Dagblaðið Vísir - DV - 12.12.1983, Qupperneq 10

10
DV. MÁNUDAGUR12. DESEMBER1983.
TILBOÐ
óskast í eftirtaldar bifreiðar sem skemmst hafa í umferðar-
óhöppum.
Subaru 4X4 station árg. 1983
Austin Allegro árg. 1977
Bronco árg. 1974
Saab árg. 1974
Honda Civic árg. 1977
Datsun 160j SSS árg. 1977
Bifreiðarnar verða til sýnis í geymslu vorri, Hamarshöfða 2,
sími 85332, mánudaginn 12. des. frá kl. 12.30—17.00.
Tilboðum sé skilað eigi síðar en þriðjudaginn 13. des. á skrif-
stofu vora, Aðalstræti 6.
i LAUSAR STÖÐUR HJÁ
______I REYKJAVÍKURBORG
Reykjavíkurborg vill ráöa starfsfólk til eftirtalinna starfa.
Starfskjör samkvæmt kjarasamningum.
• Deildarstjóri viðskiptaþjónustu
hjá Rafmagnsveitu Reykjavíkur. Háskólamenntun áskilin.
• Deildartæknifræðingur (rafmagns-)
í innlagnadeild Rafmagnsveitu Reykjavíkur.
Upplýsingar veitir starfsmannastjóri R. R. í síma 18222.
• Tækniteiknari
á mælideild borgarverkfræðings.
Upplýsingar veitir Ragnar Árnason í síma 18000.
• Forstöðumaður við leikskólann Leikfell, Æsufelli 4. Fóstru-
menntun áskilin.
Upplýsingar veita umsjónarfóstrur í síma 27222.
Umsóknum ber að skila til starfsmannahalds Reykjavíkur-
borgar, Pósthússtræti 9, 6. hæð, á sérstökum umsóknareyðu-
blöðum sem þar fást, fyrir kl. 16.00 mánudaginn 19. desember
1983.
LÝSANDIKROSSAR
Á LEIÐI
LJOS & ORKA
Suðurlandsbraut 12
simi 84488
Útlönd Útlönd Útlönd
________Umsjón: Herdís Þorgeirsdóttir_
Verða kfnversku
blómin reytt
sem arfinn?
Það hefur vakið athygli aö í Kína
hafa undanfarið átt sér staö miklar
hreinsanir, þ.e. herferð til að útrýma
„spillingaröflum” af ýmsu tagi.
Oopinber yfirskrift þessarar herferð-
ar er hreinsun Kína undan „illum
vestrænum áhrifum”. Hreinsanir
þessar eiga sér bæði stað á al-
mennum vettvangi sem og innan kín-
verska kommúnistaflokksins þar
sem ýmsum finnst að frjálslyndari
öflin hafi náð að hreiðra of vel um
sig.
Fræöiritiö „Rauði fáninn” gerði
hina „andlegu mengun” að umræðu-
efni eigi alls fyrir löngu og vítti þá
aðila innan flokksins sem blaðið
telur varpa marxískum kenningum
fyrir borð en hampa í þess stað
„kapítalísku hagkerfi með óhreinni
og úrkynjaðri hugmyndafræði þess”
eins og blaðið orðar það.
Frá því að glugginn til vesturs var
opnaöur hafa Kínverjar sýnt vest-
rænni tækni og verkkunnáttu mikinn
áhuga. Undanfarið hefur þó verið
ráðist harkalega í ræðu og riti að
öðrum vestrænum afurðum sem kín-
versk stjómvöld telja skaölegar. Má
þar nefna klám, „of” frjálsa túlkun í
listum, opinberun alls lags efasemda
um eigið ágæti í stjórnmálum,
græðgi og tísku. Upprætingarher-
ferðir af því tagi sem nú eiga sér stað
koma alltaf upp í Kína af og til þótt
þær taki á sig mismunandi myndir.
Stjómvöld eiga það til að beina bar-
áttu sinni í þá átt að uppræta starfs-
hætti í verksmiðjum eða koma af
stað breytingum í þeim dúr.
Herferðin gegn „andlegu mengun-
inni” núna hefur hins vegar á sér
annan blæ en oft áöur og hefur það
vakið ugg hjá fólki hversu mikill
hinn hugmyndafræðilegi ágreiningur
er gefinn út fyrir að vera. Ottast
sumir endurtekningu atburða likt og
áttu sér staö í kjölfar menningar-
byltingarinnar.
Þótt erfitt sé að draga skýr mörk á
milli hægri og vinstri afla í kínverska
kommúnistaflokknum er ljóst aö
hreinsunin beinist gegn hægriöflun-
um. Hægrimenn eru þeir sem sjá
ekkert athugavert við aðlögun hins
kenningarlega grundvallar aö
kröfum samtímans, m.ö.o. endur-
skoðun á marxískri hugmyndafræöi.
Þeir hinir sömu telja rétt að nýta
ýmsa þætti vestrænnar hagfræði og
því sé nauösynlegt að veita fræöi-
legri hugsun víðtækara svigrúm.
Vinstrimenn eru íhaldssamir marx-
istar sem ekki vilja hrófla viö
kenningarlegum grundvelli flokks-
ins. Ýmsir velta vöngum yfir þætti
leiðtogans, Deng Xiaoping, í þessari
herferð. Líklegt er talið að ef hann er
í forsvari sé hann í hópi þeirra sem
eitthvað er að stugga við hægri
öflunum. Og getur slíkt jafnframt
bent til þess að Deng Xiaoping standi
í ágreiningi vegna efnahagsstefnu
sinnar eöa að hreinlega sé um valda-
baráttu aö ræöa í framvarðasveit
stjórnarliðsins. Blaöiö Wall Street
Journal benti á það nýlega aö Hu
Yaobang, aðalritari kínverska
kommúnista flokksins, og náinn
stuðningsmaður Deng Xiapoping,
hafi ekki verið viðstaddur á veiga-
miklum fundi flokksins. Og ekki
hefur veriö fyllt upp í skarð í æðsta
ráöinu af stuöningsmanni Deng
Xiaoping eins og lög hefðu gert ráð
fyrir.
Deng Xiaoping hefur oft verið
nefndur „uppáhaldskommi” vest-
rænna leiötoga. Þó er ekki hægt aö
tala um hann sem einhvern tals-
mann aukinnar frjálshyggju. Deng
Xiaoping hefur hingaö til átt nokkuð
auðvelt með aö þræða meöalveginn
og halda vesturglugganum opnum
án þess að fá of mikla gagnrýni
þeirra sem því eru mótsnúnir. Nú
þykir hins vegar ljóst aö hann eða öfl
að baki honum hafa sett fótinn í
dyrastafinn og spyma gegn auknum
áhrifum lýðræöis og frelsis. Það
endurspeglar veikleika eins-
flokkskerfisins að oft er huröinni
skellt harkalega ef vindar frjáls-
lyndra hugmynda eru famir aö blása
úti fyrir.
Sumir segja að þessi herferð gegn
„andlegri mengun” sé sjónarspil
sett á svið af forystunni í þeim til-
gangi að láta það líta svo út fyrir
vinstri öflum innan flokksins að
Deng Xiaoping sé ekki útsendari er-
lendra afla. Með þessu móti sé
vinstri mönnunum haldið rólegum á
sama tíma og verið sé að undirbúa
breyttatíma.
Herferðin er líka háö á meðal
alþýðu manna, en fimm þúsund
manns hafa veriö tekin af lífi opin-
berlega á undanförnum mánuðum.
Erlendur sendiráðsstarfsmaöur
sagði nýlega að Kínverjar heföu
opnað gluggann í vestur, hleypt inn
fersku lofti en vilji nú losa sig viö
flugumar sem fylgdu meö. Bent er á
að ekki sé ráð nema í tíma sé tekið og
stjómvöld veröi að hef ja fyrirbyggj-
andi aögerðir til aö koma í veg fyrir
mögulega uppreisn æskulýðsins
síðarmeir.
Blaðiö Economist bendir á þaö ný-
lega að Deng Xiaoping haldi efna-
hagsstefnu sinni enn við efnið. Tækni
í landbúnaði, iðnaöi, vísindum og
hermálum (í þessari röð) hefur verið
hægfara en Economist bendir á aö
engar verulegar úrbætur hafi átt sér
stað. Og nú stendur Deng Xiaoping
frammi fyrir því vandamáli að ef
loka á dyrum til vesturs geti þaö haft
harkalegar afleiðingar fyrir áætlanir
og aögerðir í efnahagsmálum.
Sérfræðingar og embættismenn
þurfa visst olnbogarými til að leiöa
Kina í átt til aukinnar tækni. Hætta
er á að sú þróun sem nú á sér stað
geti leitt til þess aö aukinn hluti
þeirra þúsunda stúdenta sem
Kínverjar senda árlega til
Bandaríkjanna vilji ekki snúa aftur
heim til aö fá á engan hátt að njóta
sín vegna skoðanalegrar kúgunar.
Mörgum fannst á sínum tíma erfitt
að skilja utanríkisstefnu Kínverja í
afstöðu þeirra til gangs mála í
Austur-Evrópu og þátt Sovétríkj-
anna á 6. áratugnum í aö bæla niður
uppreisnaröldu gegn Kremlverjum.
Sagt er aö Mao formaður hafi þá t.d.
hvatt Pólverja til að sýna meira
sjálfstæði gegn Moskvulínunni.
Skáldið kom upp í honum þegar hann
flutti ræðu þar sem hann sagði m.a.
„Leyfið hinum hundrað blómum aö
springa út...” Nú er spurning hvort
farið verði með blómin í Kina nútím-
ans sem væru þau illgresi.