Morgunblaðið - 16.09.1995, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 16.09.1995, Blaðsíða 1
72 SIÐUR LESBOK C/D 0f0unUii^i^ STOFNAÐ 1913 210. TBL. 83. ARG. LAUGARDAGUR 16. SEPTEMBER 1995 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS Páfi hirt- ir afríska valdhafa Yaounde. Rcuter. JÓHANNES Páll páfí II for- dæmdi spillingu og kúgun í Afríku í gær og sagði, að ka- þólska kirkjan í álfunni ætti að hafa vakandi auga með hvers kyns ranglæti og mann- réttindabrotum. Páfí er nú staddur í Kamerún í sinni 11. Afríkuferð. í samantekt um framtíð ka- þólsku kirkjunnar í Afríku talar páfi enga tæpitungu og segir, að eymdina, styrjaldir og óstöð- ugleikann í álfunni megi ekki síst rekja til óstjórnar í Afríku- ríkjunum sjálfum. Þar stingi spilltir leiðtogar þjóðarauðnum gjarnan í eigin vasa ásamt því að kúga landslýðinn. Málsvari kúgaðra „Kirkjan á að vera að mál- svari þeirra, sem eru kúgaðir," sagði páfi og skoraði á biskupa í Afríkulöndum að koma á fót sérstökum mannréttinda- nefndum. Frá Kamerún fer páfi til Suður-Afríku og síðan til Kenía. Kvenna- ráðstefnu lokið „NÚ þurfum við á algerum um- skiptum að halda. Konur munu ekki lengur sætta sig við að vera annars flokks þegnar," sagði Gro Harlem Brundtland, forsætisráð- herra Noregs, við lokaathöfn kvennaráðstefnu Sameinuðu þjóðanna sem lauk í Peking í Kína í gær. Hart var deilt um lokaályktun ráðstefnunnar en samkomulag náðist í gærmorgun um slqal sem greiðir jafnræði í kynferðismálum leið með því að skilgreina kvenréttindi sem mannréttindi. Þar er hins vegar komist hjá skuldbindingum um að bera kostnað af aðgerðum sem tengjast þessu. Áfangasigur samkynhneigðra Ekki eru allir á eitt sáttir um niðurstöður ráðstefnunnar. I gær lýstu m.a. lesbíur yfir megnri óánægju, sögðu lokaályktunina ekki koma í veg fyrir að samkyn- hneigðum væri mismunað og að þeir yrðu áfram að vera í felum. Hins vegar hefði áfangasigur unnist þar sem samkynhneigð yrði ekki lengur hundsuð í al- þjóðlegum umræðum. í Iokaræðu sinni réðist Brundt- land á kinversk sljórnvöld og gagnrýndi þau fyrir „ákaft ör- yggiseftirlit", ofsóknir lögreglu á hendur þátttakendum og tak- markanir á vegabréfsáritunum. Á myndinni faðmar Brundtland Gertrude Mongella, fram- kvæmdastjóra ráðstefnunnar, í ráðstefnulok. Óvíst hvort Bosníu-Serbar flytja öflugustu þungavopnin frá Sarajevo Clinton hót- ar frekari loftárásum Sarajevo, Genf, Washington. Reuter. TALSMENN friðargæsluliðs Sameinuðu þjóðanna í Bosníu sögðu í gær- kvöldi að Bosníu-Serbar virtust vera að undirbúa brottflutning þunga- vopna frá Sarajevo og fréttamenn sáu að nokkrum skriðdrekum og fall- byssum var ekið á brott. Engin ótvíræð merki sáust þó um að Serbar myndu hlíta skilmálum samningsins sem gerður var á miðvikudag um brottflutninginn, að sögn George Joulwans, yfirhershöfðingja Atlantshafs- bandalagsins, NATO. Múslimar og Króatar héldu áfram sókn sinni í norð- ur- og vesturhluta landsins, þar sem Serbar fara nú mjög halloka. Ná- lægt Gorazde í austri skutu Serbar á flugvélar NATO án þess að hæfa. FRANSKIR hermenn úr gæsluliði SÞ í Sarajevo afferma fyrstu flugvélina sem lendir með hjálpargögn í borginni síðan 9. april. Um borð var einnig varnarmálaráðherra Frakka, Charles Millon. Reuter Bill Clinton Bandaríkjaforseti sagði í gær að svo gæti farið að herflugvélar NATO hæfu árásir á stöðvar Bosníu-Serba þegar á morgun, sunnudag, ef hinir síðar- nefndu stæðu ekki við loforð sín um að flytja öflugustu þungavopn sín á brott frá Sarajevo. Richard Holbrooke, sendifulltrúi Bandaríkjastjórnar, átti fund í Genf síðdegis í gær með fulltrúum fimm- veldahópsins um leiðir til að sætta stríðsaðila. Einnig ræddust Banda- ríkjamenn og Rússar við í Moskvu og fyrir fundinn í Genf ráðgaðist Holbrooke sérstaklega_ við rúss- neska fulltrúann, ígor ívanov. Bretar, Frakkar og Rússar fögn- uðu í gær þróun mála við Sarajevo, hinir síðastnefndu sögðu að sam- komulagið um að aflétta umsátrinu gæti bundið enda á stríðið á Balkan- skaga. Andrej Kozyrev, utanríkis- ráðherra Rússlands, ítrekaði þó andstöðu stjórnar sinnar við loft- árásir NATO, sagði að árangurinn hefði náðst „prátt fyrir þær". Ráð- herrann lagði áherslu á að Rússar hefðu hlutverki að gegna í Bosníu, rætt hefði verið um að þeir gætu lagt fram friðargæslulið, annað- hvort lið undir yfirstjórn NATO eða alþjóðlegri stjórn. Deilt um vopnastærð Fréttastofa Bosníustjórnar í Sarajevo sagði í gærkvöldi að Alija Izetbegovic forseti hefði lýst and- stöðu við að Serbar fengju að hafa áfram hluta þungavopna sinna í grennd við Sarajevo, þ.e. sprengju- vörpur og fallbyssur með tiltölu- lega litla hlaupvídd. Bandarískir embættismenn sögðu í gærkvöldi að enn væri verið að semja um þessi mál. Forseti svonefnds þings Bosníu- Serba í Pale, Momcilo Krajisnik, sagði í gær að staða mála í vestur- hlutanum væri erfið en treyst væri á að Bandaríkjamenn myndu hafa hemil á múslimum og Króötum. „Ég held að senn geti orðið friður," sagði hann. „Eftir tvær til þrjár vikur verður allur hryllingur stríðsins úr sögunni." ¦ Kunnur fyrir gáfur/21 Sergei Kovaljov, sem útnefndur hefur verið til friðarverðlauna Nóbels Moskvu. Reuter. RÚSSNESKI mannréttindafrömuðurinn Ser- gei Kovaljov, sem veitt verða sérstök verðlaun í Þýskalandi um helgina, skoraði í gær á Vesturlandabúa að draga úr kurteisinni þegar þeir reyni að fá Rússa til að bæta frammistöð- una í mannréttindamálum er hann segir hraka jafnt og þétt. „Vestrænar ríkisstjórnir bregðast ekki að- eins hægt við, heldur einnig af máttleysi," sagði Kovaljov í viðtali, sem tekið var í Moskvu. „Vestrænir stjórnarerindrekar eru allt of kurteisir ... Við Rússar skiljum ekki gagnrýni með orðalagi stjórnarerindrekanna. Henni er oft tekið sem gullhömrum hér. Það verður að tala vafningalaust." Vaclav Havel, forseti Tékklands, mun veita Kovaljov Niirnberg-mannréttindaverðlaunin á sunnudag og hann hefur einnig verið nefndur til friðarverðlauna Nóbels á þessu ári. Gegn innrás í Tsjetsjnyu Kovaljov hefur barist af atorku gegn herför Rússa í Tsjetsjníju. Hann hefur lengi verið á allra vörum í Rússlandi sakir baráttu sinnar, en hún hefur aflað honum fárra vina innan Kremlarmúra. Þingmenn hafa brugðið honum um landráð og Pavel Gratsjov varnarmálaráð- herra kallaði hann eitt sinn „úrþvætti". Vesturlönd sýni Rússum aukið aðhald SERGEI Kovaljov, |>ingin:iður sem berst fyrir mannréttindum í Rússlandi. Kovaljov var andófsmaður á áttunda ára- tugnum ásamt Andrei Sakharov og sat í átta ár í fangabúðum kommúnista. Borís Jeltsín, forseti Rússlands, gerði hann að for- manni mannréttindanefndar sinnar, en í júlí gaf hann út tilskipun, sem reyndar birtist aldrei opinberlega, um að nefndin skyldi lögð af. Kovaljov sagðist ekki myndu segja emb- ættinu af sér sjálfur, það vildi hann ekki gera Jeltsín til þægðar. Stjórnarskráin til skrauts Kovaljov sagði frá því að þegar hann var í fangelsi í Sovétríkjunum hefði saksóknari greint föngunum frá því að stjórnarskráin væri aðeins skrauttjald til að sýna á erlendum vettvangi. Kovaljov sagði að valdamenn litu stjórnarskrána og lögin sömu augum nú. Þrátt fyrir þessa gagnrýni lagði hann til að Rússum yrði hleypt inn í Evrópuráðið á næsta ári gegn því að þeir hétu umbótum í mannréttindum innan ákveðins tíma. „Það er barnalegt af evrópskum stjórn- málamönnum að halda að þeir geti lokað Rússland úti og látið það fara sína leið," sagði Kovaljov. „Það er of hættulegt. Það sem ger- ist í mannréttindamálum hér er ekki aðeins okkar mál. Það er einnig ykkar mál."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.