Morgunblaðið - 31.12.1991, Qupperneq 20

20 C
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 31. DESEMBER 1991
* * .-,i r , »-x. ;.,r ■ i t i • i ; r .: ; i, ■' i i. ú í, ;. r ■, i ' i :—
lækkunar hitastigs í sjónum. Þess
má geta að nokkur hafís fylgdi
grútnum og reki var óvenju mikill.
Tíðarfar var risjótt, snjóalög lítil
miðað við tvö undangengin ár og
færð því með betra móti á árinu.
Að lokum fá svo allir landsmenn
nýárskveðjur úr Árneshreppi.
EINAR JÓHANNS-
SON, HOFSÓSI:
Mallorca-
ferðin há-
punktur
sjómenns-
kunnar
ÞAÐ ER nú svo að þegar maður
á að fara að nefna eitthvað sér-
stakt sem staðið hefir upp úr,
þá er eins og allt renni saman í
eitt. Óveðrin sem geisuðu í byrj-
un ársins eru minnisstæð. Ising-
arveðrið í janúar felldi raflínurn-
ar og hús fuku í sunnanrokinu í
febrúar. Þá kemur mér í huga
er forseti Islands, frú Vigdís
Finnbogadóttir, heimsótti Skaga-
fjörð sl. sumar og kom þá meðal
annars á Hofsós.
á er ofarlega í huga mér stjórn-
armyndun Sjálfstæðisflokks
og Alþýðuflokks, hvað hún gekk
fljótt og með sérstæðum hætti. Eins
er mjög ofarlega er íslenskir brids-
menn gerðu garðinn frægan og
náðu í heimsmeistaratitilinn.
Nú einnig minnumst við stórvið-
burðar eins og EES-samkomulags-
ins, þó svo að nú séu blikur á lofti
um hvort það standi. Af.erlendum
fréttum finnst mér bera hæst valda-
ránstilraunina í Sovétríkjunum og
allar þær breytingar sem átt hafa
sér stað í austantjaldslöndunum,
sjálfstæði landa, svo sem Eystra-
saltslandanna.
Þó ber langhæst í mínum huga,
ferð sem ég ásamt konu rríinni og
góðum félögum fór síðastliðið sum-
ar. Við flugum til Mallorca og sigld-
um síðan á seglskútu um Miðjarðar-
hafið. Fyrst meðfram strönd Mall-
orca, síðan yfir til Benidorm með
viðkomu á norðurströnd Ibisa.
Stoppuðum 2 daga á Benidorm og
sigldum síðan aftur til Mallorca,
- einnig þá með viðkomu á Ibisa, en
nú á suðurströndinni. Síðan héldum
við siglingum áfram meðfram -
strönd Mallorca. Ég hefi sullað tals-
vert á sjó um dagana, en þetta er
hápunktur sjómennskunnar, er
skútan rennur áfram, enginn vél í
gangi og hraðinn komst allt upp í
10 mílur á klst. Við vorum 4 vikur
í þessari ferð og er hún alveg
ógleymanleg, og ekki er hægt að
skilja við þetta án þess að minnast
saltfiskmáltíðar okkar 17. júní, en
þá borðuðum við íslenskan saitfísk
er við höfðum með frá íslandi, og
það var samdóma álit allra um borð
að sjaldan eða aldrei hefðum við
borðað betri mat.
ÚLFAR ÁGÚSTS-
SON, ISAFIRÐI:
Með frelsið
að vopni er
brautin
björt
PÓLITÍSKU byltingarnar í
Austur-Evrópu og Sovétríkjun-
um hljóta að verða eftirminnileg-
ustu þættir heimsmálanna á
þessu ári og um flest athyglis-
verðari og afdrifaríkari en Flóa-
bardaginn.
Af innlendum vettvangi er mér
„ minnisstæðust hallarbyltmg
sjálfstæðismanna, þegar Davíð
Oddsson var fyrirvaralaust kosinn
formaður flokksins á landsfundi,
sem síðan leiddi til stjórnarforystu
ríkisins aðeins nokkrum vikum síð-
ar. ^
Úr einkalífinu eru mér helst
minnisstæðar tvær ferðir með vin-
um mínum norður á Homstrandir,
annars vegar þar sem ég gekk á
Hornbjarg í fyrsta sinn og naut
stórfengleika bjargsins af brún
Harðviðrisgjáar ásamt æskuvini
mínum og konu hans, og hins veg-
ar ferð með kollegum úr kaupmann-
astétt þar sem við dvöldum helgi í
verslunarhúsi Guðmundar B. Al-
bertssonar á Hesteyri og upplifðum
veðurfar Hornstrandanna í öllum
sínum fjölbreytileika. Af þessum
harðbýlu slóðum flutti fólkið fyrir
um hálfri öld, en nú flykkjast af-
komendurnir þangað til að njóta
friðarins og fegurðar náttlausra
daga sumarsins.
Heima ræktaði konan mín garð-
inn sinn á heitu og björtu sumri
af .slíkri alúð og natni að við karl-
peningurinn fundum til örlítils sam-
viskubits flatmagandi í blómahaf-
inu.
En alvara efnahagsmálanna mun
fylgja okkur yfir áramótin og inn
í næstu framtíð. Hvernig ungum,
frískum og nýjum forsætisráðherra
gengur að koma böndum á efna-
hagsmál þjóðarinnar hlýtur að ráð-
ast að mestu af því hvort við hin
höfum skilning á mikilvægi aðgerð-
anna.
Mér verður oft hugsað til tveggja
stórmála sem verið hafa í brenni-
depli þetta árið og varða mikið
hagsmuni okkar hér vestra, en það
eru gerð jarðganga undir Breiða-
dals- og Botnsheiði og kaup á björg-
unarþyrlu fyrir Landhelgisgæsluna.
Stjómmálamenn hafa sameinast
um að leggja um 3 milljarða króna
til jarðgangagerðanna á næstu 4
árum og fínnst fáum mikið, en þeg-
ar formaður héraðsnefndar ísa-
fjarðarsýslu óskar eftir því að hef-
ill sé sendur yfír þessar sömu heið-
ar til snjómoksturs svo hægt sé að
halda mikilvægan fund um samein-
ingu sveitarfélaga, er það ekki
hægt vegna fjárskorts.
Á sama hátt sameinast þjóðin á
bak við alþingismenn um kaup á
björgunarþyrlu sem kostar um einn
milljarð, þótt vitað sé að hún geti
aldrei staðið undir þeim væntingum
sem til hennar eru gerðar. Síðan
ætla þessir sömu þingmenn að
lækka framlag til Landhelgisgæsl-
unnar um 50 milljónir og leggja
einu varðskipanna allt árið. Það sem
mér finnst athyglisverðast er, að
engar umræður hafa orðið um
þennan hættulega samdrátt í sigl-
ingum björgunarskipa, að ekki sé
talað um þá nöpru staðreynd, að
svo ilia eru þessi björgunarskip
búin, að þau hafa ekki spotta um
borð til að geta dregið meðalstóran
togara í var ef eitthvað er að veðri.
Og maður spyr sjálfan sig: Á þjóðin
nóg til af milljörðum, en of lítið af
þúsundum eða milljónum?
Sú frétt sem mér er minnisstæð-
ust af þeim sem ég sendi Morgun-
blaðinu á árinu er um rússneskan
togara, sem dró þjóðfána sinn að
húni í höfninni á ísafírði. Sú upplif-
un að ræða við skipshöfnina, sem
hafði heyrt af því ávæning í sov-
éska útvarpinu að Jeltsín teldi að
þeir ættu að flagga með rússneska
fánanum á úthafinu og í erlendum
höfnum og saumað í höndum fán-
ann á leiðinni til íslands, minnti
mig á hughrif þess að lesa um vakn-
ingu íslensku þjóðarinnar undan
erlendum yfirráðum á fýrri hluta
aldarinnar. Birtan og vonin sem
skinu úr hverju andliti minnti mig
á að með frelsið að vopni er braut-
in framundan björt þegar úr dýpsta
dalnum er litið.
BJÖRGVIN ÞÓR-
ODDSSON, GARÐI,
ÞISTILFIRÐI:
Sumar allt
árið
ÁRIÐ 1991 er minnisstætt ár að
mörgu leyti. Hér á norðaustur-
horninu var árið mjög gott til
búskapar. Vorið kom snemma,
sumarið var því bæði langt og
gjöfult. Segja má að árið allt
hafi verið sumar, bara svolítið
mishlýtt. Þó skiftast á skin og
skúrir eins og gengur í lífinu.
Grásleppuveiði var mjög lítil í
vor hér við norðausturlandið, við
vonum að hún verði betri næst.
Alþingiskosningar í vor eru í
fersku minni, stórsigur Sjálf-
stæðisflokksins sem nú er helmingi
stærri en sá flokkur sem næstur
kemur að þingmannatölu, og stjórn-
armyndun Davíðs Oddssonar sem
tók við galtómum ríkissjóði, gjald-
þrota fyrirtækjum svo sem Álafossi
og tugum fyrirtækja á landsbyggð-
inni.
Evrópska efnahagssvæðið er
mikið umtalað mál á árinu. Það
mun skipta miklu til hagsbóta fyrir
landsbyggðina, verði það að veru-
leika, og þá með þeim hætti að
framleiðsluvörur okkar verði ótoll-
aðar í EB. En allir samningar eru
þannig að báðir aðilar fá eitthvað
fyrir sig. Því skildi engum koma á
óvart þó eitthvað í samningunum
verði ekki bara til hagsbóta fyrir
okkur.
Af erlendum vettvangi ber lang-
hæst frelsisþróun í Austur-Evrópu.
Þar eru að gerast hlutir sem hafa
heimssögulegt gildi og eru miklir
gleðitímar fyrir það fólk sem nú er
að losna úr þeim fangabúðum. Ég
get þó ímyndað mér að það geti
verið hættulegt að vera ftjáls, geta
talað, gengið óhræddur og hugsað
sem sjálfstæð persóna. Hver kann
það sem aldrei hefur vanist því að
bera ábyrgð á sjálfum sér og öðr-
um? Það er svo auðvelt að gera
mistök. Það sýnir ástandið í Júgó-
slavíu, sem er þyngra en tárum
taki en verður vonandi öðrum þjóð-
um til varnaðar. Það tekur tíma að
læra að lifa sem fijáls maður.
Skilja að frelsi eru takmörk sett
og efnaleg gæði koma ekki á einni
nóttu. Vonandi kemst boðskapur
jólanna til þess fólks sem nú er að
fá frelsi til að biðja til Guðs, og nú
getur sótt kirkju á ný.
HÓLMFRÍÐUR HAR-
ALDSDÓTTIR,
GRÍMSEY:
Þrír dreng-
ir fæddust
ÁRIÐ sem er að líða er mér minn-
isstætt fyrir margt. Veðrið lék
marga grátt og víða um land
varð fólk fyrir stórtjóni. Þó var
það svo að Grímsey slapp nánast
við krumlur Kára og þær litlu
skemmdir sem hér urðu af völd-
um veðurs hefðu ekki þótt mark-
verðar í fjölmiðlunum.
Yeturinn var snjóléttur og tíðar-
far harla gott á vetrarvertíð.
Fiskirí var tregt framan af en
glæddist þó nokkuð á vordögum.
Færafískirí var í meðallagi í sumar
og eftir verslunarmannahelgi og
fram á haust veiddist mjög vel af
ufsa.
Kvótinn hefur verið skertur svo
mjög að margir útgerðarmenn horf-
ast í augu við þá staðreynd að hann
dugir þeim ekki til framfærslu.
Nokkrir hafa brugðist við þeirri
þróun með því að festa kaup á bát-
um undir sex tonnum og fá á þá
krókaleyfí. Smábátum hefur því
fjölgað hér á þessu ári. Fiskveiði-
stefnan og sú þróun sem hún veld-
ur veldur því að illgerlegt er að spá
nokkru um framtíðina. Fólk heldur
því að sér höndum.
Hér hefur verið húsnæðisskortur
en vegna óvissu um framtíðina
leggur ungt fólk ekki í kostnaðar-
samar húsbyggingar. Þó var brotið
blað í sögu húsbygginga í eyjunni
á þessu ári, er ungt par lét byggja
fyrir sig hús á Akureyri og flytja
það „fram“ með skipi. Húsið hyggj-
ast þau taka með_ sér ef þau flytja
héðan.
Eitt af bestu málum ársins fyrir
byggðarlagið er án efa sú ákvörðun
stjórnvalda að ríkissjóður greiði
halla vegna rekstrar feijunnar Sæ-
fara, því eins og margoft hefur
komið fram er feijan okkur það sem
þjóðvegurinn er þeim sem búa á
fastalandinu. Með tilkomu feijunn-
ar jókst ferðamannastraumur hing-
að og ung kona hóf rekstur gisti-
heimilis yfír sumarmánuðina.
Við fengum til okkar tónlistar-
kennara, sundkennara og íþrótta-
kennara og voru í fyrsta skipti hald-
in íþróttanámskeið fyrir grímseysk
börn.
Á þessu má sjá að reynt er eftir
megni að sinna þörfum barnanna.
Og við Grímseyingar höldum okkur
undantekningarlítið yið sama hey-
garðshomið hvað varðar barneignir
því á árinu hafa fæðst þijú börn,
allt drengir. Að undanskildu árinu
í fyrra, þegar tvö stúlkubörn fædd-
ust, hafa eingöngu fæðst sveinbörn
í Grímsey undanfarin níu árr
INGVELDUR
HJARTARDÓTTIR,
PATREKSFIRÐI:
Patreks-
fjörður
áfram á
kortinu
ÞEGAR rifja skal upp minnis-
stæða atburði ársins 1991 verður
mér hugsað til Austur-Evr-
ópubúa sem hafa smátt og smátt
verið að losna úr ánauð og ára-
langri kúgun. í samanburði við
lífskjör þessa fólks verður okkar
daglega þras svo léttvægt. Þó er
þetta ár hinnar miklu kvóta-
skerðingar og óneitanlega hefur
verið viss kvíði hjá þeint sem búa
á landsbyggðinni vegna lakari
afkomu.
að er nú samt alltaf hægt að
finna ljósan blett í tilverunni
ef viljinn er fyrir hendi. Veðurguð-
irnir voru góðir við okkur Patreks-
firðinga á síðastliðnu sumri og þá
var það, sem undirrituð gerðist
fréttaritari Morgunblaðsins á staðn-
um. Og þeir sögðu við mig á Mogg-
anum að þeir vildu halda Patreks-
firði á kortinu. Hana nú! Á ég, skyn-
laus kvenskepnan, að bera ábyrgð
á því?
Hvernig sem framhaldið verður
er ekki laust við að þetta hafi opn-
að augu mín fyrir því hvað er frétta-
efni í amstri daganna og vonandi
verður Patreksfjörður áfram á sín-
um stað á kortinu um ókomna tíð.
Að lokum óska ég sjómönnum
góðra gæfta og afla og landsmönn-
um öllum árs og friðar.
STÓRVERSLUN
SKRIFSTOFUNNAR
r
Byijið árið
með betrí innkaupum
Með því að hugsa stórt og gera hagkvæm innkaup má
spara ótrúlega mikið. Um þessi áramót og í upphafi bók-
haldsárs geta þeir sem eru stórtækir hagnast vél og sparað
mörg spor með því að gera magninnkaup á sérstökum
tilboðsmarkaði Pennans í Hallarmúla 2.
Með beinum innflutningi og hagstæðum innkaupum getur
Penninn boðið ýmsar vörur á lægra verði. Þar að auki
verður Penninn nú með sérstakt janúartilboð sem miðast
við magninnkaup. Hagræðingin fyrir þá sem notfæra sér
þetta tilboð felst ekki eingöngu í lægra verði heldur líka í
færri sendiferðtun. Auk þess eru hlutimir við hendina
þegar á þarf að halda.
ALLTíEINNIFERÐ
HALLARMÚLA 2, SÍMI91-813211
Renndu við og gerðu innkaupin á lægra verði í Pennanum
í Hallarmúla. Þar eru hundruð bílastæða.