Morgunblaðið - 27.07.2000, Qupperneq 40

40 FIMMTUDAGUR 27. JÚLÍ 2000
"7-----------------------
MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ
Flugvöllur
Islands
Deilan um staðsetningu Reykjavíkur-
flugvallar er jyrst og fremst deila
um byggðaþróun í landinu öllu,
fremur en bara í Reykjavík.
Það er hægt að færa
góð rök fyrir því að
Reykjavíkurflugvöll-
ur ætti ekki að vera í
Vatnsmýrinni. En
það er líka hægt að færa góð rök
fyrir því að hann eigi að vera þar
áfram.
Helstu rökin gegn því að flug-
völlurinn sé þar sem hann er nú
eru áreiðanlega þau að það er
rneiri slysahætta af honum en ef
hann væri fjær þéttri byggð.
Þessi rök Reykvíkinga sem vilja
völlinn burt eru sterk.
Því hefur líka verið haldið
- fram að völlurinn standi eðlilegri
borgarbyggð fyrir þrifum og svo
eru menn líka að hafa orð á því
að það sé hávaðamengun af hon-
um. Þetta tvennt eru ekki mjög
góð rök.
VIÐHORF
Eftir Kristján G.
Arngrímsson
Helstu rök-
in með því að
völlurinn sé
þar sem hann
er eru þau að hann þjóni fyrst og
fremst landsbyggðinni og jafni
eftir því sem mögulegt er að-
gengi landsbyggðarbúa að stofn-
• unum sem þeir þurfa að sækja til
rétt eins og aðrir landsmenn, en
eiga sökum búsetu sinnar lengra
að sækja en borgarbúar.
Ef þessum rökum er fylgt eftir
má halda því fram að deilan um
staðsetningu Reykjavíkur-
flugvallar sé fyrst og fremst
deila um byggðaþróun í landinu
öllu, fremur en bara í Reykjavík.
Vatnsmýrarvöllur er því flugvöll-
ur Islands, en ekki bara Reykja-
víkur.
En aftur að mótrökunum og þá
fyrst að meintri hávaðamengun.
Hún er harla lítil ef málið er
kannað nánar. Undanfarið hefur
hún verið meiri en eðlilegt er
sökum þess að einungis ein braut
hefur verið í notkun, norður-
suður brautin og það er einmitt í
aðflugi úr norðri og flugtaki í
norður sem vélar fljúga yfir
Kvosina.
Þar eð bara ein braut er £
notkun núna er flug yfir Kvosina
því óvenju mikið og ekki hægt að
nota það til að sýna fram á
hversu mikill hávaðinn er undir
venjulegum kringumstæðum.
Þar að auki er umferð um
Vatnsmýrarflugvöll í raun og
veru mjög lítil ef miðað er við
flugvelli við aðrar borgir. Sam-
kvæmt tölum frá Flugmálastjórn
voru svokallaðar flughreyfingar
\ á flugvellinum í fyrra samtals um
75 þúsund, þar af áætlunar- og
leiguflugs rúmlega 21 þúsund.
Það er kannski ekki alveg
sanngjarn samanburður, en í
nýjarsta hefti ílugmálaritsins
Airliner World er fjallað um flug-
völlinn í Atlanta í Banda-
ríkjunum, sem er þriggja millj-
óna manna borg, en hann er sá
völlur í heiminum sem hvað mest
umferð er um. Þar voru £ fyrra
skráðar yfir 900 þúsund hreyf-
ingar (það sem heitir á ensku
„aircraft operations.“) Og þessi
/lugvöllur er ekki langt frá mið-
borg Atlanta.
Þar eru flugbrautir ekki tvær
og ekki þrjár, heldur fjórar, og
liggja samsíða, og þvi fleiri en
eitt flugtak og ein lending í einu.
Og sennilega er litið um æfinga-
flug á smávélum frá þessum velli.
I ljósi þess að umferð um
Vatnsmýrarvöll er l£til i heildina,
og þar að auki oft i og úr öðrum
áttum en yfir borgina, verða rök-
in um hávaðamengun harla lítil-
væg. Það grefur svo enn undan
þeim að næstum engin þotuum-
ferð er um völlinn og hávaðasöm-
ustu flugvélarnar sem um hann
fara yfirleitt eru sennilega Fokk-
erarnir.
En þau rök, að aukin slysa-
hætta fylgi vellinum, eru sterk-
ari. Því er ekki nema eðlilegt að
á þau sé hlustað og hugað að
þeim möguleika að flugvöllurinn
verði færður, eða, það sem öllu
líklegra er, að innanlandsflug
flytjist til Keflavíkurvallar.
En rökin gegn slíkum flutningi
eru ekki síður sterk, og þá fyrst
og fremst þau sem að framan eru
nefnd, um að tryggja verði sem
jafnast aðgengi landsbyggðarbúa
að opinberum stofnunum þjóðfé-
lagsins sem er að finna í höfuð-
borginni. Þetta er einfaldlega
hluti af þeim skyldum sem á höf-
uðborg hvíla, og harla nöturlegt
fyrir þá sem búa úti á landi að
heyra borgarbúa tala eins og um-
ræddur flugvöllur varði bara
Reykvíkinga.
Því hefur verið haldið fram að
það sé að láta tilfinningarnar
ráða að segja flugvöllinn vera
fyrst og fremst landsbyggðar-
mál. Ekki blasir nú alveg við
hvers vegna slíkt viðhorf á sér
rætur í tilfinningum fremur en
það viðhorf að flugvellinum fylgi
hávaðamengun. Þess vegna er
það ekki mjög sannfærandi mál-
flutningur að saka landsbyggðar-
fólk um tilfinningasemi umfram
hina skynsamlega þenkjandi
borgarbúa.
En ef völlurinn verður færður
fjær borginni og þar með fjær
þeim opinberu stofnunum sem
landsbyggðarmenn eiga rétt á að
hafa jafnan aðgang að og borgar-
búar, verður að gera aðrar ráð-
stafanir til að auðvelda þann að-
gang.
Ef til dæmis innanlandsflug
flyst til Keflavíkurvallar væri
lágmarkskrafa að komið yrði upp
hraðvirkum lestarsamgöngum
milli vallarins og miðborgar
Reykjavíkur, í ætt við það sem er
milli Gardemoen-flugvallar norð-
ur af Osló og nokkurra staða í
borginni. Að vísu yrðu margir til
að mótmæla slíku, og benda á að
mikið tap er af rekstri þeirrar
lestar og ekki búist við að hún
hafi borgað sig fyrr en eftir fjög-
ur ár.
Auðvitað er ekki sjálfgefið að
völlurinn eigi að vera þar sem
hann er. Slysahætturökin eru
sterk. En deilan er ekki aðeins
milli borgarinnar og Flugmálast-
jórnar, heldur liggur við að segja
megi að þetta komi borgarbúum
lítið við. Reykjavik er líka höfuð-
staður landsbyggðarinnar, hvort
sem borgarbúum líkar betur eða
verr, og því hlutverki fylgja
skyldur, en ekki bara þægindi.
Andstaða við staðsetningu
flugvallarins virðist því óhjá-
kvæmilega fela í sér andstöðu við
jafnt aðgengi að opinberum
stofnunum fyrir fólk á lands-
byggðinni.
Þetta er áreiðanlega ekki með-
vituð andstaða, heldur kemur
hún sennilega frekar eins og
óvart með í pakkanum.
JÓN KR.
JÓNSSON
+ Jón Kr. Jónsson
fæddist á ísafirði
22. júlí 1922. Hann
lést á Landspítalan-
um við Hringbraut
19. júlí siðastliðinn.
Foreldrai- Jóns voru
hjónin Ásdís Katrín
Einarsdóttir og Jón
Ingigeir Guðmunds-
son. Systkini Jóns
eru: Anna, húsmóðir
íHveragerði; Guðríð-
ur, látin; Garðar, lát-
inn; Elísabet, látin.
Eftirlifandi eigin-
kona Jóns er Sigríð-
ur Aðalsteinsdóttir, f. 5. nóvem-
ber 1928. Börn þeirra eru: 1)
Friðrikka Jónina, f. 16. júlí 1949,
búsett í Seattle í Bandaríkjunum.
Maki Steindór Harðarson. Börn
hennar eru: Irene Sigríður, Allan
Anthony, Brynja Kristín, Tanya
Katrín. 2) Ásdís Hildur, f. 18. sept-
ember 1952, búsett í Rvk., maki
Sæmundur B. Árelíusson. Börn
þeirra eru: Ingibjörg Þóra, Jón
Óskar, Sigríður Ólöf, Ása Laufey.
3) Níels, f. 27. febrúar 1954, bú-
settur á Seltjarnarnesi. 4) Þröst-
ur, f. 24. apríl 1957, búsettur í
Grindavík. Maki:
Sigríður Gunnlaugs-
dóttir, barn hans er
Guðmundur Þór. 5)
Jón Ingigeir, f. 21.
nóvember 1958, bú-
settur á Seltjamar-
nesi. Sambýliskona:
Anna Lísa Salómons-
dóttir.
Jón var búsettur á
Isafirði til ársins
1983 er þau hjón
fluttu til Reykjavík-
ur. Jón stundaði sjó-
mennsku alla sina
starfsævi, á ýmsum
bátum bæði fyrir vestan og einnig
í Vestmannaeyjum, á stríðsárun-
um var hann á togaranum Agli
Skallagrímssyni og síðan á toga-
ranum Gylli frá Flateyri. Um
miðjan 7. áratuginn hóf hann út-
gerð á rækjubát í ísafjarðardjúpi
og vann við það þar til hann flutti
til Reykjavíkur. Fyrir um 10 árum
fór heilsu hans mjög að hraka og
síðustu árin dvaldi hann á Hjúkr-
unarheimilinu Eir.
Utför Jóns fer fram frá Foss-
vogskirkju í dag og hefst athöfnin
klukkan 15.
í dag kveð ég með söknuði elsku-
legan tengdaföður minn og besta
vin, Jón Kr. Jónsson frá Isafirði.
Jón Kr. var borinn og barnfædd-
ur ísfirðingur og þangað leitaði
hugur hans fram á síðasta dag, þar
voru ræturnar og starfsævin.
Okkar leiðir lágu fyrst saman fyr-
ir um 30 árum er ég réðst sem fram-
kvæmdastjóri hjá rækjuverksmiðju
O.N. Olsen á Isafirði, en þar lagði
hann upp afla sinn, bæði rækju og
hörpudisk. Jón var happasæll skip-
stjóri og aflamaður alla tíð. Jón var
einn af frumkvöðlum í hörpudisks-
veiðum hér á landi, en hann veiddi í
Breiðafirði fyrir fyrirtæki Sigurðar
Ágústssonar í Stykkishólmi.
Fljótlega eftir að við Jón kynnt-
umst bauð hann mér heim í kaffi
eins og svo mörgum öðrum fyrr og
síðar en það má segja að ég hafi ekki
farið síðan, því þar kynntist ég konu
minni. Þau hjónin Jón og Sigríður
voru miklir höfðingjar heim að
sækja og stóð heimilið á Hlíðarvegi
26 opið fyrir gesti og gangandi og
leið varla sá dagur að ekki væri
gestur þar í mat og gistingu. Fólk
laðaðist að þeim hjónum báðum
enda afar hlýleg og elskuleg í öllu
viðmóti og heimilið fallegt og rausn-
arlegt.
Oft hefur mér orðið hugsað til
þessa heimilis og alls þess gesta-
gangs sem þarna var, það var með
ólíkindum hve vel gekk að fá þetta
til að ganga upp og allir á heimilinu
tóku þessu sem sjálfsögðum hlut.
Jón var víðlesinn maður og haf-
sjór af fróðleik, hann ræddi jöfnum
höndum um heimspeki, sögu, landa-
fræði og fiskirí og hafði mjög gaman
af að kryfja málefnin til mergjar.
Hann hafði sérstakt dálæti á öllum
þjóðlegum fróðleik og íslendinga-
sögunum.
Hann var góður skákmaður og
mikið teflt á heimilinu, hvert einasta
kvöld um áraraðir komu sömu
mennirnir á heimilið til þess að
tefla, stundum var teflt á fleiri en
einu borði. Teflt var fram að hátta-
tíma og síðan hófst næsti vinnudag-
ur á sjónum. Krakkarnir lærðu að
tefla á unga aldri og síðan kenndi
hann barnabörnunum manngan-
ginn. Jón var lengi félagi í Skákfé-
lagi ísafjarðar.
Lífsbarátta almennings á fyrri
hluta aldarinnar markaði lífsviðhorf
Jóns og hneigðist hugur hans alla
tíð að vinstri stefnu í stjórnmálum.
Okkar stjórnmálaskoðanir fóru
sjaldnast saman en allt var það þó á
friðsömum nótum enda fannst Jóni
bara gaman að rökræða við mig og
gera heiðarlega tilraun til að snúa
mér frá villu míns vegar, sem
reyndar tókst ekki.
Jón fór ungur á sjó. Á stríðsárun-
um sigldi harin á Agli Skallagríms-
syni en var síðan í nokkur ár á sjó
frá Vestmannaeyjum, en honum lík-
aði einstaklega vel í Vestmannaeyj-
um og eignaðist þar góða vini sem
héldu tryggð við hann alla tíð. Jón
lauk prófi frá Stýrimannaskólanum
1951 og var eftir það stýrimaður og
skipstjóri lengst af á togaranum
Gylli frá Flateyri. Um miðjan
sjöunda áratuginn hóf Jón eigin út-
gerð á Isafirði er hann keypti bátinn
Bryndísi sem reyndist mikið happa-
skip, hann stundaði síðan rækju- og
handfæraveiðar næstu 20 árin. Jón
og Ole Olsen létu smíða rækjubát-
inn Simon Olsen hjá Skipasmíða-
stöð Marsellíusar Bernharðssonar á
ísafirði og var hann á þeim tíma öfl-
ugasti rækjubáturinn við Djúp.
Einnig stóð Jón fyrir smíði tveggja
30 tonna báta hjá Vör á Akureyri en
því miður reyndist ekki grundvöllur
fyrir þá báta í djúpinu og voru þeir
báðir seldir og reyndust eigendum
sínum happafley. Útgerðarsögu
Jóns lauk með útgerð á Pólstjörn-
unni, báts sem hann minntist ætíð
með gleði og stolti. Árið 1983 ákvað
Jón að hætta sjómennsku og þau
hjón fluttu búferlum til Reykjavík-
ur. En sjórinn átti alltaf sterk ítök í
Jóni og er ég fór þess á leit við hann
að koma um borð sem stýrimaður
og afleysingaskipstjóri á togara sem
ég gerði út tók hann vel í það og
hófst þá samstarf okkar á nýjan
leik, okkur báðum til mikillar
ánægju. Þá hófst stuttur en ánægju-
legur kafli í lífi Jóns, siglt var með
fiskinn ísaðan til Grimsby eins og
forðum daga og hafði hann mjög
gaman af þessum ferðum.
Fyrir um 10 árum fór heilsu Jóns
að hraka mikið og takmarkaðist þá
mjög geta hans til að taka þátt í
daglegu lífi og störfum en ekki
minnkaði áhugi hans á fiskiríi og
dagsins önn. „Hvað er að frétta af
fiskiríi?" var gjarnan það fyrsta sem
hann spurði um og síðan var spjall-
að löngum stundum um gamla og
nýja útgerðarsögu.
Formáli minningargreina
ÆSKILEGT er að minningargreinum fylgi á sérblaði upplýsingar um
hvar og hvenær sá, sem fjallað er um, er fæddur, hvar og hvenær dáinn,
um foreldra hans, systkini, maka og börn, skólagöngu og störf og loks
hvaðan útför hans fer fram. Ætlast er til að þessar upplýsingar komi að-
eins fram í formálanum, sem er feitletraður, en ekki í greinunum sjálfum.
Eins og fyrr segir varð okkur
Jóni vel til vina frá fyrstu stundu og
fann ég alla tíð velvilja hans og vin-
áttu. Hann reyndist mér sannur vel-
gjörðarmaður þegar ég ókunnugur
settist að á nýjum stað og ásamt
fjölskyldu sinni bauð mig velkominn
og tóku þau mig undir sinn verndar-
væng.
Tengdamóðir mín kveður nú fé-
laga sinn og lífsförunaut í meira en
hálfa öld, en það hefur verið aðdá-
unarvert að fylgjast með elsku
þeirra og tryggð við hvort annað all-
an þennan tima án þess að skugga
bæri á.
Síðustu árin dvaldi Jón á Hjúkr-
unarheimilinu Eir, hann undi hag
sínum vel þar og starfsfólkið á Eir
reyndist honum afar vel og kunnum
við fjölskylda hans þeim kærar
þakkir fyrir hlýhug og vinsemd við
hann.
Blessuð sé minning Jóns Kr.
Jónssonar.
Sæmundur Bj. Árelíusson.
Kæri afi. Nú þegar komið er að
kveðjustund streyma minningar
gegnum huga minn. Ég minnist
þess þegar þú og amma komuð
hingað til Bandaríkjanna í heim-
sókn þegar ég var litill drengur og
þeirra ánægjustunda er við áttum
saman. Þú hafðir gaman af að tefla
skák og ég naut þess að fylgjast
með þvi. Eins var gaman að fara
með þér í verslanirnar hér, þá átt-
um við saman góðar stundir enda
naut ég gjafmildi þinnar þar eins og
alltaf. Vinsemd þín við mig og syst-
ur mínar er ómetanleg minning, afi
og amma frá íslandi sem við sáum
svo sjaldan en heyrðum því meira
af, að kynnast þér í eigin persónu
var ævintýri sem aldrei gleymist.
Samband ykkar ömmu var svo
gott og sérstakt. Nú þegar komið er
að leiðarlokum hlýtur söknuður
hennar að vera mikill, en góðar
minningar lifa alltaf. Það er von mín
að ég eigi eftir að eignast eins góðan
lífsförunaut og þú áttir enda eruð
þið mín fyrirmynd um fullkomið
hjópaband.
Ég og systur mínar þökkum þér
allt það góða sem við höfum notið í
gegnum tíðina frá þér.
Tóny, Irene, Brynja, Tanya.
Elsku afi Jón. Mig langar að
þakka fyrir mig um leið og ég kveð
þig. Þú hefur verið mér mikils virði
allt mitt líf og allar minningarnar
sem þú hefur gefið mér eru ómetan-
legar og mun ég nú geyma þær í
hjarta mínu þar sem þú átt stórt
pláss. Takk fyrir allt og takk fyrir
að vera afi minn.
Far þú í friði,
friður Guðs þig blessi,
hafðu þökk fyrir allt og allt.
(V. Briem.)
Þín
Sigríður Ólöf (Sigga Lóa).
Elsku besti afi minn, mér finnst
erfitt að venjast því að þú sért ekki
lengur hér hjá okkur. Ég hef hugsað
mikið til þín síðustu daga. Sérstak-
lega eru mér minnisstæður tíminn
sem ég átti hjá þér og ömmu á Hlíð-
arveginum. Ég var alltaf mikið hjá
ykkur og hlakkaði alltaf mikið til að
koma á sumrin, þaðan á ég svo
margar góðar minningar. Ég minn-
ist þess sérstaklega þegar þú smíð-
aðir handa mér dúkkuhúsið og ég
stóð við hlið þér allan tímann full til-
hlökkunar og aðdáunar. Ég veit að
nú ert þú aftur kominn með hana
Perlu þína þér við hlið. Samband
ykkar var einstakt, þið voruð svo
góðir vinir.
Ég er svo ánægð að þú gast kom-
ið og verið við brúðkaup mitt og
Jara hinn 20 maí sl. Afi minn, ég er
þakklát fyrir þann tíma sem ég átti
með þér.
Ég er einnig ánægð með að Tinna
hafi fengið að kynnast þér og að hún
komi til með að muna eftir þér.
Elsku afi, það er svo erfitt að
koma öllum þessum góðu stundum
okkar á blað. Minning þín mun ætíð
lifa í hjarta mínu.
Þín
Inga.