Morgunblaðið - 01.09.1985, Blaðsíða 34

34 B
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 1. SEPTEMBER 1985
i.
Morgunblaðið/J6n Karlsson
Frú Cornelia Schubrig bauð til hádegisverðar I Emmersdorf á bökkum
Dónár.
Morgunblaðið/Jón Karlsson
Skyndifundur hjá fararstjérn. Aftari röð frá vinstri: Hjalti Kristgeirsson,
Hafliði Hafliðason, Ásgeir Böðvarsson. Fremri röð: Guðmundur Gunnarsson,
Guðlaug Pálsdóttir og Sigrún Stefánsdóttir.
Morgunblaðið/G.G.
Jón Stefánsson og Werner Schulze hampa plötu kórs Langholtskirkju „An
Anthology of Icelandic Coir Music“.
hann lengur land undir fót í haust.
Þessi eljusami íslandsvinur bað
fyrir kærar kveðjur til vina sinna
á íslandi og kór Langholtskirkju
óskaði hann áframhaldandi vel-
gengni það sem eftir væri ferðar-
innar.
Salzburg
Næsti áfangastaður kórsins var
Salzburg. Eftir sex tíma akstur
frá Vín blasti hún við Saltborgin,
sem alla hafði hlakkað til að sjá.
En ekki skartaði hún þó sínu feg-
ursta þennan óvenjukalda júní-
dag. Þungbúin regnský hlóðust
upp yfir borginni og ekki leit út
fyrir að blikurnar ætluðu að víkja
fyrir sólinni. En móttökunefnd,
með ræðismann íslands í Salzburg
í broddi fylkingar, lét ekki veður-
útlitið á sig fá. Hópur karla og
kvenna beið á einu aðaltorgi borg-
arinnar, skartaði austurrískum
þjóðbúningum í öllum regnbogans
litum og tveir bakkar hlaðnir hin-
um einu sönnu Mozartkúlum voru
látnir ganga á meðal íslend-
inganna.
Þessi stutta og óformlega mót-
tökuhátíö stakk skemmtilega í
stúf við gráma loftsins og innan
skamms var allur hópurinn lagður
af stað í útsýnisferð um borgina
með fullan munn af hinu gómsæta
konfekti. Útsýnisferðinni lauk i
hinu ótrúlega blómahafi
Mirabelle-garðanna en þar voru
að sjálfsögðu sungin nokkur vel
valin lög.
Kórfélagarnir fengu aðeins
smástund til að koma farangrin-
um fyrir á hóteli sínu í Salzburg.
Eftir fataskiptin þustu allir út í
bílana til að ná lágmarksupphitun
fyrir tónleikana, sem áttu að hefj-
ast eftir tæpan klukkutíma. Þegar
þar var komið sögu var komin úr-
hellisrigning eins og hún gerist
verst í útlöndum. Kórbúningarnir,
sem hvorki vannst tími til að
slétta né strauja urðu nú líka vot-
ir. Það olli stjórnanda og söngvur-
um talsverðum áhyggjum. En það
þýddi ekki að fást um það.
I Salzburg, sem aðeins telur 150
þúsund íbúa, eru 37 kaþólskar
kirkjur en einungis 2 lúterskar.
Kirkjan sem kór Langholtskirkju
söng í þetta kvöld er í hópi hinna
fyrrnefndu og ber nafn heilags
Sebastians. Hún var endurreist
árið 1820 eftir að hafa farið illa í
bruna tveimur árum áður. I
kirkjugarðinum við San Sebastian
hvíla meðal annarra þekktra
manna og kvenna þau Konstanza
Mozart, eiginkona tónskáldsins
ástsæla og Leopold, faðir hans, en
sem kunnugt er var Wolfgang
Amadeus sjálfur grafinn í fjölda-
gröf í Vin og jarðneskar leifar
hans eru að eilífu glataðar. En í
kirkjugarði þessum er einnig
myndarlegt grafhýsi þar sem
geymd eru bein erkibiskups Salz-
burgar frá 16. öld. Sá hét Wolf
Dietrich von Raithenau. Erkibisk-
up þessi var metnaðargjarn og
harður húsbóndi við undirsáta
sína, en sjálfur eignaðist hann 15
börn með konu nokkurri, forkunn-
arfagurri, sem hét Salome. Hann
hafði alist upp á Ítalíu og kynnst
þarlendri list. Hugðist hann lífga
upp á Salzburg og reisa þar glæsi-
byggingar. Hann ætlaði til dæmis
að reisa þar kirkju stærri en Pét-
urskirkjuna í Róm, en hroki hans
og ókristilegt líferni urðu til þess
að hann eignaðist marga óvini og
að lokum var hann tekinn höndum
og lokaður inni í dýflissu árum
saman. Þar með hrundu bygging-
aráform hans en grafhýsi hans
sjálfs var reist og stendur enn.
Mósaik-skreytingarnar í grafhýs-
inu minna töluvert á Medici-kap-
elluna í Flórens og í því umhverfi
hitaði kór Langholtskirkju upp
fyrir kvöldið. Tónleikarnir í Salz-
burg urðu alls ekki sú stóra stund
sem félagarnir höfðu óskað sér.
óhagstætt tíðarfar og langt ferða-
lag var nú farið að segja til sín og
margir kórfélaganna voru farnir
að þjást af kvefi og hæsi sem því
fylgir. Þótt stemmning undanfar-
andi tónleika næðist ekki í kirkju
Morgunblaðið/G.G.
Víða í Feneyjum mátti sjá auglýs-
ingar um tónlistarvióburði í borg-
innL
heilags Sebastians gengu tónleik-
arnir áfallalaust og áheyrendur
fögnuðu flytjendunum vel.
Ræðismaður íslands í Vestur-
Austurríki heitir Eric Eibl og
stundar skartgripaviðskipti í
Salzburg og víðar. Hann og fjöl-
skylda hans tóku höfðinglega á
móti kórnum eins og aðrir austur-
rískir gestgjafar höfðu reyndar
gert. Að loknum tónleikunum
bauð hann til dýrlegrar veislu þar
sem fram var reitt hlaðborð með
þjóðlegum kræsingum og bjór.
Ræðismaður hafði sjálfur sungið
með Vínardrengjakórnum, þegar
hann var barn og sagði hann að
svo vandaður acapellasöngur, þ.e.
söngur án undirleiks, sem kór
Langholtskirkju flutti þetta kvöld
væri fáheyrður í Austurríki.
Munchen
Um hádegi næsta dag, eða laug-
ardaginn 8. júní, lagði öll hersing-
in af stað til Múnchenar í Þýska-
landi. Ekki hafði veðrinu slotað
nema síður væri og þungir skýja-
bólstrar grúfðu yfir. Af og til ristu
þrumufleygar sundur skýjaþykkn-
ið og regnið var svo gífurlegt að
vinnukonurnar höfðu ekki við að
sveipa burtu vatnselgnum sem
byrgði bílstjórunum sýn yfir votar
hraðbrautirnar. Ein helsta leiðin
milli Salzburgar og Múnchenar
var teppt vegna veðurofsans svo
austurrísku bílstjórarnir gripu til
þess ráðs að fara aðra lengri leið
til að forðast tafir í Iangri bílalest.
Kórinn hafði þriggja daga við-
dvöl í Múnchen og allan þann tíma
sást ekki til sólar. Hráslagi og
súld höfðu völdin og hitastigið var
um eða undir 10 stigum. Nokkrir
kórfélagar notuðu þessa óvenju-
löngu viðdvöl til að liggja úr sér
kvefpest, samkvæmt ráðum kór-
stjóra og varaformanns kórsins,
Ásgeirs Böðvarssonar. Ásgeir er
starfandi læknir og hafði hann
tekið með sér ferðaapótek, sem
reyndist hin mesta fyrirhyggja,
því nú var verulega tekið að ganga
á lyfjabirgðirnar.
I hátíðarsal Tónlistarháskólans
í Múnchen hélt kór Langholts-
kirkju tónleika sem jafnframt
voru teknir upp fyrir V-þýska
ríkisútvarpið. Áheyrendur á þess-
um tónleikum voru færri en vonað
hafði verið en þeir voru góðir og
áttu stóran þátt í því að tónleik-
arnir og upptakan tókust svo vel
sem raun var á. í kvöldverðarboði
sem haldið var eftir tónleikanna
hylltu kórfélagar gestgjafa sinn,
Dr. Franz Mixa. og sungu m.a. ís-
lenska þjóðsönginn honum til
heiðurs.
Frá Múnchen var ekið suður á
bóginn til Innsbruck í Austurríki.
Þar hafði kórinn viðdvöl í einn
sólarhring, og hélt tónleika í litl-
um bæ þar skammt frá sem heitir
Wörgl. Wörgl-búar tóku vel á móti
kórnum og héldu honum veislu.
Þar komu fram 3 söngkonur og
jóðluðu nokkur lög að týrólahætti.
Að loknum þessum tónleikum
voru Austurríki og Þýskaland að
baki og við tók Ítalíuhluti ferðar-
innar. Fyrirhugað var að syngja í
Feneyjum og Flórens, en fyrsta
viðdvölin á Italíu var á hóteli við
Garda-vatnið. Enn léku veðurguð-
irnir sama leikinn, ekki sást til
sólar og hitastigið bauð ekki upp á
strandlíf. Hvern hefði grunað að
lopapeysunnar yrði líka saknað á
Italíu? Glaðbeitti söngherinn
hans Jóns lét það ekki á sig fá og
gjaldkeri kórsins, Sveinn Sigurðs-
son, efndi nú til veislu sem kostuð
var af lírukassanum, en þá nafn-
gift hafði kórsjóður hlotið þegar
hér var komið sögu.
Máttur auglýs-
ingarinnar
I kirkjunni Santa Stae í Feneyj-
um var tónlistarhátíð sem stóð
allan júnímánuð. Tónleikar kórs
Langholtskirkju voru liður í þess-
ari hátið og kom þar fram fjöldi
ítalskra og erlendra tónlistar-
manna. Þessir tónleikar voru aug-
lýstir víða í Feneyjum líkt og aðrir
tónleikar hátíðarinnar. Kórfélag-
arnir fylltust stolti þegar þeir
ráku augun í auglýsingu um tón-
leika sína á sjálfu Markúsartorg-
inu við hlið auglýsingar um tón-
leika hins heimsfræða þýska
söngvara Hermanns Prey. Það
ríkti því bjartsýni um aðsóknina á
tónleikana í Santa Stae, þótt nú
væri töluverður ferðalúi farinn að
segja til sín. En þegar að tónleik-
unum kom blasti bláköld stað-
reynd við. Áheyrendur voru sára-
fáir. Fylgifiskar kórsins voru að
þessu sinni í meirihluta. Hópurinn
var því hnípinn og einstaka ónota-
athugasemd heyrðist þegar lagt
var af stað til hótelsins eftir kvöld-
ið sem átti að verða stór stund.
Það bættist svo við vonbrigðin að
leiðin til hótelsins tók eina og hálfa
klukkustund því hótel í miðborg
Feneyja þarf að bóka með mjög
löngum fyrirvara og þess vegna
bjó kórinn í litlum strandbæ,
skammt frá Feneyjum sjálfum,
sem heitir Lido di Iesolo.
Skömmu eftir miðnættið gat
hópurinn tekið á sig náðir. En
Feneyjar voru ekki kvaddar að
sinni því morguninn eftir var lagt
af stað kl. 6 til þess að ná því að
syngja messu í hinni frægu Mark-
úsarkirkju, sem hófst kl. 9.
Þetta var grámuskulegur morg-
unn og torg heilags Markúsar var
mannlaust. Nokkrar dúfur heils-
uðu kórfélögum með kurri en ann-
ars virtist engin sála vera á ferli.
Upphitun fór fram í hliðargangi
við kirkjuna sjálfa. Rétt fyrir
klukkan 9 kom maður í svörtum
munkaklæðum og benti kórfélög-
unum hljóðlega að koma inn. Það
var kalt og dimmt inni í þessu
stóra guðshúsi, sem var vandlega
lokað fyrir ferðamönnum á meðan
á guðsþjónustunni stóð. Fylgifisk-
ar kórsins þurftu meira að segja
að fá sérstakt leyfi til að koma inn
í dýrðina. Messugjörðin var sam-
kvæmt hefðbundnu hámessusniði
og gamlir prestar kirjuðu fasta
liði messunnar á latínu. Kórinn
söng siðan nokkur lög á latínu og
ítölsku og upphaf Þorlákstíða var
sungið þarna í fyrsta sinn. Kirkju-
sókn í þessari messu hefði þótt
dræm heima á íslandi. Einungis
fáar hræður hlýddu á guðsorðið og
líklega hafa mósaik-skreytingar
kirkjunnar meira aðdráttarafl en
messuhald. Að launum fyrir fram-
lag sitt til dýrðar drottni fengu
kórfélagar að sjá altaristöflu
kirkjunnar, en hún er að baki alt-
arinu inni í kór kirkjunnar. Fylgi-
fiskar kórsins þurftu hinsvegar að
borga 500 lírur hver fyrir að berja
augum þetta gyllta listaverk.
Skin eftir skúrir
Leiðin til Flórens frá Feneyjum
tók u.þ.b. sex tíma og svefnvana
ferðalangarnir hugðust ná kríu-
blundi og safna þannig kröftum
fyrir síðustu tónleika ferðarinnar,
sem voru þetta sama kvöld þann
15. júní. En landslagið í Toscana-
héraðinu vakti athygli á sér. Þar
eru aflíðandi hæðir og hólar þakin
gróskumiklum vínviði og búsæld
hin mesta. Einn kórfélaganna,
Guðlaug Pálsdóttir, sem starfað
hefur sem leiðsögumaður á Ítalíu,
tók nú að segja frá ýmsu mark-
verðu í fari ítala og kenndi síðan
samferðafólkinu nokkrar bráð-
nauðsynlegar ítalskar samsetn-
ingar. Þessi kennslustund varð
ömetanleg þegar fram liðu stund-
ir.
Flórens er af mörgum talin fal-
legasta borg í heimi og þar skein
sól þegar kórinn kom þangað. Hót-
elin sem kórinn gisti að þessu
sinni voru við bakka Arno-fljóts-
ins sem skiptir borginni í tvo
hluta.
Tónleikahús kvöldsins var
kirkjan San Lorenzo. Hún var
reist um það leyti er kristni var
lögtekin á íslandi og í henni er að
finna listaverk og skreytingar eft-
ir m.a. þá Donatello og Michelang-
elo. Kirkja þessi er geysilega stór
og hefur mikinn hljómburð. Kór-
félagarnir fylltust örvæntingu
þegar þeir gengu inn í þetta mikil-
úðlega hús, því sú óttalega fregn
hafði borist að auglýsingarnar um
þessa tónleika hefðu aldrei náð til
Flórens, þeirra hafði aðeins verið
getið í lítilli blaðatilkynningu.
i Satt best að segja voru allir orðnir
langþreyttir eftir ströng ferðalög
og vonbrigðin í Feneyjum juku á
svartsýnina. Einhver hafði meira
að segja á orði, í hálfu gríni þó, að
ef einhver álpaðist þarna inn um
kvöldið væri best að bjóða honum
bara á næstu ölstofu og syngja
fyrir hann eitthvað auðvelt. En
Jón Stefánsson gekk inn í hópinn
sinn að lokinni upphitun og hélt
stutta ræðu. Hann rifjaði upp
nokkrar stórfenglegar stundir sem
þessi einstæði hópur hafði upplif-
að undanfarnar tvær vikur og bað
kórinn að hjálpa sér við að gera
þessa tónleika eina af þeim bestu.
Þessi uppörvunarorð Jóns höfðu
góð áhrif og hópurinn raðaði sér

11 0