Morgunblaðið - 14.08.1998, Qupperneq 35

MORGUNBLAÐIÐ
KATRÍN
SIGURÐARDÓTTIR
+ Katrín Sigurð-
ardóttir fæddist
í Stórumörk undir
V-Eyjafjöllum 23.
október 1906. Hún
lést á hjúkrunar-
heimilinu Eir 3.
ágúst síðastliðinn.
Foreldrar hennar
voru hjónin Þórhild-
ur Einarsdóttir, f.
1877, d. 1954, og
Sigurður Snjólfsson,
f. 1878, d. 1925, bú-
endur að Ey í Vest-
ur-Landeyjum.
Katrín átti fjögur
systkini, þrjú eru á lífi: Marta, f.
1908, Haraldur, f. 1910, Sigríð-
ur, f. 1913, d. 1969, og Guðrún,
f. 1916. Katrín giftist Halldóri
Sölvasyni kennara hinn 20. júní
1925, f. 16.9. 1897, en hann lést
31.5. 1971. Halldór var sonur
hjónanna Sölva Teitssonar og
Signýjar Sæmundsdóttur sem
bjuggu að Gafli í Svúiadal í
Austur-Húnavatnssýslu. Katrín
og Halldór eignuðust fimm dæt-
ur sem allar eru á lífi og eru
kennarar að mennt: 1) Ingiríð-
ur, f. 1926, gift Pétri Eggerts-
syni og eiga þau Halldór Grétar
og Eggert. 2) Þórhildur, f. 1928,
gift Jóni Amasyni og eiga þau
Halldór og Guðbjörgu. 3) Signý,
f. 1932, gift Hrafni Einarssyni
og eiga þau Katrínu, Sigrúnu,
Nú ert þú horfin á braut en eftir
lifa minningamar um þig. Þegar
rifja á þær upp í stuttri grein er
óvíst hvar á að byrja og hvað á að
taka með úr hinum stóra minninga-
sjóði. Nú em tæp 50 ár síðan ég
kom íyrst á heimili þitt og allan
þann tíma hefurðu verið mér jafn
góð. Katrín hafði mikið dálæti á
góðum söng og hljóðfæraslætti.
Hún hafði þægilega og fallega söng-
rödd og söng með kirkjukórnum
þegar hún átti heima í Fljótshlíð-
inni. Mér er ríkt í minni þegar hún
gætti Halldórs sonar okkar sem lít-
ils drengs að oft þegar við sóttum
hann að kennslunni lokinni komum
við að þeim þar sem hún sat með
hann í fanginu við orgelið og spilaði
og söng við hánn, auðsjáanlega báð-
um til ánægju.
Katrín hafði yndi af skáldskap og
var sjálf prýðilega hagmælt þótt
aldrei færi það hátt. Hún las mikið
af ljóðum og kunni fjölda þeirra og
hafði ánægju af að fara með þau eða
hlýða á þau allt til hins síðasta.
Katrín hafði gaman af allri
handavinnu og á síðari ámm fékkst
hún mjög við hekl og saum en tími
var af skornum skammti til slíkrar
iðju áður fyrr. Heimilið var stórt og
oft mikil gestakoma en öllum sem
komu þurfti að veita einhvem beina.
Katrín elskaði ferðalög bæði hér
á landi og erlendis. Hún fór margar
ferðir til útlanda bæði ein og með
Sigrúnu og Birgi til þeirra landa
sem hún hafði lesið um og fræðst
um á annan hátt. Vil ég þar einkum
nefna ferðir til Grikklands og Róm-
ar sem hún hafði lesið mjög um og
kynnt sér bæði sögu og staðhætti.
Með dætram sínum og okkur
tengdasonum fór hún vítt um eigið
land. Mér em minnisstæðastar
tvær ferðir sem hún fór með okkur
Þórhildi. Sú fyrri var fyrsta ferð
okkar ásamt þeim Katrínu og Hall-
dóri að Gafli í Svínadal. Við komum
að Geithömmm en þar var Halldór
kunnugur. Við voram svo heppin að
þar var staddur Jakob Þorsteins-
son. Strax bauðst hann til að aka
með okkur inneftir á jeppanum. Ég
gleymi því aldrei hve gaman við
höfðum öll af því að ganga saman
um túnstæðið í Gafli og virða fyrir
okkur rústir húsanna og hlusta á út-
skýringar Halldórs. Þegar við kom-
um til baka var okkur aftur boðið
inn í gamla bæinn sem enn var búið
í og þar nutum við hlýju þess and-
rúmslofts sem best finnst í gömlum
húsum með góðu fólki. Síðari ferðin
sem mér er minnisstæð var farin
Sólveigu og Halldór
Sölva. 4) Sigrún, f.
1934, gift Birgi Þor-
steinssyni. 5) Oddný
Dóra, f. 1948, gift
Kristjáni Kristins-
syni og eiga þau
Þorstein. Katrín átti
átján langömmu-
börn og eitt langa-
langömmubarn.
Katrín og Halldór
fluttu með elstu
dóttur sína austur í
Mýrdal haustið 1927
þar sem hann var
skólastjóri í sjö ár. í
Mýrdalnum eiga þau svo heima
þar til þau flytjast þaðan haustið
1934. Þá voru dæturnar orðnar
fjórar. Nú er skipt um bústað og
flutt í Fljótshlíðina. Þar gerðist
Halldór skólastjóri og er þar til
1948. Þá var fimmta dóttirin
fædd. Þá flytja Halldór og
Katrín til Reykjavíkur og
bjuggu lengst af í Skipasundi 3
en Halldór gerðist kennari í
Laugamesskóla. Þegar Halldór
lést seldi Katrín íbúðina í Skipa-
sundi 3 og keypti íbúð í Ljós-
heimum 9. Þar bjó hún uns hún
fékk inni á hjúkrunarheimilinu
Eir þar sem hún dvaldist í rúmt
ár áður en hún lést.
Utför Katrínar fer fram frá
Fossvogskirkju í dag og hefst
athöfnin klukkan 13.30.
vestur í Stykkishólm og við Þórhild-
ur tókum með okkur Katrínu og
móður mína. Við gistum í Stykkis-
hólmi en næsta morgun héldum við
niður á bryggju því við ætluðum að
taka flóabátinn út í Flatey. Þá eram
við svo heppin að rekast á tvo
Flateyinga sem vora systurbörn
Halldórs. Fengum við þarna hina
ágætustu leiðsögumenn sem
slepptu ekki hendinni af okkur íyi-r
en við héldum til baka. Mér er
minnisstætt hve Katrín var ánægð
með ferðina þegar heim var haldið.
Svona gengu ferðalögin með
Katrínu ævinlega fyrir sig. Þakka
þér íýrir þau og allt annað gott og
ánægjulegt sem ég mun geyma í
minningunni.
Far þú í friði,
friður guðs þig blessi.
Hafóu þökk fyrir allt og allt.
Jón Árnason.
Þá ljóst er að langri ævi tengda-
móður minnar, Katrínar, er lokið,
leita á hugann minningarnar um öll
góðu árin okkar saman. Orðin koma
treglega á blað. Ekki dugir þó að
sýna uppgjöf við breyttum blæ lífs-
ins og söknuði komandi tíma.
Segja má að góðvild í garð ann-
arra og að vera hreinskiptinn við
aðra standi upp úr í gegnum okkar
löngu kynni. Þegar vinirnir fáu en
traustu utan fjölskyldunnar hurfu á
braut í tímans rás, styrkti hún fjöl-
skylduböndin því meir. Hún gaf af
öllu hjarta sínu og stráði í kringum
sig á lífsleiðinni af gæsku sinni og
hlýhug. Gæfa mín er að hafa fengið
hlutdeild í þessu í öllum okkar sam-
skiptum. Móðir mín og Katrín náðu
vel saman eftir að báðar höfðu misst
maka sína. Við áttum saman marg-
ar góðar og ánægjulegar stundir á
heimili okkar hjóna. Oft var þá rætt
um Landeyjamar, þar sem báðar
áttu sín æskuheimili.
Meðal áhugamála Katrínar vora
ferðalög og menning annarra þjóða.
Við hjónin fórum ásamt henni í
margar ánægjulegar ferðir bæði
innanlands og til annarra landa. Þá
nutum við lífsins með margvíslegum
hætti. Ekkert var oft stórt eða of
smátt, mannlegt eða yfirnáttúru-
legt, að ekki mætti ræða það á vits-
munalegum nótum og tvinna það
fjölbreytileika mannlífsins. Þetta
mátti gera hvar sem var, í heima-
húsum, á sólarströnd, í farartækj-
unum eða á veitingahúsunum, þar
sem mannlífið birtist í margvísleg-
MINNINGAR
um myndum. Þessi fjölbreytileiki
mannlífsins varð henni ótæmandi
uppspretta í fjölkynngi íslenskrar
tungu í bundnu og óbundnu máli,
bæði með orðum annarra, er hún
kunni ógrynni af, sem og sínum eig-
in, þótt margt af því sé nú glatað.
Trúin á lífið og lífsgleðina, sem
hún veitti okkur öllum úr gnægtar-
brunni sínum, mun endast okkur
öllum um ókomin ár og orðin henn-
ar, sem hún svo oft notaði, munu
enduróma í hjörtum okkar „allra
meina ertu bót, yndislegi hlátur".
Birgir Þorsteinsson.
Oss héðan klukkur kalla,
svo kallar Guð oss alla
til sín úr heimi hér,
þá söfnuð hans vér sjáum
og saman vera fáum.
í húsi því, sem eilíft er.
(V. Briem.)
Eftir erfitt ár hefur þú nú farið á
annað tilverusvið.
Með virðingu og innilegu þakk-
læti, kveðjum við elskulega móður,
tengdamóður og ömmu.
Megi kærleikurinn og ljósið um-
vefja þig.
Með innri augum mínum.
Égmikilundursé.
Þú stýrir vorsins veldi.
Og verndar hveija rós.
Frá þínum ástareldi.
Fá allir heimar ljós.
(Davíð Stefánsson.)
Minning þín mun ætíð lifa.
Oddný Dóra Halldórsdóttir,
Kristján Kristinsson,
Þorsteinn Kristjánsson.
Mig langar til að kveðja ömmu
mína, Katrínu Sigurðardóttur, með
nokkram orðum, en hún lést í hárri
elli á Hjúkrunarheimilinu Eir, hinn
3. ágúst sl. Þar hafði amma dvalið í
nokkur ár, eftir að andlega og lík-
amlega krafta hennar tók að
þverra. Áður hafði amma búið ein í
fjölda ára, eða eftir að hún missti
afa og varð ekkja. Amma var ung
þegar hún kynntist afa, aðeins 17
ára, og varð samband þeirra strax
sérstakt og einlægt. Eins og örlögin
hefðu fyrir löngu ætlað þeim að eig-
ast. Saman eignuðust þau fimm
dætur og eru afkomendur þeirra nú
orðnir á þriðja tug.
Ég held að ég hafi kynnst ömmu
minni nánast þegar ég var ungling-
ur á umbrotatímunum á sjötta og
sjöunda áratug þessarar aldar.
Éldri kynslóðin átti þá sérstaklega
lítið upp á pallborðið hjá þeim sem
voru yngri, nema þá amma. Okkur
fannst hún víðsýnni og frjálslyndari
en aðrir. Hún hafði áhuga á skoðun-
um okkar og hún mátti líka vera að
því að hlusta á okkur og ræða mál-
in. Eins og margir þeir sem fæddir
voru um aldamótin ól hún í brjósti
sér von um betri og réttlátari heim
og sú von brást aldrei. Hún átti því
auðveldara en aðrir með að skilja
nýjungagimina og óþolinmæðina í
okkur unga fólkinu. Amma var líka
vel lesin og þráði að menntast, sem
því miður var ekki mögulegt vegna
anna við lífsstritið. Annað sem
amma þráði var að ferðast og kynn-
ast öðrum og ólíkum heimum og
lífsháttum. Þann draum tókst henni
að láta rætast eftir að hún varð full-
orðin, nokkuð sem færði henni gleði
og lífsorku í fjölda ára.
Við bamabörn ömmu, sem vorum
það heppin að alast upp undir áhrif-
um hennar, erum nú mörg sjálf
komin á þann aldur og í þá aðstöðu
sem hún var í þegar við fæddumst.
Við skulum vona að við getum
reynst afkomendum okkar eins vel
og amma reyndist okkur í uppvext-
inum.
Halldór G. Pétursson.
Látin er í hárri elli tengdamóðir
mín, Katrín Sigurðardóttir. í huga
mér kemur bókartitillinn „Líf er að
loknu þessu“, en líf Katrínar mótað-
ist alla tíð mjög mikið af þeirri
reynslu er færði henni fullvissu um
annað og æðra líf og hafði áhrif á
lífsskoðun okkar sem voram henni
samferða á lífsleiðinni.
FÖSTUDAGUR 14. ÁGÚST 1998 35 v
Katrín hlaut í vöggugjöf þá sjald-
gæfu náðargáfu að sjá og skynja
margt af því sem er hulið okkur hin-
um. Hún sá oft svipi þeirra sem
farnir era héðan og margt bar við
sem okkur hinum er sem lokuð bók.
Hún sagði okkur frá því, er henni
sem telpu austur í Landeyjum birt-
ist mikið tákn á himni, er hún taldi
undanfara einhverra mestu hörm-
unga er dunið hafa yfir Vesturlönd,
enda heimsstríð þá á næsta leiti.
Ung að áram kynntist Katrín lífs-
fórunaut sínum, Halldóri Sölvasyni.
Frá þeirri stundu vora þau eitt í
öllu. Árin liðu og þau eignuðust
dæturnar fimm og nú áttu þau
heima í Fljótshlíðinni þar sem Hall-
dór var skólastjóri.
Þau Halldór og Katrín fluttu til
Reykjavíkur mest vegna skóla-
göngu systranna sem allar urðu
kennarar að mennt. Nú tóku syst-
urnar að koma heim með tilvonandi
eiginmenn sína. Ég minnist þess
þegar ég kom fýrsta sinn á heimili
Katrínar og dóttir hennar kynnti
mig fyrir henni, að hún tók mig í
faðm sér og sagði: „Vertu velkom-
inn, sonur minn,“ en hún leit alltaf á
okkur tengdasynina sem sín eigin
börn.
Árin líða og nú kom að því að
Halldór féll frá. Missir Katrínar var
mikill, enda hafði sambúð þeirra
verið óaðfmnanleg. Enn var Katrín
á góðum aldri og bjó nú ein, en var
það í raun og veru aldrei, dæturnar
sáu um það.
Enn liðu árin. Elli kerling nú far-
in að gera vart við sig. Katrín að
verða háðari öðrum. Þá er það að
mágkona mín Sigrún og Birgir mað-
ur hennar fara að sinna henni mun
meira en áður en hún hafði verið
þeim mjög handgengin. Verður
þeim seint þökkuð aðstoðin við
hana.
Senn er dagur að kveldi kominn
og nú Katrín orðin ófær um að búa
ein og flutt að Hjúkranarheimilinu
Eir. Þar leið henni vel enda nær- •
gætni og hlýhugur starfsfólksins
þar til mikils sóma fyrir hjúkranar-
heimilið. Það skal jafnframt sagt frá
því að dætur Katrínar heimsóttu
hana hvern einasta dag sem hún
dvaldist að Eir þar til yfir lauk.
Það rofar nú af nýjum degi. Hún
Katrín tengdamóðir mín er horfin
yfir móðuna miklu á fund ástvina til
heima sem henni hafði verið leyft að
skyggnast örlítið í með náðargáfu
þeirri er hún hlaut í vöggugjöf. Ég
ætla nú að enda þessi fátæklegu
skrif með bókartitlinum „Líf er að
loknu þessu“ en það var hennar
bjargfasta trú.
Hrafn Einarsson.
Kynni okkar Katrínar hófust á
sólarströnd Lignano á Italíu fyrir
24 árum. Hún var þar með Sigrúnu
dóttur sinni og hennar manni, Birgi.
Katrín var þá komin hátt á sjötugs-
aldurinn, en það varð ekki greint á
tígulegri framgöngu hennar, hæg-
látu og mildu fasi. Þar fór ljúf kona
með bjart yfírbragð og vinarþel,
íhugul og grandvör. Þessi fyrstu
áhrif frá henni héldust alla tíð.
Fundum okkar bar nokkuð oft sam-
an bæði heima og erlendis. Alltaf
stafaði frá henni geisladýrð. Það
hafði bætandi áhrif að vera í hennar
návist. Börnin okkar yngstu fundu
þetta líka vel er við vorum öll saman
á Majorka síðar meir og nutu henn-
ar einstöku frásagnarlistar. Katrín
var hafsjór fróðleiks og sagna og
hafði næma tilfinningu fyrir okkar
ástkæra, ylhýra máli. Hún kunni
ótal ljóð og kvæði og flutti þau af
innlifun. Segja má að hún hafi fylgt
aldamótahugsjóninni „íslandi allt“
og dáði sína fósturjörð og var hluti
hennar. Hún naut ferðalaga um
landið sitt en hafði einnig sérstakt
dálæti á ferðum til annarra lands til
að kynnast þar lífsháttum og mann-
fólki. Sigrún og Birgir voru þá æði
oft með í fór og vora henni einstakir
samferðamenn.
Enginn má sköpum renna. Þótt
hún bæri aldur sinn einstaklega vel
og af henni geislaði sem fyrr á ní-
ræðisafmælinu, fór heilsu hennar
mjög hnignandi síðustu mánuðina.
Þegar við hittum hana síðast á Eir
nú í sumar var líkamlegur þróttur
orðinn lítill en óbreytt var gestrisni
hennar þar sem við sátum við borð-
ið og hún í hjólastólnum máttvana,
hún vildi tryggja okkur góðgerðir.
Andlitið hennar var bjart og hreint
og þegar Jón tengdasonur hennar
las fyrir hana og okkur Gunnars-
hólma Jónasar Hallgrímssonar
íýlgdist hún grannt með og naut
þessa upplestrar vel og ekki fór á
milli mála að hún sjálf rifjaði upp í
sínum huga ljóðið um leið og það
var lesið. Hún hafði jú kunnað það
sem ótal önnur ljóð og kvæði. Þess
höfðum við oft notið sem og fáeinna
þeirra bundnu orða er hún sjálf
hafði sett saman á langri ævi.
Katrín er öll eftir langt og giftu-
drjúgt starf. Hún hafði verið ekkja í
meira en aldarfjórðung en naut alla
tíð ástríkis fimm góðra dætra og
tengdasona og afkomenda þeirra._
Katrín hafði skilað ástvinum sínum
og þjóð sinni góðu lífsstarfi. Blessuð
sé minning hennar. Öllum ástvinum
sendum við samúðarkveðjur og
þökkum Katrínu einstök kynni.
Sigrún og Grétar Áss.
í dag kveðjum við elsku ömmu
okkar. Hún var kona sem okkur
þótti mjög vænt um og við báram
mikla virðingu iýrir. Minningarnar
sem við eigum um hana frá barn-
æsku era okkur dýrmætar. Það var
mikilvægt fyrir okkur á uppvaxtar-
áranum að hún bjó í sama hverfi og
við og því alltaf nálæg. Ótal margar
sögur sagði hún okkur, sögur af
draugum og dularfullum atburðum,
sögur frá því þegar hún og afi voru
ung og einnig ævintýrið um Tára-
perlu. Hún sagði okkur líka sögu
þeirra forvitnilegu hluta sem vora
heima hjá henni eins og tóbaks-
dósinni hans afa, rokknum og gamla
orgelinu, og oft fengum við líka að
snúa okkur í hringi á orgelstólnum.
Hún lumaði líka alltaf á Bismark-
brjóstsykri á ferðalögum með Ijöl-
skyldunni um landið. Þegar afi var
dáinn og hún orðin ein ferðaðist hún
líka til útlanda til að sjá með eigin
augum þá staði sem hún hafði lesið
um. Amma hafði mikla ánægju af
því að ferðast og einnig af því að
segja okkur frá þeim stöðum sem
hún hafði séð. I huga okkar var hún
ótæmandi af sögum og fróðleik en
umfram allt full af hlýju gagnvart
okkur bamabörnunum þó að við
væram nú ekki alltaf þæg.
Um leið og við kveðjum þig elsku
amma Katrín, þá þökkum við þér
fyrir hlýjar minningar sem munu
alltaf lifa með okkur.
Katrrn, Sólveig, Sigrún
og Halldór Sölvi.
Blómabwðin
ÓAarð sk
,om
v/ T-ossvo0skipkjw9«»*3
Sími: 554 0500
irjiíryíijur
Upplýsingar í símum
562 7575 & 5050 925
I HOTEL IOFTLEIÐIR
5 ’ í t ( t A « M A TM H O » < l »
Glæsileg KAFFIHLAÐBORÐ
FALLEGIR SALIR
OG MJÖG GÓÐ ÞJÓNUSTA
f
w