Morgunblaðið - 15.11.1998, Page 33

32 SUNNUDAGUR 15. NÓVEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
+
MORGUNBLAÐIÐ
SUNNUDAGUR 15. NÓVEMBER 1998 33
STOFNAÐ 1913
ÚTGEFANDI
FRAMKVÆMDASTJÓRI
RITSTJÓRAR
Dagur íslenskrar
tungu verður haldinn
hátíðlegur í þriðja sinn á
morgun, mánudaginn 16.
nóvember sem er fæðingar-
dagur Jónasar Hallgríms;
sonar, listaskáldsins góða. í
tengslum við daginn hefur
menntamálaráðuneytið beitt
sér fyrir átaki í þágu móð-
urmálsins til að auka veg
þess á allan hátt. Lagt er
upp úr því að dagurinn sé
álitinn hátíðisdagur móður-
málsins, dagur sem íslend-
ingar nota til að minnast og
íhuga sérstöðu íslenskunn-
ar.
Lögð er áhersla á tvennt í
tilefni dagsins í ár. Hleypt
verður af stokkunum upp-
lestrarkeppni grunnskól-
anna en lögð er sérstök
áhersla á þátttöku skóla-
barna nú þegar daginn ber í
fyrsta skipti upp á skóladag.
I annan stað hvetur fram-
kvæmdastjórn dagsins til
umræðu um íslenska tungu
og fjölmiðla.
Fátt er mikilvægara í við-
leitni okkar til að efla tungu
okkar en að huga að börn:
unum og fjölmiðlunum. í
börnunum býr framtíð tung-
Árvakur hf., Reykjavík.
Hallgrímur B. Geirsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
unnar og því ber brýna
nauðsyn til að vandað sé til
máluppeldis. Foreldrar
þurfa að vera sér meðvit-
andi um mótandi áhrif sín á
mál og málskilning barn-
anna, enda býr lengi að
fyrstu gerð. Rannsóknir
hafa til dæmis sýnt að lest-
ur fyrir börn er mjög mikil-
vægur málþroska þeirra og
er þá- lögð áhersla á að ekki
sé hætt að lesa fyrir börn
þótt þau séu sjálf farin að
lesa, það sé þýðingarmikið
að foreldrar haldi áfram að
njóta bóka með börnum sín-
um. Þannig hvetji þau til
frekari lesturs sem eykur
bæði málvitund, orðaforða
og málskilning.
Heimilin hljóta að bera
þunga ábyrgð á máluppeldi
barna en hlutverk skóla er
ekki síður stórt. Að flestra
mati á móðurmálskennsla
að njóta nokkurs forgangs í
kennslu skólanna og enn
fremur að leggja þurfi jafna
áherslu á lestur og bæði
skriflega og munnlega tján-
ingu. Sömuleiðis er það ekki
síst hlutverk skólans að
vekja börn til vitundar um
sérstöðu tungunnar og mik-
ilvægi þess að varðveita
hana.
En vissulega getur þessi
vinna verið til lítils ef fjöl-
miðlar, sem sífellt verða
stærri hluti af veruleika
barna og fólks almennt,
vanda ekki mál sitt. Sam-
kvæmt nýrri könnun á mál-
fari nokkurra ljósvakamiðla,
sem sagt var frá í blaðinu á
föstudaginn, er pottur víða
brotinn á þeim bæ. Ambög-
ur og erlendar slettur sáldr-
ast út í loftið á hverri mín-
útu og rúmlega það. Raunar
var á einni útvarpsstöð töl-
uð enska í fjórðung þess
tíma sem hlustað var. Og
þann tíma sem íslenska var
töluð, eða á fjórum og hálfri
mínútu, heyrðust fimm er-
lendar slettur og þrjár mál-
villur.
Augljóst er að hér þarf að
gera bragarbót á en fram
kom í frétt blaðsins að þessi
tiltekna útvarpsstöð skar
sig ekki úr hvað málfar
snerti. íslenskir fjölmiðlar
þurfa að vera sér meðvit-
andi um áhrif sín, um mót-
andi áhrif sín á málnotkun
og málfar bæði barna og
fullorðinna, ekkert síður en
foreldrar og kennarar.
Kjörorð dags íslenskrar
tungu í ár er: Móðurmálið
mitt góða. Á þessum degi
ættum við leiða hugann að
þeirri sérstöðu sem endur-
speglast í tungunni. Hún
varðveitir ekki aðeins merk-
an menningararf heldur
einnig einstakt sjónarhorn á
heiminn sem sífellt er að
þroskast og veita okkur
betri innsýn í eðli hlutanna.
íslensk tunga er tæki til að
miðla íslenskri hugsun og
jafnvel vafasamt að hægt sé
að miðla henni á annan hátt.
DAGUR ÍSLENSKRAR
TUNGU
Eftirmáli og nútíma
vísindi
EFTIR ÞVÍ SEM
vísundunum óx fiskur
um hrygg með upplýs-
ingastefnunni, fjölgaði
þeim, sem töldu, að ekkert pláss
væri lengur fyrir guð. Sumir mestu
andans jöfrar þessa tíma höfnuðu
honum sem óþarfa tilgátu, sem þeir
þyrftu ekki á að halda til að skýra
tilurð stjömuþokunnar eða lífsins í
öllum sínum margbreytileik... Carl
heitinn Sagan, sá kunni stjarnfræð-
ingur, sagði, að það væri „ekkert
fyrir guð að gera“ og því neyddust
allir hugsandi menn til að „afneita
tilvist hans“.
Robert John Russell, eðlisfræð-
ingur, sem gerðist guðfræðingur og
stofnaði Miðstöð guðfræði og nátt-
úrvísinda við Guðfræðistofnunina í
Berkeley í Kaliforníu 1981, segir þó
(að sögn Newsweek), að nú séu guð-
fræði og vísindi að nálgast hvert
annað. I stað þess að grafa undan
trúnni, séu vísindalegar uppgötvan-
ir farnar að styðja hana, a.m.k. í
hugum hinna trúuðu. Áður skildu
menn kenninguna um Miklahvell
þannig, að hún hefði ekkert með
nokkurn Skapara að gera, en nú
telja sumir, að kenningin sýni, að
það búi einhver áælun og tilgangur
að baki alheimnum. Aðrir segja, að
þróun lífsins á jörðinni gefi ýmislegt
til kynna um eðli guðdómsins og
enn aðrir, að óreiðu- eða glundroða-
kenningin, sem fæst við jafn hvers-
dagslega og óspennandi hluti og
veður og vinda og vatnið, sem drýp-
ur úr lekum krana, sé til marks um,
að guð sé enn að verki.
Steven Weinberg, sem fékk Nó-
belsverðlaunin í eðlisfræði, sagði ár-
ið 1977, að því betur sem heims-
myndarfræðin út-
skýrði alheiminn, því
tilgangslausari virtist
hann vera. Nú eru þó
sömu vísindin og höfn-
uðu trúnni, farin að
hlú að henni. Eðlis-
fræðingar hafa nefnilega uppgötv-
að, að alheimurinn er eins og snið-
inn fyrir líf og vitund. Komið hefur í
ljós, að væru náttúrulegir fastar,
óbreytanlegar tölur eins og styrkur
þyngdaraflsins, hleðsla rafeindai--
innar eða massi róteindarinnar, að-
eins örlítið öðruvísi, myndu frum-
eindirnar ekki loða saman, stjörnu-
rnar brynnu ekki og ekkert líf hefði
orðið til.
„Þegar við áttum okkur á því
hvað náttúrulögmálin verða að vera
hárfínt stillt til að búa til þann heim,
sem við höfum fyrir augum okkar,
þá fer ekki hjá því, að sú hugmynd
vakni, að það hljóti að vera einhver
tilgangur á bak við allt saman,“ seg-
ir John Polkinghorne, sem hafði átt
glæsilegan feril sem eðlisfræðingur
við Cambridge-háskóla áður en
hann gerðist prestur í Ensku bisk-
upakirkjunni 1982.
Charles Townes, sem fékk ásamt
öðrum Nóbelsverðlaunin í eðlis-
fræði 1964 fyrir að uppgötva lögmál
leysigeisla, segir, að margir hafi á
tilfinningunni, að einhverjir vits-
munir hafi átt þátt í að ákveða lög-
mál náttúrunnar.
Mennirnir fundu upp hina óhlut-
bundnu stærðfræði, drógu hana upp
úr sínu eigin hugskoti. Grískir
stærðfræðingar uppgötvuðu hlut-
fallið milli ummáls og þvermáls
hrings, Pi, 3,14159, og Pi skýtur síð-
an upp kollinum í jöfnum, sem lýsa
öreindum, ljósi og öðrum fyrirbær-
um, sem eiga ekkert skylt við
hringi. Polkinghome segir, að þetta
sé vísbending um „eðli sjálfs al-
heimsins": Hugir okkar mannanna,
sem uppgötvuðu stærðfræðina, slái
í takt við sjálfa alheimsklukkuna.
Með einhverjum hætti séum við
stilltir inn á að leita að og finna
sannleikann.
Carl Feit, krabbameinslíffræð-
ingur við Yeshiva-háskólann í New
York og Talmúðfræðingur, segir, að
úr því að hugurinn geti afhjúpað
leyndardóma alheimsins, megi ætla,
að eitthvað af mannlegri vitund sé í
samræmi við vitund guðs.
Trúað fólk dáist að sköpunar-
verkinu en vill líka, að guð sé ávallt
að verki. Sumir vísindamenn telja
hughsanlegt, að svo sé í þeim furðu-
lega heimi, sem skammtafræðin lýs-
ir. Hún er um öreindir og óútreikn-
anlega hegðan þeirra. Eitt frægasta
dæmið er þetta: Helmingunartími
geislavirks efnis er til dæmis
klukkutími. Á þeim tíma eyðist
helmingur frumeinda þess en hinn
helmingurinn ekki. En ef frumeind-
in er aðeins ein? Þá eru helmings-
líkur á að hún eyðist og sömu líkur
á að hún eyðist ekki. Hugsa mætti
sér, að tilraunin væri þannig, að
eyddist frumeindin, gæfi hún frá
sér eiturgas. Ef köttur væri í til-
raunastofunni, hvort væri hann þá
dauður eða lifandi að klukkutíman-
um liðnum? Eðlisfræðingar hafa
komizt að raun um, að það er útilok-
að að segja fyrir um örlög frum-
eindarinnar. Sumir trúaðir vísinda-
menn telja, að á þessari ögurstund,
þegar ákveðið er hvort frumeindin
lifir eða deyr, geti guð látið til sín
taka.
(Sbr. einnig athyglisverða grein
Jóhanns Axelssonar prófessors um
trú og vísindi sem birtist í Morgun-
blaðinu 3. september sl.)
M.
HELGI
spjall
RE YKJAVÍKURBRÉF
Laugardagurl4. nóvember
ÞYZKALAND ER þriðja
mesta efnahagsveldi
heims og annað voldug-
asta ríkið í okkar heims-
hluta. Af sögulegum,
menningarlegum og til-
finningalegum ástæðum
hafa Þjóðverjar alla tíð
sýnt Islendingum, sögu okkar og landinu
sjálfu meiri áhuga en nokkur önnur þjóð
utan Norðurlandanna. Þessi áhugi Þjóð-
verja birtist með ýmsum hætti en ekki sízt
í því hve íslenzkir rithöfundar og listamenn
hafa bæði fyrr og nú átt greiðan aðgang að
almenningi þar í landi.
Þessi tengsl við Þýzkaland eigum við Is-
lendingar að rækta af okkar hálfu. Þau eru
okkur mikilvæg. Og það getum við gert
með ýmsum hætti, m.a. með því að leggja
aukna áherzlu á þýzkukennslu í skólum
landsins og með því að efla menningar-
tengsl við Þýzkaland svo sem kostur er.
Ekki einungis með því að íslenzkir lista-
menn fari í heimsókn til Þýzkalands heldur
og ekki síður á þann veg að hvetja til heim-
sókna þýzkra rithöfunda og annarra lista-
manna hingað til Islands.
Viðræður Davíðs Oddssonar, forsætis-
ráðherra, við þrjá helztu forystumenn
Þýzkalands á tveimur dögum eru því afar
mikilvægar. Á fimmtudag hitti forsætis-
ráðherra að máli Helmut Kohl, áhrifa-
mesta stjórnmálamann Evrópu í rúman
einn og hálfan áratug og benda líkur til eft-
ir þau samtöl, að Kohl komi í heimsókn
hingað til íslands á næsta ári. í gær, föstu-
dag, hitti Davíð Oddsson svo að máli þá
Gerhard Schröder, hinn nýja kanslara
Þýzkalands, og Wolfgang Scháuble, arf-
taka Kohl, sem leiðtoga kristilegra
demókrata.
Fundur kanslara Þýzkalands og forsæt-
isráðherra íslands svo skömmu eftir valda-
töku Gerhards Schröder undirstrikar þau
sérstöku tengsl, sem tekizt hafa á milli
kanslarans og íslenzkra stjórnvalda og
Ingimundur Sigfússon, sendiherra Islands
í Þýzkalandi, hefur ekki sízt átt þátt í að
koma á. Þegar Schröder kom hingað til
lands fyrir einu ári var hann forsætisráð-
herra Neðra-Saxlands og engan veginn
ljóst, að hann yrði kanslaraefni jafnaðar-
manna, hvað þá að hann mundi vinna kosn-
ingarnar sem slíkur. Honum var hins vegar
tekið hér sem einum af helztu forystu-
mönnum Þýzkalands og alveg ljóst af opin-
berum ummælum hans, að heimsóknin til
íslands hefur haft mikil áhrif á hann.
Af Þjóðverja hálfu hefur sérstaða Is-
lands í þeirra huga verið undirstrikuð, ekki
einungis með því, að Davíð Oddsson, for-
sætisráðherra, er í hópi fyrstu leiðtoga
annaira þjóða, sem Schröder hittir sér-
staklega að máli heldur einnig á þann hátt,
að þótt forsætisráðherra væri í einkaheim-
sókn í Þýzkalandi var honum tekið sem op-
inberum gesti.
Frá lýðveldisstofnun höfum við íslend-
ingar átt mikilvægan bandamann, þar sem
Bandaríkin eru. Með samningum um varn-
arstöðina í Keflavík höfum við tryggt ör-
yggi okkar. Á fyrstu árum lýðveldisins,
þegar þjóðin stóð höllum fæti fjárhagslega,
veittu Bandaríkjamenn okkur ómetanlegan
stuðning. Á erfiðum tímum þorskastríð-
anna svonefndu héldu Bandaríkjamenn sig
til hlés en nánast má fullyrða, að þeir hafí
aftur og aftur ráðið úrslitum um hver nið-
urstaðan varð að lokum. Þótt lok kalda
stríðsins hafi leitt til margvíslegi'a breyt-
inga á samskiptum okkar við Bandaríkin er
alveg ljóst, að eftir sem áður verða þau
tengsl hornsteinninn í utanríkisstefnu okk-
ar Islendinga.
En jafnframt hefur mikilvægi samskipta
okkar við Evrópuríkin aukizt til muna.
Fiskmarkaðirnir í Evrópu hafa gífurlega
þýðingu fyrir okkur og raunar öll viðskipti
okkar við Evrópuríkin. Jafnframt er hið
pólitíska og menningarlega samstarf að
verða stöðugt nánara. Það á við á vettvangi
Atlantshafsbandalagsins og innan Evr-
ópska efnahagssvæðisins í samskiptum
Evrópusambandsins og EFTA-ríkjanna.
Það er rétt, sem Björn Bjarnason, mennta-
málaráðherra, sagði í ræðu við upphaf svo-
nefndra Evrópudaga í gær, fóstudag, að
„víðtæk sátt hefur tekizt um aðild okkar að
Evrópska efnahagssvæðinu.“
Þýzkaland er langáhrifamesta ríki Evr-
ópu og innan Evrópusambandsins. Allt
bendir til þess, að áhrif Þjóðverja í okkar
heimshluta muni aukast á næstu árum og
áratugum. Þjóðverjar munu gegna lykil-
hlutverki í Ewópu á tímum stöðugt auk-
innar samvinnu og samskipta Evrópuríkja
í vestri og austri. Það er engin tilviljun
hvað Þjóðverjar leggja mikla áherzlu á
samskipti sín við Rússa. Haldist friður í
Evrópu á næstu öld og takist að byggja
Rússland upp á ný, sem áreiðanlega er ein
af forsendum friðar í þessum heimshluta,
munu Þýzkaland og Rússland verða í hópi
stórvelda heims á næstu öld, ásamt Banda-
ríkjunum, Kína og Japan.
Þegar horft er til framtíðar skiptir það
þvi miklu fyrir hagsmuni okkar íslendinga
að tryggja góð samskipti við Þýzkaland
ekki síður en Bandaríkin. Náin tengsl við
þessi tvö ríki hljóta að vera undirstaða ut-
anríkisstefnu okkar á næstu öld. Þess
vegna eru viðræður Davíðs Oddssonar við
helztu forystumenn Þýzkalands, bæði í
stjórn og stjórnarandstöðu, svo mikilvæg-
ar. Þeim viðræðum og þeim persónulegu
tengslum, sem hafa skapazt á milli kansl-
ara Þýzkalands og forsætisráðherra eigum
við íslendingar að fylgja eftir með marg-
í MORGUNBLAÐ-
inu í dag, laugardag,
eru birt ummæli
Kristjáns Ragnars-
sonar, formanns
Landssambands ís-
lenzkra útvegs-
manna um ræðu þá, sem Þorsteinn Páls-
son, sjávarútvegsráðherra, flutti á aðal-
fundi Landssambands smábátaeigenda sl.
fimmtudag. í ræðu þessari sagði sjávarút-
vegsráðherra m.a.: „Og á sama hátt og út-
gerðir eiga heimtingu á, að jafnræðissjón-
armiða sé gætt um gjaldtöku af rétti til
nýtingar fiskistofna annars vegar og nýt-
ingar orkulinda og annarra auðlinda hins
vegar, þá ættu útgerðarmenn erfitt með
að mótmæla sérstaklega niðurstöðu, sem
fullt tillit tæki til slíkra jafnræðissjónar-
miða.“
Um þessi orð Þorsteins Pálssonar segir
Kristján Ragnarsson í samtali við Morg-
unblaðið: „Sjávarútvegsráðherra var
þarna að ræða um þetta á þeim grunni,
sem þessi auðlindanefnd á að starfa eftir,
að allar auðlindir þessa lands séu metnar,
aðgangur að þeim og nýting. Hann vísar
einnig til þess réttar, sem menn hafa haft
til nýtingar á auðlindum. Við verðum að
bíða og sjá hvað kemur út úr þessari
nefnd og taka síðan afstöðu til þess á
grundvelli einhvers jafnræðis, ef menn
telja koma til greina einhverja innheimtu
á sjíku gjaldi.“
I Ijósi þeirra umræðna, sem staðið hafa
um þessi mál í mörg ár verður að líta á
þessi viðbrögð Kristjáns Ragnarssonar
sem jákvæð. Þótt hann taki skýrt fram í
Morgunblaðinu í dag, laugardag, að út-
gerðarmenn hafi ekki látið af andstöðu
sinni við auðlindagjald, er ljóst af þessum
tilvitnuðu ummælum að frá sjónarhóli for-
manns LÍÚ er jafnræði á milli auðlinda í
þessu samhengi mikilvægt. Það er vís-
bending um, að þeir telji einhvers konar
gjald ekki frágangssök, ef það snýr að
nýtingu allra auðlinda en ekki einungis að
fiskimiðunum.
Þessi afstaða Kristjáns Ragnarssonar
er skiljanleg. Sömu grundvallaratriðin
hljóta að koma til álita varðandi allar auð-
lindir þjóðarinnar, þegar rætt er um auð-
lindagjald. Jafnræði í þessum efnum hlýt-
ur því að geta orðið ein af forsendum sátta
í þessu erfiða deilumáli.
Frá sjónarhóli útgerðarmanna er áreið-
anlega mikilvægt, að friður skapist um at-
vinnugreinina og kvótakerfið og að þeir
geti treyst því, að sú niðurstaða, sem sátt
næst um standi til frambúðar. Það skapar
víslegum hætti.
Ummæli
Kristjáns
Ragnars-
sonar
LANGISJÓR
Morgunblaðið/Freysteinn G. Jónsson
öryggi og stöðugleika í atvinnugrein, sem
eðli málsins samkvæmt hlýtur alltaf að búa
við töluverða óvissu.
Deilurnar um þetta kerfi hafa leitt til
þess, að margvíslegar hömlur hafa verið
lagðar á framsal veiðiheimilda. Þær höml-
ur eru útgerðinni óhagkvæmar og draga úr
möguleikum hennar til þess að nýta kerfið
að fullu til hagræðingar í rekstri. Eigi þeir
kost á friði um atvinnugreinina, jafnræði
milli auðlinda að þessu leyti og fullu frelsi í
framsali veiðiheimilda hlýtur greiðsla auð-
lindagjalds að geta orðið álitlegur kostur
frá þeirra sjónarhóli séð.
Átök um málefni eru þáttur í heilbrigð-
um skoðanaskiptum innan lýðræðislegs
þjóðfélags. Hins vegar geta slík átök haft
neikvæð áhrif, ef þau standa of lengi án
þess að niðurstaða fáist. Umræður og deil-
ur um fiskveiðistjórnunarkerfið hófust að
ráði undii- lok síðasta áratugar og hafa
staðið allan þennan áratug. Það er tíma-
bært að þeim ljúki og að aðilar þessara
átaka sýni, að þeir hafi kjark til þess að
setja niður djúpstæðar deilur.
Til þess þarf kjark af beggja hálfu. I
hvorum tveggja herbúðum eru öfgamenn,
sem munu ekki sætta sig við neina mála-
miðlun. I hvorum tveggja herbúðum eru
aðilar, sem telja sig hafa hagsmuni af því,
að deilurnar haldi áfram. í báðum fylking-
um er að finna öfl, sem munu saka þá, sem
vilja ná sáttum, um svik við málstaðinn. En
menn verða að hafa kjark til þess að standa
upp úr skotgröfunum og láta málflutning
slíkra aðila, sem vind um eyru þjóta.
Úr því að Irar gátu samið frið á Norð-
ur-írlandi hljótum við Islendingar að geta
samið frið um fiskveiðikerfið.
Almennur
áhugi á
hlutabréfa-
kaupum
HINN MIKLI
áhugi á því að kaupa
hlutabréf í Fjárfest-
ingarbanka atvinnu-
lífsins hf. hefur
áreiðanlega komið
mörgum á óvart.
Stofnun þessa banka var litin hornauga af
mörgum aðilum í fjái-málalífinu. Aðrir
bankar og sparisjóðir hafa lýst áhuga á að
kaupa FBA. Margir töldu ólíklegt, að hægt
væri að selja hlutabréf fyrir svo stórar
fjárhæðir í einu útboði en hlutafjárútboð
FBA er hið stærsta í sögunni.
Niðurstaðan gekk þvert á þessar kenn-
ingar og hrakspár sumra. Gífurlegur áhugi
reyndist fyrir því að kaupa hlutabréf í
bankanum. Fram komu tilboð upp á 19
milljarða króna. Þessi niðurstaða hlutafjár-
útboðsins er vissulega staðfesting á því, að
ríkisstjórnin hafi tekið rétta ákvörðun með
stofnun bankans, eins og Finnur Ingólfs-
son, viðskiptaráðherra, hefur bent á. Hún
er líka traustsyfirlýsing til þess hóps
óvenjulega ungs fólks, sem stjórnar bank-
anum og starfar við hann. Og loks er hún
vísbending um, að engin vandkvæði verði á
að selja þau hlutabréf, sem ríkið á eftir í
bankanum og frumvarp hefur verið lagt
fram á Alþingi um að selja á næsta ári.
Hinn mikli áhugi á hlutabréfunum í FBA
sýnir jafnframt, að áhugi landsmanna á
hlutabréfakaupum er mjög mikill. Það er
bersýnilega mjög góður jarðvegur fyrir
því, að almenningur leggi hluta af sparifé
sínu í atvinnulífið og stuðli þar með að upp-
byggingu þess. Þetta var hugsjón manna á
borð við Eyjólf Konráð Jónsson, sem fyrir
rúmum þremur áratugum hófu baráttu
fyrir almenningshlutafélögum og er bók
Eyjólfs Konráðs, Alþýða og athafnalíf,
fróðleg lesning í ljósi þeirrar þróunar, sem
er að verða í þessum efnum.
En jafnframt sýnir eftirsóknin eftir
hlutabréfum í FBA, þar sem rúmlega tíu
þúsund einstaklingar skrá sig fyrir hluta-
bréfum, og mikill áhugi á hlutabréfum í
Landsbankanum fyrir nokki-um vikum, að
þær hugmyndir, sem Davíð Oddsson, for-
sætisráðherra, setti ft-am í stefnuræðu
sinni á Alþingi í byrjun október, að mikill
meirihluti íslendinga gæti orðið hluthafar í
sjávarútvegsfyrirtækjum, eru alls ekki
óraunsæjar. Þvert á móti eru viðbrögð al-
mennings við hlutafjárútboði í þessum
tveimur bönkum með þeim hætti, að yfir-
gnæfandi líkur eru á, að fólk mundi bregð-
ast skjótt við, ef kostur væri á hlutabréfa-
kaupum í sjávarútvegsfyrirtækjum með
þeim hætti, sem Davíð Oddsson nefndi.
Þessi framvinda mála er afar ánægjuleg.
Hún mun treysta stoðir atvinnulífsins og
hún mun bæta kjör alls almennings. Hún
verður íslenzku samfélagi á allan hátt til
framdráttar.
„Þegar horft er til
framtíðar skiptir það
því miklu fyrir hags-
muni okkar Islendinga
að tryggja góð sam-
skipti við Þýzkaland
ekki síður en Banda-
ríkin ... Þess vegna
eru viðræður Davíðs
Oddssonar við helztu
forystumenn Þýzka-
lands, bæði í stjórn og
stjórnarandstöðu, svo
mikilvægar. Þeim við-
ræðum og þeim per-
sónulegu tengslum,
sem hafa skapazt á
milli kanslara Þýzka-
lands og forsætisráð-
herra eigum við Is-
lendingar að fylgja
eftir með margvísleg-
um hætti.“
i