Dagblaðið Vísir - DV - 12.03.1994, Side 14

14
LAUGARDAGUR 12. MARS 1994
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÚNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PÁLL STEFÁNSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11,
blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVlK. SlMI (91)63 27 00
FAX: Auglýsingar: (91 )63 27 27 - aðrar deildir: (91 )63 29 99
GRÆN NÚMER: Auglýsingar: 99-6272 Áskrift: 99-6270
AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613.
FAX: (96)11605
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRJÁLSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1400 kr. m/vsk.
Verð í lausasölu virka daga 140 kr. m/vsk. - Helgarblað 180 kr. m/vsk.
Við forðumst forvarnir
Fyrir rúmu ári var fyrst lagt til í leiðara í DV, að íslend-
ingar gengju í Evrópusambandið með félögum sínum í
Fríverzlunarsamtökunum. Þessi skoðun hefur nokkrum
sinnum verið ítrekuð, en helztu stjórnmálamenn landsins
hafa ekki einu sinni viljað láta kanna máhð.
Eftir samninga Evrópusambandsins við Svía, Finna
og Austurríkismenn hafa viðhorf íslenzkra ráðamanna
breytzt lítillega. Ráðherrar úr báðum stjómarflokkunum
segja nú, að tímabært sé orðið að kanna, hvort heppilegt
sé fyrir Island að sækja um aðild að sambandinu.
Við munum ekki fá eins góð kjör við næstu stækkun
sambandsins og við hefðum fengið, ef við hefðum fylgt
Svíum, Finnum og Austurríkismönnum. Þeir, sem fara
inn núna, eru hinir síðustu, sem fá full réttindi á borð
við framkvæmdastjórastöður og aðgang að formennsku.
Viðhorf íslenzkra ráðamanna endurspeglar almennt
viðhorf á íslandi, sem felur í sér, að ekki skuh leysa
mál, fyrr en komið er í óefni á eheftu stund. Forvamir
em fjarlægar okkur og ráðamönnum okkar, að minnsta
kosti í stjómmálum, viðskiptum og atvinnuhfi.
Svíar vilja komast inn í Evrópusambandið til að ná
áhrifum. Þeir vilja komast að sljómvelinum th að taka
þátt í að móta umhverfi sitt og lífsskilyrði fram á næstu
öld. Þeir hafa markmið og vilja ekki þurfa að standa
andpænis ytri aðgerðum, sem em þeim andsnúnar.
Við höfum ekki slík markmið sem þjóð. Við erum lítið
fyrir að reyna að breyta umhverfi okkar og lífsskilyrð-
um, heldur reynum við að mæta vandamálum, sem upp
koma hverju sinni. Við höfum ekki frumkvæði og við
stundum ekki efnahags- og viðskiptalegar forvamir.
Aðgerðir Frakka gegn innflutningi á íslenzkum fiski
em gott dæmi um, hve óhagkvæmt er að einblína á við-
brögð við aðsteðjandi vandamálum. Ef við værum þegar
komnir í Evrópusambandið, hefðu Frakkar ekki treyst
sér til að brjóta fjölþjóðlega samninga á okkur.
Frönsk stjómvöld em ekki öðmvísi en meirihluti ís-
lenzkra þingmanna, sem vilja fara í kringum fjölþjóðlega
viðskiptasamninga til að vemda þrönga sérhagsmuni
landbúnaðar gegn víðum hagsmunum neytenda og skatt-
greiðenda og útflutningshagsmunum sjávarútvegs.
Bandaríkjamenn em nógu stórir og sterkir th að ógna
Frökkum á móti, svo að þeir leggi niður rófuna. Við get-
um hins vegar bara hótað að kaupa ekki eina þyrlu og
nokkra bha. Sú hótun er svo hthvæg, að Frakkar mundu
bara flissa, ef hún væri sett fram í alvöru.
Við erum fáir og smáir og höfum ekki næga vemd
gegn tilhneigingu fyrirferðarmikhla frekjudalla th að
beygja og brjóta fjölþjóðlega viðskiptasamninga á borð
við þá, sem gerðir hafa verið í Alþjóðlega fríverzlunar-
klúbbnum GATT og í Evrópska efnahagssvæðinu.
í sandkassa alþjóðlegra viðskipta komast stóru strák-
amir upp með ýmislegt, sem htlu strákunum líðst ekki.
Eina vöm litlu strákanna er að ganga í öh fjölþjóðleg
samtök, bandalög, samfélög og sambönd, sem kostur er
á. Bezta vömin gegn maflunni er að ganga í hana.
Evrópusambandið er að stofni th vemdar- og tollmúra-
samband, sem hefur lengi stundað ofbeldi í efnahagsleg-
um samskiptum við umhverfi sitt. Það verndar hins veg-
ar þá, sem komnir em inn, þótt litlir séu. Þess vegna
hafa Frakkar ekki ráðizt gegn fiskinnflutningi þeirra.
Við höfum mikið böl af að hafa ekki vit á að stunda
forvamir á þessu sviði, heldur vera alltaf önnum kafnir
að fást á eheftu stund við aðsteðjandi uppákomur.
Jónas Kristjánsson
Breyskleiki
íhaldsþingmanna
bitnar á Major
Mestur skörungur í Frjálslynda
flokknum breska á ofanverðri nítj-
ándu öld var William Gladstone.
Viktoría drottning gerði hann fjór-
um sinnum að forsætisráðherra. Á
efri árum kvaðst Gladstone hafa
haft kynni af ellefu forsætisráð-
herrum Bretlands og af þeim hefðu
tiu verið hórkarlar.
Gladstone var heittrúaður og
ákafamaður í þvi sem öðru. Hann
stikaði um skemmtanahverfi West
End í London á síðkvöldum, tók
þar tah götudrósir og leitaðist við
að leiða þær með fortölum og
ábendingum á stofnanir góðgerðar-
félaga til betri vegar.
Illkvittnir samtímamenn Glad-
stones sögðu reyndar að hann veldi
þær ásjálegustu til betrunarvið-
leitni. Dagbækur forsætisráðherr-
ans hafa síðar leitt í ljós að eftir
næturleiðangrana strýkti hann sig
á bert bak í yfirbótarskyni kæmist
hann að þeirri niðurstöðu við bæn
og sjálfsskoðun aö hann hefði ekki
rækt það sem hann taldi köllun
sína gagnvart stúlkunum af alger-
lega hreinu hugarfari.
Bæði þá og síðar hafa ástamál
orðið afdrifarík fyrir stjómmála-
menn á Bretlandi. Tveir áhrifa-
menn í stuðningsliði Gladstones,
þeir Pamell og Dilke, urðu að draga
sig í hlé eftir aö skilnaðarmál
leiddu í ljós að þeir höfðu komist
upp á milh hjóna.
Nú hrín þessi breska hefð á John
Major sem allt virðist ætla að veröa
að fótakefli síðan hann tók við for-
ustu íhaldsmanna og forsætisráð-
herraembætti af Margaret Thatc-
her. Frá áramótum hafa fimm ráð-
herrar og þingmenn íhaldsflokks-
ins lent í hneykshsmálum vegna
kynlífernis.
Atvikin hafa verið enn rækilegar
rakin en eha, ekki aðeins í slúður-
blöðunum, og að sama skapi bitnað
á áhti forsætisráðherra og flokks
hans, vegna stefnuræðu Majors á
síðasta flokksþingi. Þar lagði hann
megináherslu á aö flokkurinn hefði
forustu um þjóðarsiðbót í Bret-
landi, afturhvarf til gamalla og
traustra ghda, svo sem sterkra fjöl-
skyldubanda. „Aftur th grundvah-
aratriðanna" orðaði Major vígorð
nýju herferðarinnar sem átti að
lyfta íhaldsflokknum úr lægð í al-
menningsálitinu.
Því kom sér herfilega fyrir Major
og flokkinn þegar Tim Yeo um-
hverfismálaráðherra reyndist hafa
barnað borgarfulltrúa úr kjördæmi
sínu og þau hlaupið saman einmitt
á flokksþingi. Fyrir átti Yeo konu
og börn og varð að segja af sér ráð-
herraembætti.
Ekki tók svo betra við, hneykslis-
málin komu hart og títt í þinghð-
inu. íhaldsþingmaður hljópst að
Erlend tíðindi
Magnús Torfi Ólafsson
heiman frá fjölskyldu sinni og tók
að búa með karlmanni. Roskinn
meþódistaprestur í þingflokknum
átti ástarsamband við unga stúlku
fram hjá konu sinni. Caithness lá-
varður sagði af sér embætti sam-
gönguráðherra þegar í ljós kom að
sjálfsmorö konu hans stafaði af því
aö hann hafði ekki látið sjá sig
heima hjá henni og börnum þeirra
um hátíðarnar heldur dvalið með
hjákonu sinni.
Steininn tók þó úr þegar aðstoð-
arráðherra og upprennandi stjarna
1 þingflokknum, Stephen Milligan,
fannst látinn í íbúð sinni, hálf-
klæddur kvenfótum og þannig um
búið að ljóst var að hinn látni hafði
verið að stunda einhvers konar
kynlífsæfingu.
Þeir sem skoða breskt þjóðlíf
velkjast ekki í vafa um megin-
ástæðuna til að hömlulaust eða
brenglað kynlíf er eins algengt og
raun ber vitni í þeim þjóðfélagshóp
sem leggur th obbann af íhalds-
þingmönnum. Um langan aldur
hefur verið tahnn vísastur frama-
vegur hjá breskri yfirstétt að láta
mennta pilta frá barnsaldri í sjálf-
stæðum heimavistarskólum sem
reyndar kallast Public Schools.
I þessum skólum ríkti til skamms
tíma harðstjórn kennara yfir nem-
endum og eldri nemenda yfir þeim
yngri. Samkynhneigö, einatt fram-
fylgt með ofbeldi, óð uppi í þessu
karlasamfélagi þar sem áskiliö var
að konur í þjónustustörfum skyldu
valdar sem herfilegastar svo þær
freistuðu ekki ungra manna.
Við bættist að aga var fyrst og
fremst haldið uppi í skólum þess-
um með flengingum með þar til
skikkuðum bareflum. Nú er það
almennt viðurkennt að fátt er lík-
legra til að brengla, kynsvaranir
einstaklingsins en *flengingar í
æsku vegna þess hve taugavið-
brögð í sitjanda og á kynfærasvæð-
inu eru nátengd. Engin furða að
vændiskonan sem kvaðst ætla aö
birta nöfn breskra frammámanna
úr viðskiptaskrá sinni kallar sig
ungfrú Svipuhögg.
Magnús Torfi Ólafsson
John Major ásamt Normu konu sinni eftir tilnefninguna i embætti forsæt-
isráðherra.
Skoðanir annarra
Góður leiðtogi fer frá
„Óvænt ákvörðun Georges Mitchells um að bjóða
sig ekki fram í haust verður til þess að Öldungadeild-
in þarf aö sjá á bak mikilhæfum leiðtoga meirihlut-
ans, Chnton forseti missir mikilvægan bandamann
í löggjafanum og hið opinbera sjaldséðan fugl: stjóm-
málamann sem hugsar fyrst um skyldur sínar en
ekki forréttindi. Þótt hann hafi verið þolgóður og
haröur í horn að taka var hann aha jafna hlynntari
samráði en baráttu."
Úr forystugrein New York Times 8. mars
Blekking í Kaupmannahöfn
„Stjóm Nymps getur lafað fram á haustið. Það
er varla hægt að feha hana. En þaö væri blekking
að trúa því, eftir heilt ár án þess að gera nokkuð að
ráði, að gauragangur, mótsagnakenndar yfirlýsingar
og ringulreið muni ekki aftur fá yfirhöndina. Og for-
sætisráðherrann sem kom til valda með boðskap um
betra siðferði og hreinni línur ætti að verða fyrstur
til að taka afleiðingunum og boða til kosninga."
Úr forystugrein BT 1. mars
Norrænt umhverfi ein heild
„Umhverfisráðherrar Norðurlandanna eru sam-
mála um að hta verður á norrænt umhverfi sem eina
heild og að það dugi ekki að Norðurlöndin ein leggi
þar eitthvað af mörkum heldur verða löndin í kring-
um Eystrasaltið, Pólland og Barentssvæðiö i norðri
einnig að vera með. Eigi að berjast af viti gegn súrum
jarðvegi og vatni, skógadauða, kjarnorkumengun og
útblæstri frá bílum og skorsteinum er nauðsynlegt
aö veita í það hundruðum milljarða króna. Noröur-
landaráð talar því miður aðeins um hundruð millj-
óna króna.“ Úr forystugrein Politiken 9. mars