Morgunblaðið - 30.01.1973, Blaðsíða 12

12
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 30. JANÚAR 1973
Á siinnudagsmorgun eftir hryðjuna á laugardag logaði upp úr húsum, sem grafin voru í ösk-
unni. — Hvort kviknað hafði í á undan eða eftir að þau grófust var ekki gott að segja.
sjálfra að rseða. Nú hafði þeim
borizt liðsauki. Komnir voriu 11
slökkviliðsmenn úr Reykjavík
undir forustu Gunnars Sigurðs-
sonar og Sveinn EMkisson,
slökkviliðsstjórinn af Keflavíkur
flu'gvelli, var kominn og stjórn-
aði hjálparsveitum Slysavamafé
lagsins við að reyna að negla
fyrir gJuigga á þeirri hlið hús-
anna, sem sneri að gosinu, til að
forða þvi að glóandi steinar fœru
þar inn og kveikifcu 1 Komnir eru
til Eyja 3 slökkvibilar af Bed-
ford gerð, eins og þeir sem flutt
ir voru inn fyrir allt landið og
sagði Gunnar Pétursson, tfu®-
trúi Brunamálastjómar, að þess
ir biliar, sem hafa drif á öllum
hjóíuim og eru mjög lilðlfegir, hafi
reynzt einstaklega vel við þess-
ar aðstæður.
Hann hrósaði heimamönnum
líka mjög mikið, sagði að þeir
hefðu hvílit sig í fyrsfa skiptd
meira en 2 tímia á sólarhring
eftir að aukaldðið kom, siðan gos
i)ð hófst. Enginn varð fyrir
meiðslum þessa nótt, þegar
slökkviliðsmenn unnu alla nótt-
ina að slökkvistörfum á brenn-
andi húsum eða skrúfuðu fyrir
kyndingar í húsum, þar sem
östoufalllð var að fylia skorsteina
og hætita á íkvikniun.
Um kl. 11 snerist vi ndátt úr
SA í SV og grjótregnið yfi.r bæ-
Gosið tekur ótrú-
legum hamskiptum
Varpar glóandi steinum eins og risi í slöngvukasti
SÁ, sem kemur til Vest-
mannaeyja í fáa klukkutíma,
þegar eldgosið er upp á sitt
bezta eins og á sunnudaginn,
veit ekki hvílíkum hamskipt-
um það getur skyndilega tek-
ið. Það höfum við reynt, sem
höfum verið hér um helgina.
Á sunnudagskvöld bar gló-
andi eldinn við heiðan him-
in og spýttust hátt upp í
geiminn sletturnar úr nýja
fjallinu, sem komið er þarna
við hliðina á Helgafelli, lík-
lega 170 metra hátt, og glóði
á binginn. Það var eins og
fögur flugeldasýning. En sú
mynd stendur ekki nema
stutta stund. Gosið getur líka
spúið svörtum strókum og
kastað glóandi grjóthríð og
eyðandi ösku yfir byggð-
ina, þegar vindátt hreytist.
Þá á orðtækið „að spúa eldi
og brennisteini" raunveru-
lega við. Þeir, sem hér hafa
upplifað þetta, munu aldrei
framar nota það orðatiltæki
gáleysislega.
Síðdegls á Laugardag upphóf-
ust þessar ægilegu hamíarir.
Grjótregnið dundi hér yfir bæ-
inn. Það var eins og risa slöngvu
kastari gengi berserksgang. Gló
andi steinar komu fljúgandi og
dundu á húsum og götum um ali
an bæ, féHu allt vestur fyrir
Hótel H.B., vestast í bænum. Ég
get ímyndað mér að eitthvað
svipað hafi verið hér á
ferð, eins og í skotgröfunum í
striðinu 1914—18, þegar fall-
byssukúlum og sprengiibrotum
rigndi niður kringum menn.
Austast í bænum fóru þessar
glóandi gjallbombur viða inn um
giiugga húsanna og kveiiktu í
gluggatjöldunum, eða inn á gólf.
Slökkviliðið og lögregla var á
stöðugri ferð, til að reyna að
slökkva slíkt áður en það yrði
að báli eða að minnsta kosti að
verja næstu hús og koma í veg
fyrir keðjubruna. Þeir sinntu 40
Húsbúnaðinum er staflað upp í geynislum, hvar s<‘ni þær er að fá, mest í barnaskólanimi,
fiskhúsununi og stöku bílskúrum. (Ljósm.: Kr. Ben.)
sií'kum útköllum í grjóthriðinni.
Oft tókst að slökkva, en fitrrwn
hús brunnu alveg niður, sem vit
að var um, og kviknaði i öðrum.
Þegar tók að líða á nóttina hafði
slökkviMðið misst tölu á íkvikn-
unmm, sem vonlegt var. En eftir
þá nófct reyndi yfirlögregliiþjónn
inn, Guðmundur Guðmunds.sion,
að slá tölu á þau hús, sem brunn
in eru eða alveg grafl'n ösku hér
í Eyjum og reyndust þau vera
62, auk þeirra húsa, sem standa
að einhverju leyti upp úr. í hve
mörgum af þessum húsum hafðd
kviknað, er ekki hægt að segja,
því um morguninn rauk víða
upp úr öskubingjunum, þar sem
grafin voru hús undir, hvort
sem þau höfðu fyrst brunnið
áður en þau urpust ösku eða
kviknað í þeim sáðar. 1 gær-
kvöldi logaði a.m.k. í einu húsi
i Eyjum.
Fréttamaður Mbl. brauzt í
grjóthríðdnni upp í bamaskóla,
þar sem hjálparsveitirnar hafa
bækistöð. Þar buldu stórir hnull
ungar á húsinu og rúðunum.
Reynir skólastjóri setti vakt á
allar hæðir, og slökkvitæki voru
tekin fram, ef glóandi steinn
kæmi inn. Rúðurnar, — tvöfald-
ar rúður, — sem settar voru í
Skólann í sumar, héldu lengi vel,
svo fór ein og þá gáfu menn sér
tíma til að negia fyrir glugigana
á austurhliðinni.
Annars höfðu björgunarsveit-
irnar, sem gengu í auistuistu hús-
in, þau sem í mestri hættu voru,
nóg að gera við björgunarstörf.
Flokkur brauzt út í veðrið með
Gauja í Gíslholiti, þegar húsin
voru farin að brernna báðum
megin við hans hús og tókst að
bjarga búslóð hans. Þeir bökk-
uðu vörubíl'num einfaidlega inn
um stóra stofugluggann hans.
Sveit úr flugibjörgunarsveit-
inni, sem komin var á undan
stóra hópnum, len.ti líka í að
fara í slíkan leiðangur í grjót-
hriðinni, íágu 4 þeirra í nær
klukkutima í stojóli undíir hús-
vegg, áður en hægt var að halda
áfram. Það var mesta máldi að
það kvöld skyidu ek'ki verða stór
slys.
Öllum, sem fylgzt. hafa með,
kemur saman uim að Sliötokvildð
Vestmannaeyja hafi staðið sig
með afbrigðum vel við erfiðar að-
stæður undir stjórn Kristins Pét-
urssonar. Þorbjörn Sigurgeirs-
son, sem mikið fylgdi st með
þeim, dáðist rnjög að þessum
mönnum fyrir æðruleysi, sem
þeir hafa sýnt, er þeir hafa geng
ið í slökkvistarfið án þess að
liáta á sér sjá, þó þama væri um
hús vina, ættingja eða þeirra
inn hætti. Fiúður varð til að
sinna björgunarstör'fum i hús-
um. Margt manna var í bæn-
um, hafði komið með Heklu,
Herjólfi og bátum, tdl að sinna
ei'gum sínuim og mesta mildi að
engin slys höfðu orðið.
Meðan veðrið var sem versit,
hafði lögreglan óskað eftir þvl
að alddr sem í bænum voru, söftn-
uðust um nóttina saman til gist
ingar á 3 staðd í bænum, ef
þyrftii að bjarga fólki skyndil'ega
Neglt er fyrir
alla glugga
gosmegin í
húsum
í Eyjum
frá Eyjum. Og höfðu margir
gert það, þegar veðrið lægði.
Mikið og harðsnúið björgiunar
Mð hafði borizt til Eyja með skip
unum Ægi, Hekllu oig Herjólfi
og gengu í verkin. 55 menn frá
Fl'ugbjörgunarsveitinni oig 20 úr
hjálþarsveit skáta bættust liði
Reynis Gulðsteinssonar oig gengu
i að tæma kerfdsbundið húsin
austast í bænum. 50 skátar fóru
í störf með lögreglu og slöktovi-
ldði. 70 menn frá Slysavarmadieild
um voru við að negla fyrir
gluigga og veita allis konar hjálþ.
En í því liði voru menn frá
Kyindli í Mosfellssveit, Stefni í
Kópavogi, Fiiskakletti í Hafnar-
firði, Allbert á Seltjamamesi og
Ingólfi í Reykjavílk og ætliaði
Slysavamaféiiagið að skipta og
fá óþreytt Mð er þetta færi. Þá
kamu 60 smiðir frá Trésmiðafé-
lagi Reykjavíkur undir forustu
Jóns Snorra Þorleifssonar og
gengu þedr i að negla fyrir alda
glugiga í h úsunu m í bænum. Þeg
ar aldt efni var búið á sunnu-
dagskvöld, lögðu þeir sig i
klukkutíma, þar tid ný sending
kom frá Reykjavlk, og héldu
þeir þá áfram. Gekk það verk
mjög vel, En sjálfboðaliðar frá
Stakki í Keflavík sitóðu i að
stafla saltfiski til útskipunar
alla nóttina. Að auki var eins og
áður lögreglulið úr Reykj avik og
er skipt um menn þar. Bjarki
Elíasson var til haldts og trausts
l'ögregdiu og Lögregluskólinn
hafði komið strax undir forustu
Sigurðar Þorsteinssonar. Sjálf-
sagt verður eitthvað útundan af
hjál'pairldðum, en ógerlegt er að
átta sig á þessu. Ein nú munar
um hjálpina. Bara að ald't þetta
llið hefði komið 1—2 sólarhring-
um fyrr og gengið svona í björg
unarstarfið. Fjöldi Vestmanna-
eyinga kemur lítoa núna með
skipunum og reynir að pakka
og bjarga eigum sínum, og kotma
þeim ýmist í skipin eða í bátana,
sem eru stöðugt i ferðum að
bjarga veiðarfæruim og búsdöð-
um.
Kl. 7 á sunnudagsmorgiun kom
Iðettifoss til Eyja með 152 litla
gáma og 6 stóra, sem mikið
hafði verið beðið eftir. Og nú
átti að láta austustu húsin, sem
voru í mestri hæfctu ganga al-
gerlega fyrir og sveitirnair undir
stjórn Reynis skólastjóra hafa
stjórn á því. Hafði verið til-
kynnt að menn gengju fyrir um
gáma i húsum aust'an Skólaveg-
ar. Aðrir voru beðnir að biða,
þar til fledri gámar kseami og
yrði losað hjá þeim svo fljótt
sem hægt yrði. En manneðdið er
samt við sig, stöku rwanni tókst
með brögðum að ná gámium á
aðra staði, svo að þegar búið var
að setja í um 120 gáirna þar,
höfðu hinir farið annað. Gott er
að þekkja ekki til hér og vita
ekki hverjir það gerðu.
Aðrir tóku hlutunum öðruvisi
og eru þeir sem betur fer fleiri.
T.d. kom Ásdísi Sveinsdóttir, dótt
Framhald á bts. 21.
Reynir Guðsteinsson, kennari
leggja hjörgim ú
og tveir hjálparmeinn hans skipu
r húsiini í hættn. —