Morgunblaðið - 27.07.2000, Qupperneq 26

26 FIMMTUDAGUR 27. JÚLÍ 2000
MORGUNBLAÐIÐ
FLUGSLYSIÐ í FRAKKLANDI
„Þýzkaland er
harmi slegið“
Berlín, Hannover, Mönchengladbach. AFP, Reuters, AP.
ÞJÓÐVERJAR voru harmi slegnir
í gær eftir hinn hörmulega dauð-
daga 96 þýzkra ferðalanga sem um
borð voru í frönsku Concorde-þot-
unni sem fórst utan við París í
fyrradag.
„Þýzkaland er agndofa," sagði
Gerhard Schröder kanzlari í ávarpi
í guðsþjónustu í Hannover sem
efnt var til í tilefni af hinu mann-
skæða slysi. „Við lútum í virðingu
fyrir hinum látnu og vottum aðst-
andendum þeirra samúð okkar,“
sagði hann.
Guðsþjónustan fór fram í „skála
Krists“ á heimssýningunni EXPO
2000 í Hannover, þar sem þýzka
ríkisstjórnin var saman komin á
síðasta formlega fundi sínum fyrir
sumarleyfi. Flestir ráðherrar
þýzku stjórnarinnar voru því einn-
ig viðstaddú- athöfnina.
Fréttirnar af slysinu vöktu Þjóð-
verja með harkalegum hætti upp
úr værukæru andrúmslofti sumar-
leyfistímans. „Harka skyndilegra
dauðsfalla gerir okkur höggdofa,"
sagði kaþólski biskupinn Josef
Homeyer í ávarpi sínu við minn-
ingarguðsþjónustuna. „Hugur okk-
ar er hjá aðstandendunum, harmi
þeirra og missi,“ sagði Horst
Hirschler, biskup mótmælenda.
Þjóðfáninn blakti í hálfa stöng á
ráðhúsum og öðrum byggingum út
um allt landið í gær.
Áfallahjálp fyrir
aðstandendur á flugvellinum
Gunter Pleuger, formaður neyð-
arnefndar sem sett var upp á veg-
um þýzka utanríkisráðuneytisins í
Berlín til að sinna samhæfingu að-
gerða þýzkra stjórnvalda í tengsl-
um við slysið, sagði að tekizt hefði
að ná sambandi við nánustu að-
standendur svo til allra þeirra sem
fórust. Farþegar þotunnar, sem
hrapaði eftir flugtak frá Charles de
Gaulle-flugvelli við París, voru allir
á leiðinni í tveggja vikna lúxussigl-
ingu suður til Karíbahafsins. Til
hafði staðið að þeir stigju um borð
í fímm stjarna skemmtiferðaskipið
„MS Deutschland" í New York-
höfn.
Sérstakri neyðarmóttöku, skip-
aðri fólki sérhæfðu í áfallahjálp,
var komið upp á Charles de Gaulle-
flugvelli til að sinna syrgjandi að-
standendum hinna látnu.
Peter Deilmann, eigandi
skemmtiferðaskipaútgerðarinnar á
hvers vegum allt fólkið var að ferð-
ast, sagði í gær að hinum farþeg-
unum, 410 talsins, sem bókað höfðu
siglinguna frá New York en voru
ekki í Concorde-þotunni, hefði ver-
ið boðið að hætta við sér að kostn-
aðarlausu, en enginn hefði tekið
því tilboði.
Af þessum 410 voru 33 Þjóðverj-
Reuters
Slökkviliðsmenn ganga með börur framhjá braki úr þotunni þar sem
greina má hluta úr merki Air France.
ar, sem höfðu viljað komast með
Concorde-þotunni til New York en
urðu að ferðast þangað eftir öðrum
leiðum þar sem ekki var pláss í vél-
inni fyrir fleiri. Ferðafólkið þýzka
hafði allt hafið ferðalagið í Frank-
furt am Main, en það kom frá öll-
um landshornum Þýzkalands.
Staðfest var að 99 af farþegunum
100 voru á leiðinni í siglinguna. Þar
af voru 49 karlar, 47 konur og þrjú
börn. Flestir munu hafa verið yfír
sextugt. Auk Þjóðverjanna 96 voru
um borð tveir Danir, einn Austur-
ríkismaður og einn Bandaríkja-
maður, en sá síðastnefndi mun
hafa verið Air France-starfsmaður
á eftirlaunum. Níu manna áhöfn
þotunnar var frönsk.
Listinn sem þýzk stjórnvöld
birtu um þýzku farþegana sýndi
hve margir hefðu verið frá sér-
hverju héraði landsins, en nánari
upplýsingar um þá voru ekki veitt-
ar að svo stöddu. 39 voru frá Nord-
rhein-Westfalen, 11 frá Hessen og
10 frá Bæjaralandi. Hinir voru frá
Berlín, Neðra-Saxlandi, Hamborg,
Slésvík-Holtsetalandi, Mecklen-
burg-Vorpommern, Baden-Wiirt-
temberg og Brandenburg.
Reinhard Klimmt, samgönguráð-
herra Þýzkalands, sem flaug strax
á vettvang eftir að fréttist af slys-
inu í gær, sagði í sjónvarpsviðtali í
gær að tekizt hefði að finna og
bera kennsl á lík um 80 manna sem
í flugvélinni voru. Vandasamara
yrði að bera kennsl á jarðneskar
leifar annarra sem fórust í eldhaf-
inu er þotan skall til jarðar og
splundraðist.
Safna myndum
af flugvélum
Parfs. Reuters.
TVEIR ungverskir flugáhuga-
menn á ferðalagi um evrópska
flugvelli urðu vitni að þv/ þegar
Concorde-þota Air France fórst,
og annar þeirra tók mynd sem
hefur farið um allan heim, og var
m.a. á forsíðu Morgunblaðsins í
gær.
Andras Kisgergely, t.v., tók
myndina, en hann var í för með fé-
laga sínum, Szabolcs Szalmasi.
„Eiffelturninn er áreiðanlega
áhugaverður, en við höfðum meiri
áhuga á flugvellinum," sagði Szal-
masi. „Sumir safna frímerkjum
eða mynt, við söfnum myndum af
flugvélum."
Þeir félagarnir hafa ekki efni á
því sjálfír að ferðast með flugvél-
um, og í tvær til þrjár vikur fara
þeir um á bílnum sfnum og sofa f
honum líka til þess að geta skoðað
flugvélar. Þeir eru verkfræðinem-
ar við Tækniháskólann í Búdapest
og hafa saman safnað mörg þús-
und myndum af flugvélum.
Reuters
„Eg er lifandi,
ég er lifandi“
TUTTUGU og eins árs
bresk stúlka, sem talið var
að hefði látist þegar
Concorde-þotan fórst á
þriðjudag, sagði frá því
hvernig hún komst naum-
lega lffs af með þvf að
stökkva út um glugga á
hótelinu sem þotan lenti á.
„Ég sagði viðsjálfa mig
aftur og aftur: Ég er lif-
andi, ég er lifandi, ég er lif-
andi,“ sagði stúlkan, Alice Brook-
ing, f viðtali við breska blaðið
Evening Standard. Hún er sögð
hafa stokkið út um glugga á ann-
arri hæð Hotelissimo-hótelsins, en
eldur kom upp í því er þot-
an lenti á því.
„Ég var í símanum að
tala við systur mfna og við
heyrðum ofboðslegan
hvell. Herbergið hristist
ofsalega. Ég sleppti sím-
tólinu og fór út að dyrum
en stigapallurinn var al-
elda. Eg hrópaði á mót-
Alice tökustjórann: Hvað á ég
Brooking að gera, hvað á ég að
gera? Hann sagði mér að stökkva
svo að ég gerði það og hljóp eins
langt frá hótelinu og ég gat. Hefði
glugginn ekki verið opinn væri ég
dáin.“
AP
Farþegi í bifreið sem ekið var nærri de Gaulle-flugvelli á þriðjudag náði upptöku af flugtaki Concorde-
þotunnar á myndband en á ljósmyndinni sést eldhafíð aftur úr væng vélarinnar. Augnablikum sfðar fórst þotan.
Rannsókn beinist að
hreyflum þotunnar
ÞEIR sem rannsaka flugslysið í
Frakklandi sl. þriðjudag munu að
öllum líkindum einbeita sér að
meintum hreyfílbilunum, að því er
breska ríkisútvarpið, BBC, greindi
frá í gær. Útilokað er talið að um
skemmdarverk hafi verið að ræða
og einnig þykir ólíklegt að mistök
flugmanna hafi valdið slysinu, að
því er sérfræðingar segja.
Þotan var í eigu franska flugfé-
lagsins Air France og segja tals-
menn félagsins að svo virðist sem
eldur í einum íjögurra hreyfla þot-
unnar hafi verið orsökin. I flugtaki
logaði í hreyflinum, en Concorde-
þota er innan við hálfa mínútu að
fara á loft.
John Hutchinson, fyrrverandi
Concorde-flugmaður, tjáði BBC að
undir venjulegum kringumstæðum
ætti eldur í hreyfli ekki að valda þvi
að þotan farist. „Þessi gífurlegi eld-
strókur ... bendir til einhverskonar
allsherjarbilunar, líkt og að hreyf-
illinn hafi brotnað í sundur og
sprungið," sagði hann.
Finna þarf út hvað nákvæmlega
kveikti eldinn. Komið hafa fram
getgátur um fjölda hugsanlegra or-
saka, að því er BBC greinir frá, til
dæmis að fugl hafi lent í loftinntaki
hreyfilsins, eða að tæknileg bilun
hafi orðið, en langt er um liðið síðan
hreyflarnir voru hannaðir. Con-
corde flaug fyrst 1969, en farþega-
flug með henni hófst ekki fyr en sjö
árum síðar.
Virtist skorta afl
Sjónarvottar hafa sagt að svo
hafi virst sem vélina hafi skort afl í
flugtakinu. Sagði flugmálasérfræð-
ingurinn Michael Barr að það bendi
til vandræða með hreyflana. „Svo
virðist sem flugvélin hafi ofrisið,"
sagði Barr, sem er yfirmaður flug-
öryggissviðs Háskólans í Suður-
Kaliforníu.
Algengt er að fuglar lendi í
hreyflum flugvéla, en það veldur yf-
irleitt ekki miklum skemmdum. Bil-
un í sprengiholi eða túrbínu er að
áliti sérfræðinga sennilegri skýr-
ing. Þá verður hugað að aukabrenn-
um þotunnar, en einungis Concorde
og orrustuþotur hafa slíkan búnað.
Brennarnir dæla eldsneyti inn í aft-
asta hluta hreyflanna til þess að
gefa aukaþrýsting við flugtak og á
flugi gera þeir mögulegt að fljúga
vélinni hraðar en hljóðið.
Brak hreyflanna verður rannsak-
að ef finnast skyldu vísbendingar
um bilun. Fjórir Rolls Royce 01-
ympus-hreyflar knýja Concorde, og
voru þeir hannaðir af franska fyrir-
tækinu Snecma. Hefur það löngum
verið álit flugmálasérfræðinga að
þetta væru einhverjir bestu flug-
vélahreyflar sem til eru, en nú hafa
heyrst vangaveltur um að hönnun
þeirra sé úrelt.
Air France aflýsti öllu flugi
Concorde-þotna sinna í kjölfar
slyssins, og British Airways aflýsti
tveim ferðum á þriðjudag. Hóf fé-
lagið áætlunarflug aftur í gær eftir
að frumniðurstöður rannsókna á
slysinu í Frakklandi lágu fyrir, að
því er Sky-sjónvarpið greindi frá.