Þjóðviljinn - 30.05.1986, Side 13

HEIMURINN
Sovétríkin
Sakharof brátt laus úr útlegð?
Tilkynnt var ígœr að andófsmaðurinn Andrei Sakharoffengi bráttað snúa aftur til Moskvu
úr útlegð þeirri sem hann hefur verið í, í Gorkí, hegðun konu hans Jelenu Bonner undanfarið
setti hins vegar spurningarmerki við þá ákvörðun
Svipur áþjánar. Mynd sem Bonner tók at manni sínum, Andrei Sakharof, í
október síðastliðnum.
Moskvu — Sovésk yfirvöld
ætla að leyfa sovéska vísinda-
manninum og andófsmannin-
um Andrei Sakharof að fara
aftur til Moskvu eftir sex ára
útlegð í borginni Gorkí, var
haft eftir sovéska blaðamann-
inum Viktor Louis í gær.
Louis sem oft hefur komið á
framfæri skilaboðum frá sovésk-
um yfirvöldum, sagði að ekki
væri lengur ástæða til að halda
Sakharof lengur í Gorkí. Hins
vegarhefði hegðun Jelenu Bonn-
er, eiginkonu Sakharofs, á Vest-
urlöndum undanfarið gert það að
verkum að sovésk yfirvöld væru
nú að endurskoða afstöðu sína.
Bonner hefur verið undanfarið í
Bandaríkjunum í meðferð hjá
læknum vegna augnsjúkdóms og
hefur m.a. hitt vestræna leiðtoga
að máli. Síðast í fyrradag hét
Mitterand Frakklandsforseti því
að gera allt sem í sínu valdi stæði
til að hafa áhrif á mál Sakharofs.
Louis sagði fréttamanni Reuters í
gær að það væri skynsamlegt fyrir
Sakharof að snúa aftur til Mos-
kvu. En hún (Bonner) stendur í
vegi fyrir því,“ sagði Louis. „Það
er ekki hans hegðun, heldur
hennar. Hann vill kyrrlátt líf, hún
vill fréttamannafundi."
Leitað var eftir viðbrögðum
Bonner við þessum orðum Louis
í gær en ekki náðist til hennar,
hún er nú í London þar sem hún
mun hitta breska ráðamenn að
máli. Dr. Alan Wynn, forstöðu-
maður Sakharof nefndarinnar í
Bretlandi, sagði að ástandið væri
of viðkvæmt þessa stundina til að
Bonner gæti tjáð sig um orð Lou-
is. Hann sagðist hins vegar telja
þetta dæmigert þvingunarbragð
KGB.
Viktor Louis sagði nýjar fréttir
af Sakharof og lagði áherslu á að
nýlegar yfirlýsingar hans um
Tsjernóbíl slysið og sovéska
varnastefnu hefðu glatt ráða-
menn í Kreml. „Hann er okkar
megin,“ sagði Louis. „Hann er
virtur af yfirgnæfandi meirihluta
rússnesku þjóðarinnar." Louis
sagði Sakharof haf fært rök fyrir
því að halda yrði áfram þróun
kjarnorku, einnig hefði hann
gagnrýnt Reagan stjórnina. Eng-
ir fréttamenn eða útlendingar
hafa fengið að sjá Sakharof síðan
1980. 1984 og 85 fór Sakharof í
hungurverkfall til að fá yfirvöld
til að leyfa konu sinni að leita sér
iæknishjálpar erlendis.
Um Bonner sagði Louis að hún
hefði farið með gífuryrði urn So-
vétríkin meðan hún hefði dvalist
erlendis. Sovésk yfirvöld hefðu
hins vegar ekki sett nein skilyrði
fyrir ferðalagi hennar til Vestur-
landa. „Hversu marga stjórn-
málamenn hefur hún séð og
hversu marga lækna,“ sagði Lou-
is. „Hún er farin að ræða á hrein-
skilinn hátt um pólitíska hluti og
aðstoðar þannig þá sem eru and-
stæðir Sovétrikjunum."
Louis sagðist ennfremur búast
við að Bonner færi aftur í 5 ára
útlegð sína í Gorkí sem hún var
sett í 1984 fyrir áróður gegn rík-
inu. Louis minnti í gær á að Gor-
batsjof Sovétleiðtogi hefði lýst
því yfir að Sakharof gæti ekki
yfirgefið landið vegna þekkingar
sinnar á ríkisleyndarmálum sem
varða kjarnorku.
Helmut Khol. Hann átti hugmyndina
að ráðstefnunni.
Kjarnorka
Tsjernóbíl
Yfir tveir tugir látnir
Nýjustu lœknavísindi lítils megnug, segirsovéskurskurðlœknir
Köln — Einn helsti skurðlæknir
í Sovétríkjunum sagði í gær að
þeir sem látist hefðu vegna
kjarnorkuslyssins í Tsjernóbíl
væru 21 að tölu, þar á meðal
eru 11 manns sem skipt var um
beinmerg í.
Skurðlæknirinn, Jevgení
Tsjazof, sem auk þess er aðstoð-
arheilbrigðisráðherra, sagði á
fréttamannafundi í Köln í V-
Þýskalandi, að 210 manns nytu
enn læknismeðferðar á sovéskum
sjúkrahúsum. 30 þeirra eru enn í
alvarlegu ástandi.
Tsjazof hefur verið á fundi Al-
þjóðasamtaka lækna gegn kjarn-
orkuvá (IPPNW). Tsjazof er í
forsæti fyrir þessum samtökum
ásamt bandaríska skurðlæknin-
um Bernard Lown. Tsjazof sagði
á fundinum í gær að vonlaust væri
að treysta á aðferðir skurðlækni-
nga til að verjast áhrifum kjarn-
orkustríðs. „Það sem ég hef sagt
ykkur hér og þær upplýsingar
sem til reiðu eru eftir kjarnork-
uslysið í Tsjernóbíl, staðfestir
fyrri varnaðarorð samtaka okk-
ar: læknavísindin yrðu einskis
nýt, þó aðeins fáeinar kjarnork-
usprengjur væru sprengdar,"
sagði Tsjazof.
Belgía
Mið-Ameríka
Enginn
árangur
af friðar-
viðræðum
Panamaborg — Miö-Ameríku-
ríki sem setiö hafa á fundi í
Panama fyrir hvatningu Conta-
dora ríkja hafa slitið viðræðum
án þess að samkomulag hafi
tekist um hernaðarleg málefni.
Vonast hafði verið til að ríki í
Mið-Ameríku sem studd eru af
Bandaríkjunum gætu náð ein-
hvers konar samkomulagi við
Nicaragua sent gæti orðið til þess
að friðarsamningur yrði undirrit-
aður í Mið-Ameríku. Það eina
sem kom út úr fundinunt var að
ákveðið var að halda áfram að
leita leiða til að binda enda á
deilur í Mið-Ameríku. Conta-
dora ríkin fjögur, Mexíkó, Kól-
ombía, Venezuela og Panama
tóku einnig þátt í fundinum.
Aðstoðarutanríkisráðherra
Guatemala, Francisco Villagran,
sagðist tala fyrir hönd allra Mið-
Ameríkuríkjanna á fundinum
þegar hann sagði að þau hefðu
komist að þeirri niðurstöðu að
góður vilji væri enn fyrir hendi til
að halda áfram viðræðum um
endanlegan friðarsamning.
Villagran bætti því við að ríki
Mið-Ameríku stæðu í þakkar-
skuld við Contadora ríkin og
vildu auðsýna þeim virðingu sína.
„Við höfum auk þess beðið þau
að halda áfram því starfi sem þau
hafa unnið svo vel til þessa.“
Sandinista stjórnin í Nicaragua
kom með tilboð á fundinn um
mikla fækkun á vopnabúnaði sín-
unt. Sú tillaga var hins vegar ekki
tekin gild af þeim ríkjum í
Mið-Ameríku sem njóta stuðn-
ings Bandaríkjastjórnar. Hún
hefur lýst því yfir að Nicaragua-
stjórn verði einnig að fækka í her
sínum.
ERLENDAR
FRÉTTIR
INGÓLFUR
hjörleifsson'R t ui E R
Fómarlamba Heyselhaimleiksins minnst
Frá óeirðunum á Heysel leikvanginum fyrir ári. Minningarathöfn var um
þennan atburð í Brussel í gær.
Ráðstefna
um kjarnorku-
öryggi
Vín — Fulltrúar allra helstu
ríkja heims sem notast við
kjarnorku til orkunotkunar
munu hittast á fundi í haust,
tilkynnti innanríkisráðherra V-
Þýskalands, Friedrich Zim-
mermann í gær.
Zimmermann sagði að V-
Þjóðverjar byðu til þessa fundar
og þegar hefðu 23 af þeim 25
þjóðum sem notast við kjarn-
orku, tekið boðinu. Fundurinn
verður haldinn í Bonn, stuttu
fyrir árlega ráðstefnu Alþjóðakj-
arnorkuráðstefnunnar (IAEA)
í gær hófst einnig fundur 13
kjarnorkusérfræðinga sem eru að
taka saman skýrslu um kjarnork-
uöryggi á vegum IAEA, þessi
skýrsla verður lögð fyrir sérstaka
nefnd IAEA sem hefst þann 10.
júní. Það var Helmut Kohl sem
fyrstur stakk upp á þessari ráð-
stefnu kjarnorkuþjóða og Gor-
batsjof tók undir hugmyndina 14.
maí síðastliðinn. Kohl leggur til
að á ráðstefnuna komi ráðherrar
og fulltrúar alþjóðlegara stofn-
ana sem fást við kjarnorkumál.
Brussel — Mikill fjöldi Itala kom
til Brussel í gær til að leggja
blómsveiga utan við Heysel
leikvanginn til að heiðra minn-
ingu þeirra 39 manna sem létu
lífið í harmleiknum sem átti sér
stað fyrir ári á leik Juventus og
Liverpool í úrslitaleik Evróp-
ukeppninnar í knattspyrnu.
Á blómsveigunum stóð meðal
annars „Aldrei aftur“ í litum Li-
verpool og Juventus liðanna. í
þessum harmleik lést 31 ítali og
margir ættingja þeirra eru enn
fullir af biturð í garð yfirvalda,
segja þau ekki hafa gert nóg til að
refsa þeim sem áttu sök á
óeirðunum. Belgískir embættis-
menn tilkynntu í gær að farið yrði
fram á framsal 26 áhangenda Li-
verpool liðsins sem sakaðir eru
um að hafa átt mestan þátt í
óeirðunum.
Lögregluþjónar með hunda
vörnuðu Itölum leið inn á
leikvanginn en hópur fólks, flest-
ir ítalskir, fleygðu blómum yfir
háa veggi leikvangsins, inn á Z
stæðin þar sem áhangendurnir
létust. Borgarstjórinn í Brussel,
Herve Brouhon, neitaði í fyrra-
dag hinum ítölsku undirbúning-
saðilum athafnarinnar í gær, um
leyfi til að halda atöfnina inni á Z
stæðunum. Þeir neituðu einnig
ítölunum um að láta koma fyrir
sérstökum skildi þar til að minn-
ast fórnarlamba óeirðanna. „Við
töldum okkur vera að gera rétt“,
sagði einn fulltrúa borgarstjór-
ans. „Við vildum ekki gera
leikvanginn að dapurlegum
minningarstað. Ef við hefðurn
leyft þeim að setja upp þennan
skjöld, hefði það orðið að ár-
legum viðburði og okkur finnst
ekki viðeigandi að minna stöðugt
á látið fólk.“
ftalskur prestur sem fór með
bæn við athöfnina í gær sagði að
það væri leitt að enginn væri
reiðubúinn-til að taka ábyrgð á
því sem gerðist. „Okkur býr ekki
hefnd í hug, aðeins dapurleiki
vegna þess að enginn vill taka
ábyrgð á því sem gerðist," sagði
presturinn, Cavaletti.
Eini stuðningsmaður Liverpo-
ol við athöfnina í gær var 27 ára
gamall atvinnulaus V-Þjóðverji,
Thomas Niederberger. Honum
var fagnað þegar hann lagði
blómsveig við veggi leikvangsins.
Háttsettir ítalir, Bretar og
Belgar sóttu sérstaka minning-
arsamkomu í dómkirkjunni í
Brussel í gær en fjölmargir að-
standendur ítölsku fórnarlamb-
anna telja að Bretar og Belgar
hafi enn ekki gert nóg. ítalskir
fjölmiðlar hafa haft eftir þeim
reiðileg orð vegna tafa sem orðið
hafa á því, að sökudólgarnir hafa
enn ekki verið dregnir fyrir dóm.
„Þeir sem báru ábyrgð á ofbeld-
inu ganga enn lausir," sagði
Otello Lorentini, faðir eins
þeirra sem létust.
Föstudagur 30. mai 1986 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 13