Alþýðublaðið - 10.01.1962, Blaðsíða 7

Alþýðublaðið - 10.01.1962, Blaðsíða 7
ilngarorð: WMVWMWMWWWWWMWWHM 3. OKTÓBER 1908 voru Ibrúðhjónin ungfrú Anna Slg- urðardóttip frá Pálsbæ á Sel- tjarnarnesi og séra Guðbrand Ur Björnsson frá Miklabæ, gef n saman í hjónaband að Mklabæ í Blönduhlíð í Skaga firði af föður brúðgumans, séra Birni Jónssyni. Séra Guðbrand ur hafði þá feng ð veitingu fyr ir Viðvík í Skagafirð^, og ílutt- ust þau hjónin þangað sama haust. Segir séra Guðbrandur að brúðkaupsdagurinn hafi ver ið mesti hamingjudagur í lífi sínu. Viðvík er stór jörð og fólksfrek var hún, ef hagnýtt r voru kostir hennar á þeimárum er ekki voru komnar véiar þær sem nú vinna í þágu landbúnað ar:ns. Frú Anna var ákaflega dugleg og afkastamikil. Hver stund var hagnýtt og ekki setið auðum höndum. Áður en hún giftist, hafð; hún saumað út marga mjög fallega dúka, bæði með hinum seinunna og vanda sama „hedebo-saum" og klaust ur og harðangur saum. E nnig talsvert af glitsaum og kross saurn bæði mynd r, púða o. fl. Þegar hún var á sjóferðum milli hafna, hafðj hún alltaf með sér handavinnu og saum- aði út. Altarisdúkurinn fallegi í ViðVíkurkrkju er eftir hana Brátt hlóðust á frú Önnu mikil störf í Viðvík. Hún lærði að ileika á orgel áður en hún gift ist, og var síðan organisti í Við víkurkirkju á meðan þau þau (hjónin bjuggu í Viðvík. Hún æfði kirkjukór í' Viðvík fyrir hátíðir. Eftir messu í Viðvík voru kirkjugestum ve'ttar góð gerðir Þess vegna var hún vön að fara inn strax að guðþjón ustu lokinni til að hafa allt t.l foúið handa kirkjugestum, er þe'r kæmu úr kirkju. Já, margt var að starfa. í þá daga þurfti að gera skó handa öllu heimilsfólkinu og bæta þá Einnig annaðist hún öll innan- hússtörf. Frú Anna átti prjóna vél og prjónaði á heim lisfólk ið. E nnig prjónaði hún talsvert fyrir aðra, því að hjálpiýsi hennar var m kil. Allir þeir. sem minnimáttar voru áttu í henni trúfastan vin, því að hún mátti ekkert aumt sjá, án þess að reyna að bæta úr því. Sér staklega lét hún sér annt um að snjótittLngunum væri gefið á vetrum. Á næstu árum eftir glftingu þeirra hjóna fæddust börnin f mm að tölu. Frú Anna saumaði og prjónaði handa þeim föt og annaðist þau í veikhdum þeirra, sem stund um voru langvarandi og kvala full. Veturinn 1918 var mikill frostavetur, Þá átti hún árs gamlan dreng. Hún vafði hann þá í þykkt hrokkið ullarsjal, sem hún átti og taldi að þetta hlýja peysufatasjal hefði bjarg að lífi hans. A sumrin annað^st hún inn anbæjarstörfin í Viðvík og þurfti þá að útbúa mat á engjar eftir að engjaheyskapur hófst. Samt gaf hún sér tírna til að koma út og raka stundum og var þá allafkastamik.l. — Vor eitt er elztu börnin voru 10 og 7 ára, sátu þau hjá kvíánum. Er leið á daginn sáu þau móður sína koma tii að hjálpa peim v ð smalamennskuna, eh hún var fljót á fæti. Hjá Viðv.k er stór bæjar- lækur, og það • kom fyrir, að eitthvert barnánna dytti í læk inn. Aldre'.- varð þó slys. Meðan i j£ sonur þeirra hjóna var lítill, hafði hann gaman af að dorga | UR AtVÍNNUUFINU !! í læknum, í mýrinni fyrir neð- an bæinn. Frú Anna hafði allt- af auga með honum, og er orð- ið var áhðð dags, lagði hún af stað niðureftir að sækja hann. i Aldrei þrjóskaðist hann á móti j — en rétti henni litlu höndina i sína, og mæðginin lelddust ¦ heim. j Á vetrum var lesinn húslest ur í Viðvík. Þá brosti frú Anna , blítt til litla drengs'ns síns, svo rétti hún fram hendurnar í átt ina til hans og strauk svo: kjöltu sína, þá kom hann 11 hennar, og hún sat með hann, á meðan lesið var. . Einn fsgran hásumardag lagði frú Anna sig, að loknum mqrguhverkum. K,aupakonan lofaði að gæta Ktla drengsins, sem þá var tveggja ára. Þá reið í hlað ókunnur maður, og stóðu þau úti á hlaði kaupakonan og hann og áttu langt samtal. Á meðan hvarf litli drengurnn. Móðirin var vak'n og leitað var árangurslaust um allan taæinn Örvænt ng móðurinnar var á- takanleg, er hún æddi eftir lækjarbakkanum og kallaði á litla drenginn s'nn. Ekkert svar. Þá heyrðist þeim, sem heima voru» e'nhver hávaði Frh. á 14. síðu. AFLABRESTUR í tog- araflotanum íslenzka er mörgum áhyggjuefiíi og eitt stærsta viðfangsefni ráðamanna þjóðarinnar í dag. Aflinn minnkar ár frá ári, fiskauðugir bankar við Grænland og New Found- Iand bregðast. ÞaSan komu skip okkar með fullar lestir og oft afla á þilfari fyrir nokkrum árum. Nú er það viðburður, ef skip okkar fá fullfermi á venjulegum út- haldstíma. Ýmsir eru þeir, sem trúa á aukna veiSi hér í norður- höfum síSar, sem sé að hér sé um tímabundiS aflaleysi að ræða; Betra að svo væri. En margt bendir í hina áttina, að um hreina of- veiði sé aS ræSa og á þaS ekki sízt viS karfann, sem mest var mokað upp af fyr- ir nokkrum árum. Um og eftir 1920 var geysilegur karfaafli á svo- nefndum Halamiðum út af VestfjörSum. Entist sú veiði nokkuð og var fyrst ollum karfa fleygt þá í haf ið, enda forSuðust togararn ir karfamiðin eftir getu, og héldu sig frekar þar sem þorsksvon var. Nú er karfinn uppurinn á þessum storu og víðáttu- miklu miðum. Og ekki verð Ur vart við að karfagöngur leiti upp úr hafdjúpi því, er að H(ilam5ðun^ liggur, en eins og kunnugt er, Hgg- Ur mikið djúpsævi að Vest fjarðagrunninu. Er þetta bending um að þegar svæSi þaS, sem Hgg- Ur að hafdjúpunum hér í NorSurhöfum, er uppurið af karfa, þá er þar ekki mikil aflavon í karfa næstu árin. Með öðrum orðum, að togararnir, útlendir og inn. lendir eru langt á veg komn ir með að þurrka upp karfa stofninn í bili. Það þarf mikla bjartsýni og segja má bsrnalega bjart sýni t,il aS trúja á mikil karfaafíaár fyrst um sinn, þegar alltaf fjölgar ýmissa þjóða fiskiskipum á þessum svae&um, með síaukínUi' tækni til veiðanna. Þetta eru staðrej'ndirnar í dag, sem engínn .skyldi loka aug unuiii fyrir. En ekki dugar að Ieggja árar í bát og afskrifa tog- arana sem atvinnutæki þjóðarinnar. Þessi áður stórvirku atvinnutæki vovu einn stærsti liður í efnahags legi'i og mennlingarlegri uppbyggingu meðal hinnar íslenzku þjóðar. Bæði þýzkir og brezkir togaraeigendur eiga við mikla erfiðleika að stríða einmitt vegna minnkandi afla á veiðisvæðum togar- anna. Ekki hefur heyrzt, að þessi atvinnuvegur verði þar lagður niður, héldur hitt að styðja við hann og þaS verður að gerast hér, ef ekki annað nægir. Hér verður rætt um að- eins tvö atriðí, sem telja verður að gera beri strax, og ef til vill síðar í blað- inu rætt um tilraunir til framtíðarlausnar. * Það sem gera þarf strax er þetta : I. — í fyrsta lasri taka upp mi>klu betri meðferð þess er aflast, og er þar sérstak- Iega átt við, að kassaleggja sem allra mest af afla skip anna. ísa sem allra minnst í stíur og steisa. Það er þegar reynsla — örugg reynsla frá sl. ári — að talsvert hærra verð fékkst fyrir kassafisk, en lausan fisk úr skipunum. Og með því að ísa aflann í kassa með sérstakri vandvirkni, J! er að mestn girt fyrir a® ' aflinn skemmist, en komið hefur það fyrir, þrátt fyr- ir lítinn afla, aS fiskurinn hefur verið kemmdur, þeg ar hann kom á erlendan markað. Mætti t. d. undir eftirliti sérfræðinga fersk fiskseftirlitsins og fleiri, gera tilraun að kassaleggja J', allan — eða að miklu leyti ,\\' — afla eins togara, og sjá svo útkomuna, þegar sá tog , ari seldi erlendis. Kaá)i-: <; verðið sjálíjt er ekki það mikið, að það skipti höfuð máli. II. — Hætta að láta 600— 1000 Iesta skip sigla með 80 —120 lestir af fiski fjög- urra daga siglingu til Þýzka lantls eða Bretlands. Það er sóun á verðmæti og alls- endis óþarfi. Sé aflinn kassalagður væri hægt að láta stærstu togarana fara með fulla farma og spara þannig tíma og fé. Samtök togaraútvegsmanna eiga að hafa hér samstarf og for göngu. ÞaS skal viðurkennt aS laus fiskur í lestum skip- anna þolir illa umskipun, en kassafiskurinn þolir það vel. Með því litla aflamagni sem nú er, ætti mannskap- urinn um borð í skipunum að afkasta þeirri aukavinnu sem vinna við kassana út- heimtir. Og rekisí þetta e>tt hvað á samninga milli fag- félaganna og útgerðarinnar verður að laga það eftir því sem við á. Fleiri atr>ði koma til greina og verða þau rædd síðar í pistlum þessum, sem ætlað er aS komi vikulega hér í blaðinu, og þá rætt um bæði þessi mál og fleiri víð komandi atvinnumálum þjóðarinnar. Ó. Jak. » Alþýðublaðið 10. jan. 1962 |i

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.