Dagblaðið Vísir - DV - 03.11.1994, Blaðsíða 11

Dagblaðið Vísir - DV - 03.11.1994, Blaðsíða 11
FIMMTUDAGUR 3. NÓVEMBER 1994 11 Menning Tónlistardagar Dórakirkjunnar: Orgeltónar Tónlistardagar Dómkirkjunnar hófust á sunnudag- inn var með messu og tónleikum. Var þess þá m.a. minnst aö Graduale, eða Grallarinn eins og hann er oftast nefndur manna í millum, kom út fyrir 400 árum. Þessi menningarhátíð kirkjunnar hefur nú unnið sér traustan sess í Hstalífi okkar og er það vel. Það tón- skáld sem nú er í forgrunni á hátíðinni er tékkneski tónhöfundurinn Petr Eben. Petr Eben er organisti sem og tónskáld og starfar m.a. sem prófessor við Tónlistar- háskólann í Prag og er jafnframt listrænn stjórnandi listahátíðarinnar Vor í Prag. Orgeltónleikar voru haldnir í gærkvöld á Tónlistar- dögunum. Það var Marteinn H. Friðriksson sem lék á orgel Dómkirkjunnar, fimm verk eftir jafnmarga höf- unda. Fyrsta verkið var Sálmforleikur um sálm sem aldrei var sunginn, eftir Jón Nordal. Þetta hljómfagra og látlausa verk hljómaði vel í túlkun Marteins sem ein- kenndist af hógværri notkun radda og yfirlætislausri rósemi. Tokkata fyrir orgel eftir Hjálmar H. Ragnarsson var næst á efnisskrá. Þetta verk var einmitt samið fyrir Tónhstardaga Dómkirkjunnar 1993. Þetta verk er ákaf- lega heföbundin orgeltónlist, með kraftmiklum inn- gangi og eftirspih og ekta tokkötuspih' á milh. Undirrit- aður hafði á tilfinningunni að verkið væri ekki leikið nærri nægilega hratt og því dytti spenna þess niður. Hér virðist þó vera á ferðinni verk sem býður upp á ákveðinn fjölbreytileik í röddun og túlkun og gaman Tónlist Áskell Másson væri að heyra fleiri organleikara spreyta sig á því. Petr Eben samdi verk sitt Hommage á Dietrich Buxte- hude m.a. út frá stefjum í verki þess síðarnefnda, Pra- eludium, Fuge und Ciacona í C-dúr. Við heyrðum fyrst verk Buxtehudes, en síðan verk Ebens. Bæði verkin lék Marteinn af festu og var forvitnilegt að heyra hve ólíkt höfundarnir tveir fóru með stefin. Tónleikunum lauk með hinu stóra verki Bachs, Pra- eludium und Fuge pro Organo pleno í Es-dúr, BWV 552. Eins og titill verksins ber með sér er hér leikið sterkum röddum og þetta mikla og erfiða verk lék Marteinn af glæsibrag og voru það ánægjuleg lok þess- ara tónleika. Astarsaga eftir Guðberg í haust birtist stutt skáldsaga eft- ir Guðberg Bergsson. Þetta er sam- tímasaga sem gerist að mestu í Reykjavík, þó með viðkomu í Bláa lóninu og heimsókn í Grindavík. Söguhetjan er miðaldra karlmað- ur, gullsmiður. Hann vinnur ásamt fleirum á verkstæði við Laugaveg, og finnur til yfirburða gagnvart þeim. Leit Og hér komum við að meginand- stæðum sögunnar. Annars vegar er fullkomnunarviðleitni þessa einfara, en hins vegar ofstækisfull, ágeng meðalmennska. Hún birtist ekki síst í vinnufélaganum Jóa sem aUtaf er með nefið ofan í öllu sem aðrir gera og alltaf tilbúinn með sama dóminn: „Þetta er tóm vit- leysa. Fólk kærir sig ekki um svona hér." Á sömu leið eru frænkurnar í Grindavík með endalausa hnýsni um einkalíf söguhetjunnar, og reka á eftir honum að fara nú að gifta sig. En hann stendur bara í ýmsum samböndum sem öll hafa strandað á því að hann var að leita að „hinni einu réttu" - og finnur hana reynd- ar í upphafi bókarinnar, eða hún hann. Síðan hverfur hún honum skyndilega skýringalaust. Þá legg- ur hann á sig langan og margbrot- inn undirbúning fullkominna end- urfunda, gerir einstæðan skartgrip handa henni. í þessari listsköpun hans eftir vinnutíma birtist sama hugarfarið, leitin að fullkomnun. Andstæða þess er samband hans við konuna á neðri hæðinni. Hún er í senn vinkona söguhetju, náinn félagi hans og ástkona, sem hann þarf ekkert að hafa fyrir, hún gerir engar kröfur til hans. Bókina í gegn er oft undarlegt misræmi milli þess sem söguherjan segir og viðbragða annarra per- sóna. Þetta skýrist svo undir lok sögunnar, þegar kollsteypa verður í henni. Þannig voru þau hvörf vandlega undirbúin bókina í gegn. Blaðrið Fullkomnunarárátta söguhetju kann að virðast fáránleg í þessari stuttu endursögn minni. En ég held að mörgum lesendum hljóti að finnast hún geðþekk, ekki bara vegna þess hve útbreidd hún er í hugmyndaheimi okkar, heldur ekki síður vegna þess hve fráhrind- andi mótpóllinn er, það ömurlega kjaftæði, sem hér er skopstælt á mörgum síðum. Það er einkum hefðbundin alþýðuspeki í Grinda- vík, en einnig síðasta kosningabar- átta í Reykjavík og ýmislegt fjöl- miðlamal. Alltaf er slegið úr og í, meðalmennskan leyfir ekkert af- dráttarlaust. Skondið er að sjá söguhetjuna smitast af þessu, eftir að hann hefur úthúðað manninum Bókmenntir Örn Ólafsson sem mest fer í taugarnar á honum, segir hann: „Jói er annars góður strákur." Fullkomnunarþrá söguhetjunn- ar leiðir til þess að hann sendir ýmsum kunnum Reykvíkingum tóninn, þó er aðeins einn þeirra nafngreindur, og það er rithöfund- urinn Guðbergur Bergsson (bls. 102-3): Hver vill ekki geta séð í huganum við lestur hreysti sína og ályktun- argáfu, borna saman við hnignun annarra og blinda hegðun í glæsi- legri frásögu, í staðinn fyrir að þurfa að lesa um það, að glötunin leynist óhjákvæmilega í görnum okkar allra, bæði ríkra og fá- tækra, eins og Guðbergur virðist reyna að troða inn í sína fáu les- endur? Ég á heldur von á því að þessi saga fái marga ánægða lesendur. Hún er bæði fyndin og hugljúf, og umfram allt, vel byggð. Guöbergur Bergsson: Ævinlega Forlagið 1994, 153 bls. ini Er úrval í Magasín ? Reglulegurfundur Borgarstjórnar Reykjavíkur verður haldinn í Ráðhúsi Reykjavíkur í dag fimmtudaginn 3. nóvember kl. 17:00. Fundurinn er opinn almenningi og er honum jafnframt útvarpað á AÐALSTÖÐINNI FM 90.9. Skrifstofa borgapstjora píiuiir- TILBOÐSDAGAR 20% afsláttur af húsgögnum 1.-5. nóvember Antikmunir Klapparstíg 40, s. 27977, og Kringlunni, 3. hæð, s. 887877 ±A TO7 FIMMTUDAGS >, TILB0Ð . Avextir og grænmeti KJOT OG FISKUR X3L Mjódd Opið9-19 Sími 73900 Seljabraut Opið 10-23.30 Sími 71780

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.