Morgunblaðið - 01.09.1985, Page 5

Kristinn ásamt systkinum sínum og (oóur. F.v. Kristinn,
Guðmundur Ferró, Gyða, Siggeir og Lárus.
Þyrlan sem fórst á Mælifellssandi norðan við Mýrdalsjökul árið 1977.
Sigurður Lárusson einn leiðangnrsmanna með
tvær villikindur.
Kristinn ásamt bræðrum sínum Guðmundi og Lárusi í réttum
á Kirkjubæjarklaustri.
kominn niður á þjóðveg. Þar
fundu hann menn sem komnir
voru til að taka við af öðrum leit-
armönnum. Þeir sáu hann koma
labbandi fram sandinn. Hann var
mjög þreyttur og skórnir hans
gatslitnir enda hafði hann gengið
um 60 kílómetra leið.
Þyrluslys á Mæli-
fellssandi
Það fór ver þegar þyrla fórst á
Mælifellssandi árið 1977. Við vor-
um kallaðir út til að leita þyrlunn-
ar og tveggja manna sem í henni
voru. Þetta var í apríl og búið að
vera voðaveður þá í nokkra daga
en hafði aðeins lægt í svip, en þó
var snjókoma og mjög kalt. Við
fórum út að Hólsá með sleða á
bílum ásamt björgunarsveitum
bæði úr Skaftártungu, Álftaveri
og Vík í Mýrdal. Það hafði sést til
þyrlunnar úr Holtum í Landsveit,
hún ætlaði norður milli jökla.
Við leituðum mikið í Tungu og
Álftaversafrétt, inn með Hólsá og
á milli Hólsár og Mýrdalsjökuls.
Því næst var farið inn á Mælifells-
sandinn vestan við fjöllin. Menn
dreifðu sér á sandinn meðfram
fjöllunum og meðfram jöklinum.
Svo komum við allt í einu að för-
um. Þá var öllum hóað saman og
farið að leita þar. Mennirnir höfðu
gengið í 60 til 70 sm snjó og síðan
skafið í förin og það var erfitt að
fylgja þeim. Loks komum við að
skó sem stóð upp úr snjónum. Þar
var annar maðurinn og hafði
fennt yfir hann. Hann var látinn.
Hinn maðurinn lá á grúfu um tvo
kílómetra þar frá, einnig látinn.
Þeir fundust norðarlega á Mæli-
fellssandinum og þyrlan var öll í
tætlum rétt vestar. Þeir höfðu
gengið rúma tíu kílómetra og ann-
ar þeirra sýndist hafa verið
meiddur.
Flugbjörgunarsveitin kom svo á
vettvang. Við biðum yfir flakinu
þar til Loftferðareftirlitið var bú-
ið að koma með þyrlu. Þeir fóru
með líkin suður og seinna var far-
in önnur ferð til að ná i vélina.
Fjallaferðir
Nú beinist talið að tildrögum
þess að Kristinn fór að leggja
stund á fjallaferðir sem ungur
piltur á Kirkjubæjarklaustri:
„Faðir minn var ekki mjög áhuga-
samur um fjallaferðir," segir
Kristinn, „en ég fór að fara í slík-
ar ferðir með mér eldri mönnum
t.d. Eiríki Skúlasyni sem var
vinnumaður á Kirkjubæjar-
klaustri, Skúla Valtersyni fjall-
kóngi og Steingrími Skúlasyni, við
höfum mikið verið saman í þessu.
Maður hafði áhuga á að leita að fé,
vera á hestum og þannig þróaðist
þetta. Nú eru þessir eldri menn að
hætta þessu og yngri menn teknir
við.
Þar er sjón sögu ríkari
Fjallaferðirnir gefa mikið í aðra
hönd hvað ánægju snertir," heldur
Kristinn áfram. „Þessi hreina
náttúra er ólýsanleg. Maður er
alltaf að sjá eitthvað nýtt, þar er
sjón sögu ríkari. Ferðir upp í af-
rétt voru erfiðar meðan engir veg-
ir og brýr voru fyrir hendi en það
var fyrir mína tíð, nú er þetta allt
auðveldara.
Bræður mínir Lárus og Guð-
mundur voru minna í slíkum fer-
ðum en aftur frændi minn Lárus
Valdimarsson var mikið í þessu
fjallastússi með mér. Guðmundur
hefur gaman af fjallaferðum en
hann hefur verið langdvölum út í
heimi við sína listiðkan eins og
kunnugt er, en slær ekki hendinni
á móti fjallaferðum sjái hann sér
færi.
Kristinn kvað ekki erfitt að rata
í óbyggðum, hann kvaðst þekkja.
allar leiðir þar í sveit, hverja ein-
ustu leið, en þær væru mismun-
andi erfiðar yfirferðar. Hestar
væru mikið notaðir í fjallaferðum
nema í hraunum, þau yrðu menn
að ganga eða stikla.
Villifé handsamað
Kristinn gerir að umtalsefni
ýmsar ferðir sem hann og félagar
hans hafa farið til að bjarga fé úr
svelti. Fyrir nokkrum árum var
kominn allstór hópur af villifé inn
að Eystrafelli og Hvítárholtum
hjá Núpsstað. Það voru í allt gerð-
ar sex ferðir til að ná þeim 70
kindum sem þarna höfðust við.
Þær voru mjög styggar og þegar
þær sáu til mannaferða komu þær
sér fyrir í klettum þar sem erfitt
var að komast að þeim. En þetta
bjargaðist allt saman og mönnum
heppnaðist að ná í féð í sköflum og
með aðstoð hunda. Þetta voru
mikil ferðalög bæði á bílum og síð-
an á vélsleðum og loks urðu menn
að ganga og vaða Núpsvötn og
vera blautir allan daginn. í einni
slíkri ferð sem var bæði erfið og
hrakningasöm náðu leitarmenn í
þrjátíu kindur, bundu þær í trossu
og tróðu slóð fyrir þær og komu
þeim þannig til byggða.
Á lambaveiðum
Kristinn heldur áfram frásög-
um sínum um búfénað sem lent
hefur á vílligötum: „í Hörgsár-
gljúfri var eitt sinn lamb í svelti í
töluverðan tíma, á aðra viku. Þá
var gerður út leiðangur fjögurra
manna til að bjarga því. Við höfð-
um með okkur band og ætluðum
að reyna að húkka það þannig.
Það var ekki hægt að síga eftir því
vegna þess að bjargbrúnin „flútt-
aði“ svo framyfir. Við höfðum
veiðistöng með okkur og datt nú í
hug að reyna að kasta upp til
lambsins. Við urðum að kasta
nokkrum sinnum enda lambið
styggt. Loks hittum við. Það vildi
svo vel til að krókurinn kræktist í
eyrað á lambinu og það hoppaði
við það útaf vegna sársaukans og
kom fljúgandi niður í hyl og þar
náðum við því heilu á húfi.
Annað lamb hafði lent á ísskör
austur við Hverfisfljót inn á af-
réttum. Við fórum tveir saman um
kvöld og urðum að vera með vasa-
ljós með okkur til að lýsa okkur.
Okkur heppnpðist að koma lykkju
um hálsinn á lambinu og tókst að
hífa það 25 metra upp til okkar og
bjarga því þannig frá að lenda í
fljótinu."
Álag á heimilisfólk
Þegar við skiljumst við fjalla-
ferðirnar ræðum við um það,
hvert álag það sé fyrir sveitaheim-
ili, þegar bóndinn þurfi mikið að
bregða sér frá. Þá lendi á konu og
öðru heimilisfólki að sinna hans
störfum á meðan: „En konan mín,
ólafía Jakobsdóttir, hefur tekið
þessum ferðalögum mínum vel,“
segir Kristinn, „og hefur ásamt
börnum okkar fjórum og tengda-
foreldrum mínum sinnt um bú-
störfin þegar ég hef verið fjarver-
andi vegna starfa fyrir björgun-
arsveitina eða í öðrum ámóta er-
indagjörðum."
Texti: Guörún Guölaugsdóttir.