Morgunblaðið - 05.04.1990, Page 21

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. APRÍL 1990
21
Hvar eru nátt-
úruverndarar?
eftir Sigrúnu
Helgadóttur
Skrifað í tilefni greinar
Guðmundar P. Olafssonar,
Til varnar öræfunum, í
Morgunblaðinu 8. febrúar.
Guðmundur, þarftu að vera að
raska ró minni þar sem ég sit í
hægu sæti, meira að segja erlendis,
sem uppgufaður náttúruverndari?
Grein þín kælir mig svo hressilega
niður, að ég þéttist á stundinni pg
fell niður á jörðina í dropatali. Ég
sveiflast á milli gremju, yfir því að
fá ekki að vera uppgufuð í friði við
að temja mér afskiptaleysi, og ham-
ingju yfir því að það skuli þó enn
vera til maður á íslandi, sem skrif-
ar grein eins og þessa þína ágætu
grein. Ég þakka fyrir.
Hverjir voru þeir?
Hveijir eru þessir mætu menn
sem þú segir að hér á árum áður
hafi risið upp með öflugri andstöðu
þegar stóriðja og orkufrekur iðnað-
ur voru nefnd? Eru það t.d. þeir sem
sprengdu upp Láxárvirkjun, stóðu
að stofnun náttúruverndarfélag-
anna, SÍN og Landverndar eða
unga námsfólkið sem gaf út Nátt-
úruverk á ' attunda áratugnum með
mörgum greinum hugsjónafólks
gegn stóriðju?
Hvert fóru þeir?
Það er von að þú spyijir hvað
hefur orðið um allt þetta fólk.
Kannski hefur það aðallega farið
þijár leiðir og samkvæmt því megi
skipta því í þrjá hópa.
1. „Tækifærissinnar." Sumt
þetta fólk hefur gleymt hugsjónum
sínum í lífsins streði og fengið önn-
ur áhugamái. Kannski ristu hug-
sjónirnar aldrei mjög djúpt, á þess-
um árum var tíska að vera náttúru-
verndarsinni.
2. „Raunsæisfólk." „Kerfið“
gleypti margt af þessu fólki, gerði
það hluta af sér og samábyrgt. Það
fékk vinnu hjá einhveiju ráðinu,
stofnuninni eða fyrirtækinu, t.d. við
að rannsaka og meta áhrif fram-
kvæmda og hvernig þau áhrif geta
orðið sem minnst. Líklega trúir flest
þetta fólk því, að það sé að gera
góða hluti, kerfið muni seinna meir
virða og fara eftir þeirra niðurstöð-
um, enda þótt hingað til hafi aðeins
peningar og hentistefna ráðið. Fyr-
ir þessa vinnu sína fær fólkið laun,
og peninga þarf það. Það er dýrt
og erfitt að lifa og hin mesta nauð
að missa vinnuna. Gæti það orðið
til þess að hugmyndir náttúrfræð-
inga og verndara hneigðust til að
vera „raunhæfar", þ.e. að strax í
tillögum sínum taki þeir mið af
óskum kerfisins, þeirra sem eiga
peningana og hafa valdið? (Meira
að segja Háskólinn sýnist vera orð-
inn háður því að fá peninga frá
Landsvirkjun og öðrum fram-
kvæmdaaðilum, getur hann þá tal-
ist óháður?) Ég hef þá trú, að mörg-
um í þessum hópi líði ekki of vel.
Undir niðri blunda hugsjónirnar og
geta jafnvel blossað upp. Til að
koma í veg fyrir það, þarf stöðugt
að herða skrápinn og sýna raun-
hæfnina. Líklega er ekki rétt að
segja, að sumt það fyrrverandi nátt-
úruverndarfólk, sem þennan flokk
fyllir, hafi gufað upp, nær að það
hafi fallið í fasa fasts efnis, stein-
runnið, og orðið klafi á framgangi
náttúruverndar meðvitað eða ómeð-
vitað, vegna eiginhagsmuna, met-
orðagirndar, pólitísks frama eða
bara hreinlega til að hafa út á
grautinn og hús yfir höfuðið.
3. „Sérvitringar.“ Einstaka sér-
vitringa virðist ekki vera hægt að
kaupa eða láta gleyma sér í vinnu.
Þeir láta ekki af hugsjón sinni og
þráhyggju. Slíkum seigildum skyrp-
ir kerfið út úr sér og ælir helst
yfir þau um leið og útatar, og eftir
það á það sér vart viðreisnar von.
Áróðurinn er sá, bæði sterkur og
lúmskur, að þetta sé ofstækisfólk
sem ekkert mark sé á takandi. Það
þýðir lítið fyrir þessa sérvitringa
að reyna að segja eitthvað eða hafa
áhrif eftir það. Ekki er endalaust
hægt að beija höfðinu við steininn,
best að reyna bara að gufa upp og
hverfa, jafnvel hin þéttustu efni
gufa upp sé nóg blásið og hitað.
„Eitthvað af þessu
gamla hugsjónafólki
gæti hafa fiindið hug-
myndum sínum farveg
í starfi Kvennalistans.“
Kvennalistinn
Að lokum má svo benda á, að
eitthvað af þessu gamla hugsjóna-
fólki gæti hafa fundið hugmyndum
sínum farveg í starfi Kvennalistans.
Sú stjórnmálahreyfing hefur alltaf
verið á móti stóriðju og haldið um
það miklar ræður á þingi og annars
staðar. í stefnuskrá Kvennalistans
í landsmálum frá 1987 segir t.d. í
Sigrún Helgadóttir
kaflanum um atvinnumál, bls 22:
„Kvennalistinn hefur frá upphafi
haft þá sérstöðu að hafna stóriðju.
Stóriðjuþráhyggja stjórnvalda hef-
ur leitt til ótímabærra virkjana-
framkvæmda og skuldasöfnunar
erlendis. Stóriðja er alltof dýr,
mengandi, náttúruspillandi og veitir
fáum vinnu.“
Þar með er ég rignd niður í
dropatali í bili, kannski streymi ég
um stund áður en ég gufa upp að
nýju með hækkandi sól.
Skrifað í íþöku, New York, 17.
febrúar 1990.
Höfundur er náttúrufræðingur og
varnþingmaður Kvennalistans í
Reykjavík, en fyrrverandi
starfsmaður Náttúruverndarráðs.
Veitingastaðir
með nýjum, ferskum blæ
Lónið - Blómasalur - Koníaksstofa
Lónið - morgunn, hádegi, sfðdegi.
Klukkan 5 að morgni, meðan borgin sefur enn, minnir and-
rúmsloft Lónsins um margt á liflegt veitingahús í erlendri
stórborg. Morgunverðarhlaðborðið svignar undan Ijúffeng-
um morgunkrásunum sem hótelgestirá faraldsfæti notfásra
sér óspart af, td. áður en haldið er til Keflavíkur. Mllli kl.
7 og 10 er Lónið öllum opið. Árrisulir borgarbúar koma
hér gjarnan við, fá sér góðan morgunverð eða bara kafíi,
og líta í dagblöðin áður en vinnudagur hefst
í hádeginu kveður svo við annan tón. Hádegishlaðborðið,
með heitum og köldum réttum, íslenskum sem alþjóðleg-
um, laðar að fólk úr öllum áttum. Fólk úr viðskiptalífinu
með lítinn tíma jafnt og fólk sem vill njóta góðrar máltíðar
í ró og næði.
Síðdegis breytir enn um svip. Ilmur af ítölsku espressokafíi,
tilheyrandi hviss kaffivélanna og lágvært en þægilegt skvald-
ur gesta, á mörgum tungum, Ijær Lóninu örlítið af þeim
heimsborgarblæ sem einkennir kafíihús stórborganna. Það
er sama hvenær þú kemur, þér mætir alltaf elskulegt við-
mót okkar ágæta starfsfólks.
Koníaksstofan - fyrir eða eftir máltíð.
í eilítið ,#ristókratísku“ andrúmslofti Koníaksstofunnar,
sem minnir um margt á breskan klúbb, er notalegt að tylla
sér niður í djúpa leðursófana með glas í hönd eða kaffibolla,
ræða málin eða líta í íslensk eða erlend blöð og tímarit í
Koníaksstofunni gefst einnig gott tóm til að líta á matseðil
og vínlista Blómasalarins fyrir kvöldverðinn.
Blómasalur - þegar kvölda tekur.
í rómantísku andrúmslofti Blómasalarins er sannariega
hægt að njóta kvöldsins. Þar blómstrar fleira en nýafskorin
blómin á borðunum. I eldhúsinu blása ferskustu straumar
mið-evrópskrar matargerðariistar og þar blómstra hæfí-
leikar metnaðarfullra matreiðslumeistara okkar. Vínlistinn
er forv'itnilegur kapítuli út af fyrir sig og gefur góða hug-
mynd um þá faglegu þjónustu sem við veitum og þann
metnað sem við höfum.
Viðhafnar- og veislusalir.
Viðhafnar- og veislusalir okkar, fyrir 10 eða 250 manns,
standa þér ávallt til boða. Hafðu samband og nefhdu óskir
þínar - við uppfyllum þær. Síminn okkar er 91-22322
FLUGLEIDIR
léTEL LIFTIEIBIK
MIKLU MEIRA EN GOTT HÓTEL