Dagblaðið Vísir - DV - 05.01.1987, Qupperneq 15

MÁNUDAGUR 5. JANÚAR 1987.
15
Þess vegna er Bylgjan
Á nokkrum mánuðum hefur Bylgj-
an ruðst inn á þann markað sem
ríkisútvarpið einokaði áður og tekið
hlustendur með trompi.
Fjórfalt til fimmfalt fleiri hlusta á
Bylgjuna heldur en rás 2. Samt nær
Bylgjan ekki nema til tveggja þriðju
hluta af hlustunarsvæði rásar 2.
Hvað er það sem Bylgjan hefur
sem rás 2 ríkisútvarpsins hefur ekki?
Því er fljótsvarað. Bylgjan er fyrir-
tæki í einkaeign. Rás 2 er ríkisfyrir-
tæki. Rekstrarform Bylgjunnar gerir
henni kleift að laga sig að aðstæðum
með leifturhraða. Hjá Bylgjunni er
allt á sama stað. Fréttamenn, dag-
skrárgerðarmenn, auglýsingadeild
og útvarpsstjóri eru í nánum tengsl-
um. Slíkt er lífsnauðsynlegt fjölmiðli
sem lifir fyrir mínútuna.
Rás 2 býr við ríkisrekstur af verstu
gerð. Forstöðumaður hennar er svo
valdalítill að hann ætti frekar að
nefnast dagskrárstjóri. Stóru
ákvarðanimar eru teknar af út-
varpsstjóra, framkvæmdastjóra og
útvarpsráði sem hafa aðsetur víðs
fjarri. Það fólk er ekki vant því að
taka áhættu. Það hefur takmarkað-
an skilning á eðli þessa fjölmiðils. I
stað þess að bregðast af krafti gegn
samkeppninni frá Bylgjunni er
ákveðið að bíða og sjá til.
Nefnd í málið
Það segir sína sögu að á meðan
Kjallariim
Ólafur Hauksson
útgefandi hjá Sam-útgáfunni
Bylgjan geysist fram völlinn og sóp-
ar til sín hlustendum ákveður
útvarpsráð að setja nefnd í málið.
Forstöðumaður rásar 2 situr ekki
einu sinni i nefndinni, heldur þrír
útvarpsráðsmenn. Því lengur sem
þeir sitja á fundum, því meir stuðla
þeir að hægu andláti rásar 2.
Vandi rásar 2 liggur í því að stöð-
in fær ekki að bregðast rétt við
samkeppninni. Þess vegna verður
hún undir.
Yfirstjómin niðri á Skúlagötu er
versti óvinur rásar 2. Afskiptasemi
og hræðsla lamar alla möguleika
rásarinnar til að sýna dirfsku og
snúa vöm í sókn.
Gottfólk
Það er ekki við starfsfólkið á rás
2 að sakast hvemig farið er fyrir
stöðinni. Eftir höfðinu dansa limim-
ir, og á það má benda að dagskrár-
gerðarfólk, sem áður var á rás 2,
starfar nú við miklar vinsældir á
Bylgjunni.
En hvers vegna hættu svo margir
að starfa á rás 2 og fóm til starfa á
Bylgjunni? Þar hefur rekstrarformið
bein áhrif. Ríkisfyrirtækið hefur
ekkert svigrúm, en einkafyrirtækið
getur boðið betri laun eða betri vin-
nutíma. Þar er sveigjanleikinn stór
plús.
Að vísu má hugsa sér að rás 2
hefði getað klórað í bakkann. Þar
hefði mátt reka ýmsa ómögulega
dagskrárgerðarmenn og breyta tón-
listarstefnunni í þá átt að hafa meiri
almenna tónlist allan útsendingar-
tímann. Líklega hefði forstöðumað-
urinn átt að geta framkvæmt slíkar
breytingar.
Selja rás 2
Ríkisrekstur rásar 2 er oft réttlætt-
ur með því að einhver verði að sinna
afskekktum byggðarlögum með tón-
listarútvarpi og að ekki sé treystandi
á að einkafyrirtæki geri það.
Reyndar hafði ríkisútvarpið mögu-
leika til þess að gera einmitt þetta
í rúmlega hálfa öld, en gerði ekki.
Með núverandi rekstrarformi
gengur rekstur rásar 2 ekki. Annað-
hvort er að losa stöðina algjörlega
úr viðjum yfirstjómar ríkisútvarps-
ins eða selja hana.
Ýmsir hafa spurt hvemig hægt sé
„Á skömmum tíma hefur það sýnt sig að
einkarekstur á útvarpsstöð er betri en rík-
isrekstur. Þess vegna á ríkið tafarlaust að
losa sig við útvarpið.“
betri

„Rás 2 býr við ríkisrekstur af verstu
gerð. Forstöðumaður hennar er svo
valdalítill að hann ætti frekar að
nefnast dagskrárstjóri.“
að selja rás 2 þar sem stöðin hafi
aðsetur í nýja útvarpshúsinu. Því
er einfaldlega til að svara að ekki
þarf nauðsynlega að nota sömu tæk-
in eða sama húsnæðið áfram. Það
er dreifikerfið sem mestu máli skipt-
ir, og það er auðvelt að selja. Það
er ekki einu sinni víst að nafriið sé
nokkurs virði lengur, þannig að það
mætti þess vegna setja beint á sögu-
safn útvarpsins.
Á skömmum tíma hefur það sýnt
sig að einkarekstur á útvarpsstöð
er betri en ríkisrekstur. Þess vegna
á ríkið tafarlaust að losa sig við út-
varpið. Nóg er af öðm að sinna.
Ólafur Hauksson
Nýárs blessuð sól
„Á efnahagssviðinu má einnig greina ann-
an falskan tón. Verðlagsstjórnunin berst
í bökkum og ekki þarf mikið út af að bera
til þess að verðbólgudraugurinn magnist.“
Islendingar em baráttuglöð þjóð.
Hannes Hafstein sagðist elska hið
eilífa stríð. Lognmollan á ekki við
okkur. Ekki svo að skilja að tæki-
færin hafi ekki verið næg til að
beijast. Landnámsmennimir, vík-
ingamir, máttu í rauninni alltaf
teljast heppnir þegar skipin náðu
landi - smáfley í miðju Atlantshaf-
KjáUaiinn
Guðlaugur Tryggvi
Karlsson
hagfræðingur
inu. Enn mega víkingamir heyja
stríðið. Sjómennimir leggja á djúpið
til þess að færa björgina að landi eða
vaminginn heim. En Drottinn ræður
landtökunni.
Hið eilífa stríð
Fleira hefur kostað þjóðina bar-
áttu. Landið er harðbýlt. Eldgos,
ísaár, fárviðri og jarðskjálftar hafa
stundum lagst á eitt til tortímingar
þjóðinni og ekki hefur veraldar-
vonskan í hinum stóra heimi alltaf
látið íslendinga óáreitta. Drepsóttir
bar að ströndum, siglingar lögðust
niður til landsins vegna stríða og
sjálft hefur „jarðar stríð“ oft náð
ströndum landsins í formi vígvéla
og hermennsku eða erlendrar yfir-
drottnunar. í rauninni hefur því
ástæðan oft verið ærin til þess a.m.k.
að reyna að elska hið eilífa stríð ef
þjóðin bókstaflega hefur ekki átt að
láta hugfallast. Koppalognið hefur
verið svo fj;ulægt að það tók því
ekki að skenkja þvi hugsun.
Stolt víkingaþjóðarinnar
Skin og skúrir hafa þó skipst á.
Eykonunni, drottningu drauma okk-
ar, hefur verið lyft til hásætis og
hversu unaðslega hríslast ekki stol-
tið niður eftir hryggjarliðunum á
okkur þegar við höfúm það á tilfinn-
ingunni að loksins hafi víkingaþjóð-
in í norðri verið metin að verðleik-
um. Svo sannarlega hefur öll
baráttan, baslið og andstreymið
gegnum myrkar hörmungaraldir náð
að orsaka það að þegar okkur er
hampað þá á ísland eina sál.
Síðasta dæmi þessa var þegar leið-
togar stórveldanna kusu að gera
fjalladrottninguna vettvang fundar
þeirra sem vissulega varðaði allan
heiminn. I einu vetfangi hríslaðist
þetta undursamlega þjóðarstolt um
okkur öll og spekingamir í heitu
pottunum hófu upprifjun mannkyns-
sögunnar á því hvemig norrænar
þjóðir ákvörðuðu ríkjaskipan í Evr-
ópu á miðöldum, konungaættir
álfunnar allar meira eða minna
skyldar Islendingum og við náttúr-
lega fundið Vesturheim mörgum
öldum áður en Genúakarlinn Kól-
umbus bar þar að landi á portúgölsk-
um skipum.
Norræni andinn og heims-
menningin
Kaffitímasamræður vinnustað-
anna fengu á sig háfleygan blæ, -
nú legði hinn norræni andi vangann
að heimsmenningunni og vitsmunir
Snorra og skáksnillinganna myndu
loksins gagnast heimsfriðnum. Þá
vom ýmsir aðrir eiginleikar þjóðar-
innar rifjaðir upp, sterkasti maður
heims var meðal vor, fegursta kon-
an, íslenskir tenórar legðu undir sig
heiminn, og hvarvetna þar sem ein-
staklingurinn væri einhvers metinn
stæðu Islendingar framarlega, jafh-
vel rifjað upp að hver íslendingur
byggi í mörgum sinnum stærra landi
heldur en hver íbúi stórveldanna og
með fjórtán þúsund dollara meðal-
tekjur á ári værum við orðnir
jafnríkir Bandaríkjamönnum og
náttúrlega helmingi ríkari heldur en
fátæklingamir í Ráðstjómarríkjun-
um.
Valt er veraldargengi
Þannig hampar veraldargengið
norðurhjaraþjóðinni þrátt fyrir allt
af og til og í bjartsýni áramótagleð-
innar tökum við undir með skáldinu
og ráðherranum og elskum hið eilífa
stríð.
Það er nú líka eins gott fyrir okk-
ur. Því fer nefriilega viðsfjarri að við
höfúm nokkur efni á því að slaka á
klónni.
Ekki vill víkingaþjóðin láta bera
sig saman við húðlatan Mexíkana
þar sem hann hagræðir skugganum
af stráhattinum hangandi undir hús-
vegg þannig að hann fái sem best
notið forsælunnar. Eða vill hún láta
bera sig saman við Brasilíumann þar
sem hann dinglar sér á kjötkveðju-
hátfð í Ríó? Þessar þjóðir eiga það
sameiginlegt núna að vera skuldu-
gustu þjóðir veraldarinnar - skulda
um hundrað milljarða dollara hver
og em m.a. orsök reglulegra fundar-
halda og heilabrota forráðamanna
og seðlabankastjóra ríkustu iðnríkja
veraldarinnar þar sem reynt er að
sjá fram úr vanda þeirra svo mögu-
legt gjaldþrot þeirra setji ekki
fjármálastjóm heimsins úr skorðum.
Mexíkaninn og Brasilíumaö-
urinn
En lati Mexíkaninn undir húsvegg
og Brasilíumaðurinn dinglandi sér á
kjötkveðjuhátíðinni geta haldið
sjálfsvirðingu sinni. Þefr skulda
nefnilega ekki „nema" ca þúsund
dollara á mann eða 30.000 og 50.000
íslenskar krónur og þó að það sé
náttúrlega slæmt og forráðamenn
vestrænna iðnríkja séu að verða grá-
hærðir út af því er til einn sem slær
þeim gersamlega við: Víkingurinn í
norðri skuldar nefnilega erlendum
lánardrottnum sinum kr. 300.000, -
þrjú hundmð þúsund krónur. - og
er bara pattaralegur og ánægður.
Með sjálfan Reagan og Gorbatsjov
á svæðinu svo ekki sé minnst á
Hófí og Jón Pál og sigursæla íþrótta-
menn.
Feilnóta í góðærissinfóníunni
Svolítil feilnóta er því í góðæris-
sinfómunni og eins gott að þjóðin
segi ekki skilið við baráttugleðina á
meðan. Á efnahagssviðinu má einnig
greina annan falskan tón. Verðlags-
stjómunin berst í bökkum og ekki
þarf mikið út af að bera til þess að
verðbólgudraugurinn magnist. Sérs-
taklega er óttast að þriggja milljarða
króna halli á fjárlögum ríkisins
þrýsti á gikkinn og þeyti draugnum
af stað. Þótt óneitanlega sé það gáfú-
legra að slá víkingaþjóðina sjálfa
um gullið heldur en að vera enda-
laust að styrkja erlenda fj;irmagn-
seigendur sem hirða t.d. sex
milljarða króna af okkur í vexti
þetta árið.
Heimsmet i hagvexti
Sjómennfrnir okkar moka gjald-
evri í þjóðarbúið og sjá til þess með
fiskverkunarfólkinu að við séum
borgunarmenn fvrir skuldamyndun-
inni upp á landi, auk þess sem þeir
standa undir fullri atvinnu og vænt-
anlega heimsmeti í hagvexti. Leiðin-
legt væri ef gestgjafar Reagans og
Gorbatsjovs létu þessa öðlinga þurfa
að standa í löngu verkfalli til þess
að hafa í sig og á. Ekki örgrannt að
sú gamla, fjalladrottningin, gæti far-
ið að yggla sig væri hermt upp á
hana sjálfa það sem sagt var fyrir
tvö þúsund árum. Dýr merkurinnar
eiga sér hæli en þeir sem leggja lífið
i sölumar fyrir Róm eiga hvergi
höfði sínu að halla.
Gleðilegt ár
Viðburðaríku og fengsælu ári er
lokið og allt stefnir í stórsigur Al-
þýðuflokksins í næstu kosningum.
Þótt fyrr heföi verið - eins og karl-
inn sagði. Megi árið 1987 verðahinni
baráttuglöðu þjóð norðursins ham-
ingjuríkt. Drottinn miskunnsemd-
anna, „tárin láttu þoma“ þeim sem
ekki lentu sólarmegin þetta sinn.
Gleðilegt nýár.
Guðlaugur Tryggvi Karlsson
„Sjómennimir okkar moka gjaldeyri i þjóðarbúið og sjá til þess með
fiskverkunarfólkinu að við séum borgunarmenn fyrir skuldamynduninni
uppi á landi, auk þess sem þeir standa undir fullri atvinnu og væntan-
lega heimsmeti i hagvexti."