Morgunblaðið - 14.11.1982, Blaðsíða 22

22
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 14. NÓVEMBER 1982
|>
JLFruno Richard
Hauptmann:
Bréfi frá honum var
stungið undan
nna
Hauptmann:
Berst fyrir því að ný
réttarhöld fari fram
K
_M_m.imberling
ofursti:
Stakk bréfinu frá
Hauptmann undir stól
„Glæpur aldarinnar“
tekinn fyrir að nýju
LINDBERGH-málid er aftur komid á dagskrá í Bandaríkj-
unum. Anna Hauptmann hefur hafizt handa um tilraunir til
að hreinsa mannorð eiginmanns síns, Bruno Richard Haupt-
manns, sem var sekur fundinn um ránið og morðið á syni
flugkappans og þjóðhetjunnar Charles A. Lindberghs fyrir
46 árum og lét lífið í rafmagnsstólnum. Hún heldur því fram
að athugun hafi leitt í ljós að sönnunargögnin gegn eigin-
manni hennar hafi verið fölsuð og hann hafi verið hafður
fyrir rangri sök.
Anna Hauptmann, sem býr í
nágrenni Fíladelfíu, er orðin 83
ára gömul, en er enn í fullu fjöri
og staðráðin í að fá því framgengt
að niðurstöðum „réttarhalda ald-,
arinnar" verði hnekkt. „Eg verð
að halda áfram,“ sagði hún í við-
tali í fyrra, þegar hún hóf baráttu
fyrir því að ný réttarhöld færu
fram í málinu. „Þessu verður að
koma í verk og ég ætla að gera
það,“ sagði hún og barði í borðið
til þess að leggja áherzlu á orð
sín.
Frú Hauptmann hefur lengst af
þagað um „glæp aldarinnar", eins
og barnsránið hefur verið kallað,
en þrátt fyrir það segist hún aldr-
ei hafa fengið frið í sálu sinni og
hugsað um málið „á hverjum degi
og á hverri nóttu" í tæpa hálfa
öld.
Hún hófst handa þegar hún
kynntist lögfræðingi, Robert Bry-
an, sem fékk leyfi New Jersey-
ríkis til þess í september í fyrra
að rannsökuð yrðu 90.000 sönnun-
argögn í málinu, sem hafa verið í
vörzlu ríkisins. Síðan höfðaði frú
Hauptmann mál fyrir sambands-
dómstóli í Newark í október 1981
til þess að fá því framgengt að
málið yrði tekið upp að nýju, ný
réttarhöld færu fram og hún
fengi greiddar 100 milljónir doll-
ara í skaðabætur.
Hún er sannfærð um að kvið-
dómur muni sýkna eiginmann
hennar af öllum ákærum, en mál-
ið er ekki enn komið fyrir rétt.
Þótt hljótt hafi farið um það
sagði frú Hauptmann á blaða-
mannafundi með Bryan lögfræð-
ingi sínum í sumar að sækjandinn
í málinu hefði á sínum tíma
stungið undan mikilvægum gögn-
um, sem bentu til sakleysis eigin-
manns hennar.
Ekkjan kvaðst vera viss um að
''firvöld í New Jersey hefðu vitað
* þau voru að lífláta saklausan
mann þegar þau sendu Bruno
Richard Hauptmann í rafmagns-
stólinn. Lögfræðingur hennar
sagði að margt merkilegt hefði
komið í leitirnar þegar hann blað-
aði í skjalasafni lögreglunnar, en
gögnin hefðu ekki legið á lausu
fyrr en höfðað var opinbert mál.
„Saman heima“
„Ég vissi að ég varð að gera
eitthvað, mér bar skylda til þess
vegna mannsins míns,“ sagði
Anna Hauptmann. Anna heldur
því fram, eins og hún gerði í rétt-
arhöldunum á sínum tíma, að þau
hjónin hefðu verið saman á heim-
ili þeirra hjóna í Bronx-hverfi í
New York daginn sem 22 mánaða
gömlum syni Lindbergh-hjón-
anna var rænt, 1. marz 1932, í
Hopewell, New Jersey. Fjárkúgari
fékk 50,000 dollara lausnargjald.
Eins og frú Hauptmann lýsir
því lifðu þau hjónin mjög ham-
ingjusömu lífi áður en maður
hennar var handtekinn. Tiltölu-
lega stutt var síðan þau höfðu
flutzt búferlum frá Þýzkalandi
(hún talar enn með þýzkum
hreim). Hann var smiður og vann
í húsum, sem voru í byggingu í
Bronx, en hún vann í bakaríi. Þau
áttu heima í íbúð ofarlega á
Manhattan áður en þau fluttust
til Bronx.
Anna segir að aðeins einu sinni
hafi skugga borið á hamingju
þeirra. Hundur þeirra, Lottie, dó
eina nóttina og hún vaknaði við
það að Richard grét.
Hinn 19. september 1934 voru
frú Hauptmann og nágranni
hennar úti í garði með barn
þeirra hjóna þegar þeim heyrðist
einhver vera inni í íbúðinni. Hún
hljóp upp á loft og sá þrjá menn
leita íbúðinni og Richard sitj-
andi á rúminu. Þeir sögðust vera
lögreglumenn. Hún sagði að þeir
hefðu farið með mann sinn og
aldrei komið með hann aftur.
Frú Hauptmann var viss um að
þetta stæði að einhverju leyti í
sambandi við það að hann var
ekki bandarískur borgari og hafði
farið í veiðiferðir, þar sem byss-
um var beitt. Hún kvaðst hafa
haft áhyggjur af þessu og varað
hann við að fara í þessar ferðir.
Nokkrum klukkustundum síðar
sagði einhver henni af hverju
hann hefði verið handtekinn.
Sönnunargögn
Sönnunargögn skorti ekki, til
dæmis fundust um 15.000 dollarar
af lausnargjaldinu í bílskúr
Hauptmanns. En frú Hauptmann
heldur því fram í málshöfðun
sinni, sem byggir að verulegu
leyti á úttekt á 34.000 blaðsíðna
skjölum alríkislögreglunnar FBI
um málið, að mikið af gögnunum
hafi bersýnilega verið tilbúningur
og mörgum gögnum verið stungið
undir stól, þar á meðal gögnum
sem studdu þá röksemd Haupt-
manns að hann hefði fundið pen-
ingana í bílskúrnum, en þeir
hefðu ekki verið hans eign.
Um nóttina þegar barninu var
rænt segir frú Hauptmann: „Við
komum saman heim úr vinnunni,
glöð og ánægð, hann ók bílnum
inn í bílskúr, ég beið eftir honum
og við gengum saman inn. Við
þvoðum okkur og fórum í rúmið.
Fyrir okkur var þessi dagur eins
og allir aðrir dagar — eins og 364
aðrir dagar. Bara að einhver hefði
litið út um glugga og séð okkur,
en við vorum ein. Þeir trúðu
okkur ekki.“
Blöðin kölluðu mann hennar
„Bruno.vélbyssuskyttu", þar sem
hann hafði barizt í þýzka hernum
í fyrri heimsstyrjöldinni. Hún
segir að hann hafi heitið Richard
Hauptmann og hún hafi enga
hugmynd um hvaðan viðurnefnið
„Bruno" sé komið.
Hearst-blaðaútgáfan greiddi
lögfræðingi Hauptmanns stórfé
fyrir einkaviðtöl. í málshöfðun
frú Hauptmanns er því haldið
fram að lögfræðingurinn hafi
engan áhuga haft á málinu og
sagt starfsmanni FBI að Haupt-
mann væri sekur og réttast væri
að senda hann í rafmagnsstólinn.
Frú Hauptmann segir að þegar
á réttarhöldunum stóð hafi hún
fengið bréf frá konu, sem sagði að
hún hefði verið í bakaríinu kvöld-
ið sem barni Lindbergh-hjónanna
var rænt og séð frú Hauptmann
og eiginmann hennar þar, en væri
of hrædd til að gefa sig fram. Frú
Hauptmann kveðst hafa fengið
fréttamanni bréfið, en segir að
hann hafi ekki skilað því. Allt
fram á þennan dag kveðst hún
hafa haft blað og blýant við rúm
sitt í von um að muna eitthvað,
sem gæti orðið manni hennar að
liði.
Hún heldur því fram að nokkur
vitni, þeirra á meðal Lindbergh
sjálfur, hafi ekki sagt satt. Kvið-
dómendurnir sögðu seinna að ör-
lög Hauptmanns hefðu verið ráð-
in þegar fram kom í vitnisburði
Lindberghs að það hefði verið
Hauptmarin, sem hann heyrði
segja tvö orð í 200 metra fjarlægð
þegar lausnargjaldið var sótt.
„Hann var hetja,“ sagði Anna
Hauptmann um mann sinn, „en
hvað um okkur?“
Týnda bréfiö
Það er ekki aðeins í skjalasafni
FBI þar sem ný gögn hafa fundizt
í málinu. Fyrir nokkrum árum
var birt bréf, 5.000 orð að lengd,
sem Hauptmann skrifaði til móð-
ur sinnar og hefur að geyma rök
hans fyrir því að hann sé saklaus.
Pauline móðir hans fékk aldrei
þetta bréf í hendur í Kamenez í
Þýzkalandi, þar sem hún bjó.
Mark Kimberling ofursti, yfir-
maður Trenton-ríkisfangelsisins,
stakk því undan og sagði í bréfi til
Harold Hoffmans, ríkisstjóra í
New Jersey:
„Ég er þeirrar skoðunar að at-
hugasemdir kynnu að verða gerð-
ar um það í Þýzkalandi og þær
kynnu að leiða til einhverra
neikvæðra viðbragða, eða koma
okkur að minnsta kosti í erfiða
aðstöðu, þar sem það yrði sent frá
ríkisfangelsi."
Kimberling ofursti geymdi
bréfið, sem var skrifað á þýzku,