Morgunblaðið - 29.03.1987, Page 44

MÓRGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 29. MARZ 1987
44
Séra Svavar A. Jónsson
Betra fyrirkomulag-
sjáum við ekki enn
Rætt við herra Pétur Signrgeirsson biskup
um afnám prestskosninga
„Þetta fyrirkomulag, sem er á
prestskosningum, hefur marga
agnúa í för með sér og þó einkum
þann, að frambjóðendur skuli
þurfa að heyja kosningabaráttu
eins og í almennum pólitískum
kosningum. Prestskapur er ann-
ars eðlis en stjórnmál, sem snúast
um ólík viðhorf til þjóðmála.
Reynslan hefur sýnt að prests-
kosningar verða mjög persónuleg-
ar. Inn í þær blandast óæskileg
togstreita og deilur um hlutaðeig-
andi persónur. Það skilur eftir
sár, sem gróa seint eða aldrei.
Seint verður hægt að fínna þá
aðferð við prestskosningar, sem
getur komið í veg fyrir alla ókosti
þeirra. En núverandi fyrirkomu-
lag er að mínu áliti til stórskaða
fyrir kitjuna. Alþingi má ekki
Hr. Pétur Sigurgeirsson
draga lengur að breyta þessum
lögum."
Þannig skrifar herra Pétur Sig-
urgeirsson biskup í hirðisbréfí
sínu, Kirkjan öllum opin, sem
hann sendi prestum og söfnuðum
á síðastliðnu ári. Og hann heldur
áfram í samtali, sem við áttum
við hann á biskupsstofu í tilefni
hinna nýju laga um veitingu prest-
sembætta:
„Nú er lögunum breytt og ég
hlýt fyrst og fremst að fagna því
að frumvarpið skuli hafa verið
tekið upp að nýju eftir um áratug-
ar biðstöðu, en það var síðast lagt
fyrir Alþingi árið 1978. Ég er
Jóni Helgasyni mjög þakklátur
fyrir að hafa tekið frumvarpið til
umræðu og honum og öllum þeim,
sem studdu það á Alþingi, er ég
þakklátur. Stundum hefur orðið
tregða í því að frumvörp, sem
Hvað finnst þeim um lögin
um afnám prestskosninga?
Magdalena Búadóttir hjúk-
runarfræðingur, ritari sóknar-
nefndar Grensáskirkju:
Ég fagna þessum nýju lögum
og tel þau vera til mikilla bóta. A
undanfömum árum hef ég ekki
komizt hjá því að verða vör við
hið leiðinlega andrúmsloft og þá
úlfúð sem oft hefur skapast innan
safnaðar við prestskosningar. Ég
vona að hið nýja fyrirkomulag
geti orðið til þess að breyta þessu.
Aðalsteinn Thorarensen kenn-
ari:
Ég fagna því að prestar skuli
ekki lengur þurfa að leggja á sig
baráttu í kosningum eins og verið
hefur. Þeir hafa oft þurft að bera
mikinn kostnað og svo fallið í
kosningunni. Ég fagna því líka
ef þau átök, sem oft hafa orðið
um prestinn eftir kosningar, séu
búin. Það hefur viljað verða svo
að þau, sem ekki fengu kosinn
þann frambjóðanda, sem þau
studdu, hafa snúizt gegn prestin-
um, sem hlaut kosningu. Það
verður vandi að sitja í sóknar-
nefnd eftir að henni er falið að
velja söfnuðinum prest. En það
verður að reyna á hvort þær beri
ekki gæfu til að standa sig.
Magdalena Búadóttir
Kirkjuþing senda Alþingi, væru
afgreidd þar. Því fagna ég því að
þetta frumvarp, sem kirkjan hefur
löngu sent til Alþingis, skyldi fá
umfjöllun og afgreiðslu."
— Hvað telur þú að hafi helzt
orðið til þess að þetta frumvarp
var samþykkt núna?
„Ég held að einn þátturinn
hafí verið að þingmenn hafa séð
að prófkjör flokkanna voru ekki
heillavænleg. Þau sundruðu en
sameinuðu ekki og langan tíma
tekur að lagfæra það, sem tap-
ast. Það sama má einmitt segja
um þann „flokk“, sem er Þjóð-
kirlqan. Prestskosningar hafa oft
orðið til mikillar sundrungar og
það hefur verið sárt að þurfa að
láta þessa aðferð ganga áfram
og sjá vandræðin, sem hafa hlo-
tizt af. Þá er líka annað, sem
mjög varð til hins betra í þessu
máli. Fyrir 5 árum, árið 1982,
setti Alþingi á laggimar Sam-
starfsnefnd Alþingis og Þjóðkirkj-
unnar. Það var fyrir frumkvæði
Benedikts Gröndal, sem þá var
þingmaður. Þessi nefnd ræddi
prestskosningafrumvarpið núna
og ég varð var við mikinn skilning
fulltrúa þingflokkanna á þessum
vanda kirkjunnar enda þótt þeir
væru ekki allir á sömu skoðun.
— Hvaða verkefni hefur
Samstarfsnefnd Alþingis og
Þjóðkirkjunnar?
„Tilgangur hennar er að vinna
að auknum skilningi í löggjafar-
starfí á vandamálum og verkefn-
um kirkjunnar. Frá hendi Alþingis
er þar fulltrúi frá hveijum þing-
flokki en Kirkjuráð er þar af hálfu
kirkjunnar. Þessi nefnd hefur
rætt þau mál, sem Kirkjuþing
hefur afgreitt og Alþingi fengið
til meðferðar frá því.“
— Það heyrist gagnrýnt að
fámennar sóknarnefndir eigi
að ráða vali prestsins og sum-
um sóknarnefndarmönnum
finnst þetta of þung ábyrgð?
„Það eru ekki aðeins þrír eða
fímm menn, sem sitja í sóknar-
nefnd, sem hafa þetta ábyrgðar-
mikla starf á hendi. Strax í
menntamálanefnd efri deildar var
tala kjörmanna tvöfölduð með því
að varamenn sóknamefndanna
skulu líka taka þátt í kjörinu.
Þannig geta það orðið 14 til 18
manns að meðaltali, en ekki færri
en 10, sem kjósa prestinn. Sókn-
amefndir fá með þessu bæði
ábyrgð og verkefni, sem ég tel
mjög af hinu góða. Þetta er for-
ystulið af hendi leikmanna og
æskilegt að það fái ábyrgð gagn-
vart stjóm kirkjunnar. Hins vegar
gerir frumvarpið ráð fyrir því að
ekki þurfí að fara fram kosning
ef kjörmenn em sammála um að
kalla til sín prest án þess að pre-
stakallinu sé slegið upp. Prestur-
inn er þá ráðinn til ákv. tíma. Það
getur verið góð leið að kalla presta
til starfa. Staða prestsins og þjón-
usta hans í prestakallinu er
þannig að æskilegt er að ekki sé
farið að bítast um hann eftir að
hann er kominn til starfa og það
er nauðsynlegt að hann hafi fólk-
ið með sér en ekki á móti sér.“
— Hvaða ókosti telurðu
líklegasta til að verða á hinu
nýja fyrirkomulagi?
„Ég geri mér vel grein fyrir
því að þótt við höfum breytt frá
því fyrirkomulagi, sem var ófært,
er ekki strax fundið fyrirkomulag,
sem girðir fyrir vandræði. En
annað betra fyrirkomulag sjáum
við ekki enn. Enda er þetta al-
gengasta formið í kirkjum, sem
við þekkjum bezt til.“
Ný 1 ög um veit-
ingu prestakalla
Aðfaranótt 18. mars samþykkti
Alþingi ný lög um veitingu presta-
kalla. Jón Helgason, dóms- og
kirkjumálaráðherra, var flutn-
ingsmaður frumvarpsins. Með
afgreiðslu þess samþykkti Alþingi
loks ítrekaðar óskir frá kirkjunni
um að prestkosningar yrðu lagðar
niður. Þau lög um prestkosning-
ar, sem voru felld niður, voru sett
árið 1915.
Sóknarnefndir
kjósa presta
Samkvæmt hinum nýju lögum
munu sóknamefndir, bæði aðal-
menn og varamenn, kjósa sóknar-
presta. Tveir aðrir möguleikar eru
fyrir hendi. Sá fyrri er að sóknar-
nefnd kalli prest til starfa og ráði
hann til ákveðins tíma, hinn síðari
að ijórðungur atkvæðisbærra
sóknarbama óski eftir almennri
kosningu í prestakallinu. Óskin
þarf þá að berast skriflega innan
viku frá því að sóknamefnd valdi
sóknarprestinn.
Úrslitaatkvæði
um frumvarpið
Við endanlega afgreiðslu frum-
varpsins í neðri deild greiddu 20
þingmenn atkvæði með því, 6 á
móti og 8 sátu hjá. Atkvæði gegn
frumvarpinu greiddu Sverrir Her-
mannsson, menntamálaráðherra,
Eggert Haukdal, Guðmundur Ein-
arsson, Guðmundur J. Guðmunds-
son og Karvel Pálmason.
Kveðjuorð:
* *
Oskar Kr. Oskars
son frá Firði
Fæddur 25. júlí 1957
Dáinn 15. mars 1987
Látinn er ungur vinur minn,
Óskar Kr. Óskarsson frá Firði.
Hann hefði orðið þrítugur í blóma
sumarsins í júlímánuði. Okkar
fyrstu kynni voru fyrir 10 árum eða
þar um bil. Var ég nýkominn hing-
að til Grindavíkur og þekkti hér því
fáa. Settist ég hér að þar eð ég
kynntist núverandi eiginkonu
minni. Hún átti sér æskuvinkonu,
hana Sjöfn Ágústsdóttur. Tókst því
mikil vinátta milli okkar, sem óx
með hverju ári, því þær vinkonum-
ar voru saman í saumaklúbb og
saman vorum við öll meðlimir í
unghjónaklúbbi Grindavíkur. Var
jafnan mikill fögnuður og gleði er
við áttum stundir saman með þeim
Kidda og Sjöfn. Þau áttu yndislegt
heimili og var alltaf gaman að koma
þangað, því þar ríkti mikil lífsgleði
og mikið hlegið með tilheyrandi
glensi og gamni. Var enda oft fjöl-
menni á heimili þeirra. Kiddi var
lærður rafvirki, en sjómennskan var
rík í lífi hans og hana stundaði
hann fram á síðasta dag. Kiddi var
sú manngerð, sem allt vildi fyrir
alla gera væri hann beðinn um ein-
hverja aðstoð. Greiðviknari mann
hef ég ekki þekkt.
Það er sárt þegar vinir kveðja.
Við skiljum ekki alltaf gerðir hans
sem öllu stjómar. Hvers vegna
kveður dauðinn svo miskunnarlaust
dyra hjá hinni ungu íjölskyldu?
Hvers vegna kallar sá sem öllu
stjómar ungan mann í blóma lífsins
svo skyndilega til sín? Eflaust hefur
þetta allt sinn tilgang. Og við hjón-
in sem söknum vinar okkar huggum
okkur við að þeir deyja ungir, sem
guðimir elska.
Kiddu og Sjöfn varð tveggja
bama auðið, sonanna Vignis 9 ára
og Arons 3ja ára. Veröldin virtist
brosa við hinu glæsilega unga pari.
En fljótt skipast veður í lofti.
Sjöfn mín. Við sendum þér og
sonum þínum innilegar samúðar-
kveðjjur og vonum að Guð styrki
ykkur í hinni miklu sorg.
Foreldmm, systkinum, tengda-
foreldrum og öðrum aðstandendum
vottum við dýpstu samúð.
„Sofna mátt þú sæll í þínum varpa,
sólskinið er búið, vinur minn,
uppi á uglu hangir vorsins harpa.
Hún er köld og strengjalaus um sinn,
áður hóf hún söngvaseið í blænum
sunnanundir kálgarðsveggnum grænum,
ó, þið tvö, sem lögðuð kinn við kinn,
hunangsflugan þar í hunangsbolla
blóma hunang, rækti vel sitt bú,
randaði út og inn,
átti stefnumót við bikar þinn.
Margs er góðs að minnast,
vinur minn
luktur knappur, blóm og biðukolla,
þetta allt varst þú
þó að fijósi nú,
og þú veist að einhver þinna róta
upp mun sprota skjóta,
vaxa á ný og verða stærri en þú.“
(Guðm. Böðvarsson)
Guðmundur, Eva og börnin.
Legstelnar
Framleiðum allar stærðir og gerðir af legsteinum.
Veitum fúslega upplýsingar og ráðgjöf
_______um gerð og val legsteina._
!b s.helgason hf
ISTEINSMIÐJA
I SKEMMJVEGI48 SlMI 76677