Dagur - 16.06.1990, Qupperneq 6

6 - DAGUR - Laugardagur 16. júní 1990
ÚTGEFANDI: ÚTGÁFUFÉLAG DAGS
SKRIFSTOFUR: STRANDGATA 31, PÓSTHÓLF 58, AKUREYRI,
SlMI: 96-24222 SÍMFAX: 96-27639
ÁSKRIFT KR. 1000 Á MÁNUÐI • LAUSASÖLUVERÐ 90 KR.
GRUNNVERÐ DÁLKSENTIMETRA 660 KR.
RITSTJÓRI: BRAGI V. BERGMANN (ÁBM.)
FRÉTTASTJÓRI: KRISTJÁN KRISTJÁNSSON.
RITSTJ.FULLTRÚI: EGILL H. BRAGASON.
UMSJ.MAÐUR HELGARBLAÐS: STEFÁN SÆMUNDSSON.
BLAÐÁMENN: JÓN HAUKUR BRYNJÓLFSSON (íþr ).
SKÚLI BJÖRN GUNNARSSON (Sauöárkróki vs. 95-35960),
INGIBJÖRG MAGNÚSDÓTTIR (Húsavik vs. 41585),
JÓHANN ÓLAFUR HALLDÓRSSON, ÓLI G. JÓHANNSSON,
ÓSKAR PÓR HALLDÓRSSON, STEFÁN SÆMUNDSSON
LJÓSM.: KRISTJÁN LOGASON.
PRÓFARKAL.: SVAVAR OTTESEN. ÚTLITSH.: RÍKARÐUR B.
JÓNASSON. AUGLÝSINGASTJ.: FRÍMANN FRÍMANNSSON.
DREIFINGARSTJ.: INGVELDUR JÓNSDÖTTIR, HEIMASÍMI 22791
FRAMKVÆMDASTJÓRI: HÖRÐUR BLÖNDAL.
PRENTUN: DAGSPRENT HF.
Sjálfstœðisbarátta þjóðar
Á morgun höldum við
hátíð. Þá minnumst við
þess að 46 ár eru liðin frá
stofnun lýðveldis á íslandi.
Við minnumst þess einnig
að 179 ár eru liðin frá fæð-
ingu Jóns Sigurðssonar
forseta. Jón Sigurðsson er
að sönnu einstakur maður í
íslandssögunni. Hann var
boðberi nýrrar aldar og
hefur oft verið nefndur
fyrsti nútímamaður ís-
lenskra stjórnmála. Hann
var mikilhæfur leiðtogi sem
sameinaði þjóð sína og
leiddi farsællega til sigurs í
sjálfstæðisbaráttunni. Sá
sigur vannst ekki á einni
nóttu. Sjálfstæðisbarátt-
una háðu forfeður okkar í
áföngum, með skynsemi
og rökfestu í farteskinu en
án þess ofbeldis, sem þjóð-
ir hafa oftlega þurft að
beita til að ná rétti sínum.
Sjálfstæðisbaráttan
spannar meira en 100 ár.
Fyrsti áfanginn náðist með
endurreisn Alþingis árið
1845, næsti með stjórn-
arskránni 1874, þá með
innlendri ráðherra- og
þingræðisstjórn 1904, full-
veldinu 1918 og loks sjálfri
lýðveldisstofnuninni 1944.
Þegar lýðveldið var
stofnað efndu menn til há-
tíðahalda um land allt og
meðal annars á Hrafnseyri,
fæðingarstað Jóns Sigurðs-
sonar. Þar flutti Sigurður
Nordal, prófessor, aðal-
ræðuna og minntist Jóns
Sigurðssonar meðal annars
með þessum orðum:
„Svo framarlega sem
réttmætt er að nefna nokk-
urn mann mikilmenni og
skörung þjóðar sinnar, er
óhætt að hafa þau orð um
Jón. Hann var þeim kost-
um búinn, að í hvaða landi
og á hverjum tíma sem
hann hefði komið við
stjórnmál, hefði hann hlot-
ið að skara fram úr. “
Sérhver íslendingur á
Jóni Sigurðssyni forseta
mikið að þakka. Þess
vegna er ræktarsemi við
minningu hans sjálfsagður
þáttur í þjóðhátíðarhald-
inu.
En sjálfstæðisbaráttan
hélt áfram eftir daga Jóns
Sigurðssonar. í raun lýkur
henni aldrei, hún er eilíf,
ævarandi. Sjálfstæðisbar-
áttan snýst um það að
breyta íslensku þjóðfélagi
til batnaðar og treysta hlut
þess í samfélagi þjóðanna.
Það gerum við best með
því að hlúa að landinu
okkar, tungu okkar og
menningu; þeim arfi sem
gerir okkur í raun að þjóð.
Þessi grundvallaratriði
sjálfstæðisins eru engan
veginn örugg og ævarandi.
Um þau verðum við að
standa vörð, hvert og eitt.
Það skulum við hafa
hugfast, ekki einungis á
þjóðhátíðardaginn, heldur
allan ársins hring. Þá mun
okkur vel farnast.
Dagur óskar landsmönn-
um öllum gleðilegrar þjóð-
hátíðar. BB.
rJ
úr hugskotinu
t
Fimmti landvætturinn:
Batman
Ætli maður þurfi nú að fara að endurskoða það sem
manni var kennt strax í barnaskóla, það að okkar ágæta
lands gættu landvættir fjórir að tölu. Fyrir nokkru var
nefnilega viðtal í útvarpi við nokkra af þeim er tilheyra
þeirri íslensku unglingafjöld sem kvað víst eiga að erfa
landið. Þessir krakkar voru að því er manni skildist að
auglýsa eftir töffurum, sem máttu meira að segja vera
„utan af landi“ til að taka þátt í einhverri karnivalhátíð
í Borginni sem við nánari eftirgrennslan kom í ljós að
halda átti þann sama dag og Jón Sigurðsson fæddist og
við stofnuðum lýðveldið okkar. Og hlutverk þessa
kraftablóma íslenskrar æsku mun víst eiga að vera það
að skipa heiðurssess í karnivalgöngunni: Leika hlutverk
vors fimmta og nýjasta landvættar, hins amerískættaða
Batman.
Útbrunnið
Það skiptir ekki svo miklu máli í þessu sambandi, að
hið amerískættaða ofurmenni er útbrunnið og komið úr
tísku víðast hvar í heiminum fyrir heilu ári eða svo, og
að það hefur ekki orðið langlífara í löndunum en hver
önnur amerísk della sem hugvitssamir markaðsfræðing-
ar og kaupahéðnar hafa sent út um heimsbyggðina til
að forða henni frá kommúnismanum vonda. Batman er
alltaf góður á íslandi eins og gömlu poppstjörnurnar og
kvennabósarnir sem enginn annar nennir að hlusta á,
en reyndar þykir víst frumkvöðlum karnivalsins góða
eitthvað skorta á þjóðræknisanda þess og að því er sagt
er, var bætt við hópi gerviblámanna sunnan úr Afríku.
Alvörublámenn má vitanlega ekki nota sakir þess að
þeir geta stefnt hreinleika kynstofnsins í hættu, líkt og
Grænlendingarnir vestur á ísafirði, en þeir hafa nú líka
alvöru bæjarfógeta þar en ekki einhvern Bastian eins og
grannarnir í Bolungarvíkinni, þar sem rnenn gátu að
minnsta kosti ekið bílum sínum eins fullir og þá lysti og
borgað skattana eftir hentugleikum meðan löggurnar
voru uppteknar við að slátra lömbunum sínum heima til
að gefa vinum og vandamönnum að smakka lambakjöt
á miklu lægra en lágmarksverði.
Nú er hreint ekkert við það að athuga, þó að fólk
haldi karnivalhátíðir í suðrænum stíl hér á landi, og af
skiljanlegum ástæðum er ekki sérlega auðvelt að koma
þeim í kring á hefðbundnum karnivaltíma sem er um
hávetur. Aftur á móti segja manni staðkunnugir að
vetrarveður í Miðjarðarhafslöndum sé mjög svipað
góðu, það er að segja akureyrsku, sumarveðri. En vit-
anlega er hægt að finna marga aðra daga fyrir slíkar
hátíðir en endilega þjóðhátíðardaginn. Dettur manni
þá til dæmis í hug verslunarmannahelgin. Sem kunnugt
er, þá er það til siðs á landi hér, að „ferðast um eigið
land“ þessa umræddu helgi, það er að segja að drekka
frá sér ráð og rænu í faðmi fagurrar náttúru , einkum og
sér í lagi á svonefndum „bindindismótum“. An efa væri
hægt að gera slíkar samkomur úreltar og út úr tísku
með því að hinir ýmsu þéttbýlisstaðir tækju að efna til
svona karnivalhátíða um þessa helgi, hátíða þar sem
hver staður legði áherslu á eitthvað sérstakt þannig að fólk
hefði allnokkurt val, þó svo að allir væru f samkeppni.
Kvennakvöl
Sjálfsagt veitir okkur ekki af fulltingi nýrra landvætta,
búnum nútímavopnum nú þegar þeir hjá þessu vonda
Evrópubandalagi eru að gera okkur alls kyns óleik, svo
sem það að salta íslenskan ferskfisk í Danmörku, og
auðvitað borga söltunarfólkinu miklu betri laun en við
tímum að gera. Breytir þar litlu um þó að danskir
skólakrakkar sendi okkur í sárabætur með einhverjum
dalli einhverjar skruddur sem þeir eru hættir að nota.
Það veitir annars svo sannarlega ekki af því að hressa
svolítið upp á þjóðræknina. Hún er nefnileg ekki til
staðar þarna suður á Ítalíu þar sem menn stunda þessa
dagana hina miklu kvennakvöl sem Heimssparkið
óneitanlega er. Þrátt fyrir heiðarlegar tilraunir og fót-
boltavöll í líki kartöflugarðs, þá tókst okkur ekki að
Reynir
Antonsson
skrifar
komast þangað, og raunar Dönum ekki heldur, sem er
hálfu verra, að minnsta kosti í sumra augum.
Það er að sönnu hin mesta mildi, að við skulum hafa
slampast gegnum undankeppnina án þess að einhver
hinna dýru fóta útlendu stjarnanna hlyti af skaða eða
nektarsýningar áhorfenda trufluðu um of siðgæðisvit-
und gestanna, en þó hefði það nú verið miklu skemmti-
legra svona upp á þjóðrembuna að hafa drengina okkar
þama suðurfrá til að tapa t.d. með fjórtán gegn tveim-
ur. Það hefði að minnsta kosti gert kvöl margrar kvinn-
unnar léttbærari, svo og þeirra sem ekki búa svo vel að
eiga myndlykla, en þola ekki knattspyrnu. Makalaust
annars, að hann Markús Örn, fóstursonur sjálfrar Eng-
eyjarættarinnar, eða Ingó á íþróttadeildinni skuli ekki
hafa meira viðskiptavit en raun ber vitni. Þeir hefðu án
efa getað selt Stöð 2 einhverja leiki á góðu verði, lækk-
að hinn gífurlega sendingarkostnað, og náð í leiðinni í
áhorf fólks sem búið er að fá sig fullsatt af öllu þessu
listilega sparki.
En þó svo að þjóðarstoltið okkar sé nú víðs fjarri á
Heimssparkinu, og í „pabbatímunum" sem Sjónvarpið
býður uppá allt að tvisvar á dag (að sönnu ekki með
henni Bryndísi eins og forðum, þó að þeir eigi nú nokkrar
dáfallegar á íþróttadeildinni), þá koma tímar og koma
ráð. Það er víst búið að ákveða að setja nokkur millj-
ónahundruð í það, að tryggja strákunum okkar sæti í
A-hópnum í handbolta eftir ein fimm ár, og menn
verða sjálfsagt að setja einhverjar milljónir í það að
„vera með“ á Expo ’92 sem Spánverjar auglýsa á hverju
sendibréfi sem frá þvísa landi berst. Ekki megum
við jú vera í félagsskap hinna tollfrjálsu Albana og
hundsa þetta. Hvernig væri það nú annars ef við létum
hinn íslenska Batman standa við innganginn að sýning-
arsvæði okkar, bjóðandi „Bacalau Islandia“ (fyrirgefið
spönskuna ef hún er röng), vitanlega saltaðan í Dan-
mörku. Honum mættu gestir sporðrenna með raun-
verulegum íslenskum Svartadauða uppá Evrópuvísu,
framleiddum og átöppuðum í Luxemborg.