fyrstu sundlaug
ina, iétu smíða fynsita v-arðskipið
sjáifir, sæsámiastreng, va-tnsleiðsl-
'una til lands, byggðu höfnina og
'stofn-uðu eigin stýrimainnaskófla, til
þess að vera betur vamdanum vaxnir
'sem „guilkista íslands".
HVAÐ EB EITT EI.DGOS ?
Hvað er eittt eldigos í aldanna
skauiti? Vonir Okkar og vilji spanna
meira.
ísltenzk stjörnvöld. Sýnið dreng-
sfcap. Ruglið ekki óhappi Vestmanna
eyinga saman við áður ákvieðnar
eifriahagsráðisitaifanir, því það verður
ekki fyrirgeifið. Standið mieð okkur
í endunreisn Eyjabyggðar. Það er
ekki hægt að meita aðs-toð nú, en
það er ekki sama hvemig hún er
•boðin. Það er óþartfi að slá mann
'fyrst, áður en honum er boðin að-
•stoð.
Sorgttiegir daigar m-unu MOa hjá.
Þeir verða skráðir í þá alvartegu
'minntoigabök, sem geymir sagnir um
Tyrkjartánið, lifmissi yfir 500 sjó-
'marma frá Vest-mannaeyjum á þess-
ari öttd og fleira.
En þrátt fyrir böl og aíheimsstrið,
•þá verður -aftur þjóðhátið, segir í
'einu þjóðhátáðarkvæðinu. Og þegar
sóJin ris yfir nýrri eldkei-Iu á
'Heimaey, KirkjufeJU, yfir hljóðnað-
ár eldstöðvarnar fraim i aúdirmar, þá
Verður þesis ekki iangt að bíða að
aiftur verði sungið í Eyjum:
„Manstu okkar fyrsta fund,
-forðum daga i Eyjum
Barhaieg óg bUð í hmd,
barsrtu af öðrum meyjuna.
Ég var ungur eins og þú
einn af þorpsirss snáðum,
Sama von og sama trú,
sama þrá hjá báðum.“
Islenzk stjómvöíd. Við erum á
reiki í brimgarðÍBium. Takið áraiag-
ið með okkur gegrtum brimgarðinn
til startfa með huga og hönd.
Vestmarenaeyjum, aðfararriött
mánudags. Lesið upp kl. 5 að roorgni
í slökkvistöð Vestmannaeyja, fyrk-
Uðið þar og fyrir hjálparsveiitirnar i
barnaiskolanium. Samþykfct sam-
h-ljóða.
Byggðasafn Vestmannaeyinga á marga merka muni. Hér er Þorsteinn Víglundsson a8 ganga
frá til flutnings. (Ljósm.: Sigurgeir).
Byggðasafnið
flutt í land
Þyrlu hafnad fyrir Kjarvals-
safniö — sem fór í gáma
Frá EUnu Pátonadóttur
í Vestmannaeyjum.
BYGGÐASAFN Vestmanna-
eyja var á sunnudag flutt frá
Eyjum með Dettifossi. Þor-
steinn Víglundsson, spari-
sjóðsstjóri og forstöðumaður
safsins, var um morguninn að
ganga frá safntnu til pökk-
unar í gáma, er fréttamann
Mbl. bar þar að, og hafði
fengið hjálparlið frá björgnn-
arsveitimum.
Þarnia mátíti sjá marga fal-
lega og mæta muni, sera eklki
var túni til að skoða né ræða
um. Þonsteinn sagði, að aUt
saflnið jrrði flutt broflt, nema
stærstu og þyngstu hlutimir,
þar á tneðal prentvéli-n úr
premtsmáðju Gísla Johnsen,
æm er frá 1890 og svo þ-ung,
að undirstaðan er geymd úti,
en hún þyfcir hinn merkasti
gripur. AHt amærra var sett
í gáma og fiutt. Efcki vissi
Þorstetoin hvað um það yrði.
— Þjóðminjavörður hefði
boðízt til að geyma gripina,
og hann mœflti losa gámana
í Þjóðíminj asafnið. Helzt vildi
hanin fá að hafa safnilð í þeton,
og geyma þá, þar titt ákveðið
yrði, hvað hægt verður að
gera við safnið. En gámar
eru dýnnætír nú í Eyjum, og
hasrn viasi ekttd, hvort hann
yrði að losa þá þar.
Þorsteinn var búinn að
fara þrjár ferðir til lands,
síðan gosið hófst. Fyrst flutti
hamn sparásjóðsskjölin með
Heklu, þá kom hann til baka
„með eða á® leyffis“, elns og
óhæt't er að orða það. Næst
lá fyrir að bjarga Kjarvals-
safninu, sem er eign bæjar-
ins, í þvi eru 34 máiverk eft-
ir Kjarval og fleiri myndir
eftir aðra, og eru Kjarvals-
myndimar einar virtar á yfir
þrjár mállijónir króna. Mál-
verfcin eru ásamt miklu bóka-
safni, sem byggðasafnið á,
geymd heirna hjá Þorsteini og
hús hans er í austurbænum,
þar sem hættan var meat og
þangað fór hann til að ganga
frá þeton.
— Þá hringdi bandaríski
listaverkafræðiiinigurinn Ponsi,
sem búsetitur er á ísiandi, og
þekkti saínið. Han-n var þá
búinn að ganga svo frá, að
vamarliðið lánaði þyrlu og
sæfcti s-afmið til að bjarga því,
sagði Þorsteinn.
Hann kv-aðst hafa hringt í
Pétur Sigurðsson, sem efcki
mátti vera að því að sinna því
máli. Þá hugsaði Þorsteinn
mieð sér, að „einn væri þó yf-
iir Pétri“, eins og hann otrðaði
það, og hringdi til Ólafs Jó-
hanniesisonar, dómsmálaráð-
herra, seim lofaði honum að
athuga málið og liSðka það við
Pétur. Um kvöldið hringdi
hann svo aftur og sagði að
Þorsteinn skyldi setja safnið
í gáma, og mætti flytja það
út í varðskipið Árvakur.
Nú var konxið þriðjudags-
kvöld, og Þonsteiran var í húsi
sínu, þar sem glóandi hnuli-
uragarnir skullu niður í fcring,
og ekM hafði hann neina gáma
handbæra.
— Ég var þama einn í hús-
inu, og rafmagnið fór, sagði
Þorsteinn. — Ég kveikti þrjú
kertaljós og hélt áfram að
vinma við þau. Ég sá hús vina
og kunningja í björtu báli
síkamimt frá. Þeirri nótt i
rnyrkri og irenan um glóandi
grjóthríðina, gleymi ég
aldrei, sagði Þorsteinn.
Á miðvikudag „stal“ svo
Þorsteinn tveimur gámum hjá
Sfcipaiitgerðinni, „þó eiginlega
með leyfi“, sagði hann. Og
málverkin fóru á miðvikudag
út í Árvakur. Síðanhefég ekki
hugsað twn þau. Þau eru á ör-
ugguim stað, sagði Þorsteinrij
Og Þorsteinn hélt áfram að
paleka. Hjá horeum er m. a.
mifcið bókasafn, sem Byggða-
safnið á, utan hans eigin
bókasafns. T. d. eru í því öll
blöð, sem hafa komið út í
Eyjum utan tvö, sem ég veit
um í Landstoókasiafni, sagði
hann, og alls konar skjöl. Nú,
var bara eftir að korna burtu
því, sem eftir. var.
— Við unnum við að pakka
því í gær, ég og ireenn, sem
mieð imér kxm-u frá Reykja-
yík, tveir synir mínrr, dótt-
u-rsonur minn og sonur tengda
sonar míns og fylgd-armaður.
— Og eikki má gleyma lög-
regluþjómmum, sem hingað
hafa komið til aðstoðar, sagði
Þorsteinn, — og aldrei legið
á liði sínu, og hlaupið til að
hjálpa mér, ef ég hef þurft á
að halda. Þeir hafa unnið frá-
bært starf.
Nú voru gámarndir að feoma
að dyrunum, og ekki lenigur
til setunnar boðið. Maður tef-
ur ekttd fólk í Eyjutm, þegar
svona stendur á, en minja-
safnið hetfur væntanlega far-
5ð í gáimana undir miðinættið
á sunnudagskvöld til Reykja-
víbur.