Dagblaðið Vísir - DV - 04.03.1997, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 04.03.1997, Blaðsíða 15
ÞRIDJUDAGUR 4. MARS 1997 * M * tilveran 15 Mikið um að vera hjá Fáki: Samhent fólk sem skemmtir sér - hestamennska er lífsstíll, segir Bragi Ásgeirsson formaður „Það er alltaf feykilega mikiö um að vera hjá okkur," segir Bragi Ás- geirsson, formaður hestamannafé- lagsins Fáks, þegar hann var inntur eftir því hvort ekki væri öflugt fé- 400 hesta sem eru fyrir einstaklinga sem kjósa að leigja sér aðstöðu. Svo eru geysistór hverfi fyrir þá sem eru með eigin hús. Við erum með þrjá velli og aðstöðu í Reiðhöllinni. Þetta margt skemmtilegt að finna. „Það var t.d. hið árlega kvennakvöld þann l. mars, það er alltaf mjög vin- sælt og uppselt með margra daga fyrirvara. Það er alltaf ákveðið Bragi Asgeirsson, formaöur hestamannafélagsins Fáks, segir mikiö um aö vera í félagslífinu enda sé hér á fero stærsta hestamannafélag landsins meö um þúsund félagsmenn. DV-mynd Pjetur. lagslíf hjá Fáki. „Fákur er stærsta hestamannafélagið á landinu, með um eittþúsund félaga og það eru .2500 hestar á svæðinu hjá okkur. Þetta er fólk sem heldur mikið sam- an og það er mikið um að vera hjá okkur meira eða minna allt árið. Félagið er með félagshesthús fyrir er ansi stórt batterí, alltaf nóg við að vera." Oflugt félagslíf Fákur var einmitt að gefa út fréttabréf þar sem farið er yfir dag- skrána og þar er svo sannarlega þema og í ár var „sixties"-kvöld. Fyrsta vetrarmótið var síðan þarsíð- asta laugardagskvöld, það er stór sýning í Reiðhöllinni í apríl, svo höldum við þriggja daga mót og hvítasunnumót er á dagskrá. Dag- skráin er alltaf full." Bragi segir að kynslóðabilið hverfi í hestamennskunni auk þess sem allar atvinnustéttir skemmti sér saman. „Yngsti þáttakandinn á vetrarmótinu var t.d. 5 ára og elsti virki meðlimurinn er 95 ára." Mikil rómantík í hesta- mennskunni Er mikið um að fólk fæðist hrein- lega inn í hestamennskuna og haldi síðan áfram? „Já, það er töluvert um það. Foreldrarnir eru kannski bæði í þessu, síðan koma börnin, þau giftast síðan og oft ánetjast þá makinn hestamennskunni líka. Þetta hleður utan á sig í allar áttir." En er ekki líka mikil rómantík innan hestamennskunnar? „Jú, jú, mikil ósköp. Geysilega mikil, enda er félagslífið öflugt. Þetta byrjar á haustin þegar það er rólegt í hesta- mennskunni sjálfri og er síðan meira eða minna allan veturinn, bæði uppákomur, mót og annað. Á sumrin eru síðan ferðalög." Og er lítið talað um annað en hesta þegar hestamennirnir hittast og skemmta sér? „Það er voða ofarlega í mönn- um en fólk hefur áhuga á ýmsu öðru," segir Bragi. En hver er galdurinn, hvað er svona heillandi við hestamennsk- una? „Félagsskapurinn er mikill, svo vilja menn bindast hestunum miklum tilfinningaböndum. Þetta verður bara ákveðinn lífsstíll hjá fólki sem fer út í þetta. Svo tekur þetta það mikinn tíma að annað sport viil verða útundan, því eru margir ekki í neinu öðru en hesta- mennskunni. Annars er erfitt að skýra af hverju fólk ánerjast þessu, það bara gerir það," sagði Bragi að lokum. -ggá Járnun hesta: Rétt fótstaða mjög mikilvæg Hjalti Geir Unnsteinsson er einn af hestaeigendum og hestaáhuga- mönnum landsins en hann hefur einnig tekið að sér að járna hesta fyrir fólk. Blaðamaður DV er fá- fróður um þessa iðn og tók Hjalta Geir því tali til að fræðast um járn- ingar. „Ég hef haft þetta að aukastarfi í u.þ.b. 2-3 ár en ég lærði þetta hjá Valdimari Finnssyni í Mosfells- bænum. Það er æskilegt að járna upp á svona fjögurra til sex vikna fresti. Skeifurnar eru seldar fjölda- framleiddar í ákveðnum stærðum og síðan lagar járningamaðurinn þær til fyrir hvern og einn hest sem hann járnar. Það verður að gæta þess að þær fari vel undir þannig að hófurinn hafi svigrúm til að þenjast aðeins á skeifunni." Hjalti Geir segir hestana al- mennt rólega meðan þeir eru járn- aðir. „Þeir geta að vísu tekið kippi en hestar sem eru vel undirbúnir frá fyrstu járningu eru yfirleitt góðir. Það eru ekki nema hestar sem lenda í einhverju óhappi í fyrstu járningu sem geta orðið erf- iðir. Það getur farið mjög illa með fætur hestsins sé hann ekki rétt járnaður, það reynir mjög á sinar og annað. Það verður alltaf að gæta að því að fótstaðan sé rétt. Ef menn kynna sér eitthvað hesta sjá þeir yfirleitt ef fótstaða er röng." Hjalti Geir segir marga hestamenn sinna þessum þætti vel en alls ekki alla. „Það sem helst er ábótavant er að menn gleymi að snyrta hófa þegar rifið er undan og sett á haustbeit. Járningamenn snyrta hófana en fólk getur gert það sjálft leiti það sér ráðlegginga." En hvað er lengi verið að járna einn hest? „Ætli ég sé ekki svona 20-30 mín- útur að því." -ggá Hestaleigur: Fáum sífellt fleiri íslendinga - segir Þórarinn Jónasson í Laxnesi Eflaust fýsir marga að prófa að skreppa á bak öðru hverju en hafa ekki aðgang að hestum. Svo eru enn aðrir sem vilja kynna erlendum gestum íslenska hestinn sem er ein- stakur í sinni röð. Það er einmitt þarna sem hestaleigurnar koma inn í myndina en þær eru fjölmargar víða um land. Fáum alls kyns fólk Hestaleigan í Laxnesi í Mosfells- bæ er stærsta hestaleiga landsins með 140 hesta. Tilveran tók Þórarin Jónasson, eiganda Laxness, tali og spurði hvenær mesti annatíminn væri. „Fólk er að leigja sér hesta allt árið og við fáum alls kyns fólk til okkar. Það er mikið um útlendinga, hihgað koma fjölmargir vinnustaða- hópar og íþróttahópar og svo eru ís- lendingar að koma hingað með er- lenda gesti. En það er líka mikið um fólk sem langar til að smella sér á bak og kemur með alla fjölskyld- una." fór bara í sólarlandaferðir." Ekki bara byrjendur Hvernig eru Islendingarnir sem koma til að leigja sér hesta. Eru það bara byrjendur sem langar til að prófa? „Nei, það er töluvert mikið um fólk sem er vant en hef- ur ekki tíma til að halda hesta en langar að skreppa." Þórarinn var einn af frum- kvóðlunum í útflutningi íslenska hestsins. Hvernig líst útlendingun- um á íslenska hestinn? „Ofsalega vel. Hann er ekki of stór þannig að fólk er ekki hrætt við hann. Hann er líka mjög passlegur fyrir krakka, algjör fjölskylduhestur og mjög blíður í skapinu." Ný hlutföll Þórarinn segir hlutfallið milli út- lendinga og íslendinga, sem séu að leigja sér hesta, vera að breytast. „Fyrir 10 árum voru um 90% þeirra sem leigðu sér hesta útlendingar en nú myndi ég segja að hlutfallið væri komið í um 60% útlendingar, 40% íslendingar. Það er gaman að geta boðið íslendingunum upp á þetta, þeir hafa gaman af þessu enda eru að opnast ýmsir möguleikar fyrir fólk að ferðast um landið. Þetta var ekki gert fyrir nokkrum árum, fólk lllt atlæti jafnt sem gott Á hverri síðu fornsagnanna má sjá hlutverk hestsins i þjóð- lífinu. Hvað sem gera þurfti var riðið milli bæja. Það er eins og íslendingar hafi ekkert gert annað til forna en að flennast um landið á flugvökrum gæö- ingum, enda orðaði þjóðskáldið það svo: „Þá riðu hetjur um héruð." Hátindurinn var síðan hin árlega alþingismannareið þar sem hundruð „hesta- manna" úr öllum landsfjórð- unum hittust við Öxará. Oft miklar hörmungar En hversu mikið dálæti sem menn höfðu á hestinum átti hann samt ekkert sérlega gott atlæti hér á landi. Það þótti sjálfsagt að láta hross ganga sjálfala jafht sumar sem vetur og menn vildu ekki hafa fyrir því að afla þeim heyja. Hrossa- eign var mjög mikU, eða um 30-40 þúsund, og alls staðar virðist hafa verið fullt af stóð- um. Hestarnir fitnuðu á sumr- um en horuðust á veturna. Það þekktist nefnilega varla fyrr en á 19. öld að reisa hesthús og naumast var haft fyrir því að gefa hey á gaddinn. Af því leiddi það hörmungarfyrirbæri að oft varð hrossafellir á hörð- um vetrum. Á hvíta vetri 1633 fennti t.d. 100 hesta til bana á Kjalarnesi og 1754 féllu 4 þús- und hross á Norðurlandi. Á hverju harðindaári virðast hundruð hesta hafi fallið víða um sveitir en hámarki náði það i móðuharðindunum 1784 þegar 30 þúsund hross um allt land drápust. Gullöld rís Þórarinn Jónasson f Laxnesi rekur hestaleigu meö 140 hesta. Hann segir nóg aö gera allan ársins hring, allir séu hrifnir af íslenska hestinum. DV-mynd ÞÖK En á seinni hluta 19. aldar hófst hér á landi eins konar gullöld hestsins. Þjóðin var þá að rétta úr kútnum og voru æ meiri kröfur gerðar til aukinna samgangna, vöruflutninga og verslunar. Þá margfölduðust líka gufuskipaferðir til landsins og þurfti því stærri klyfjalestir til að færa varninginn til og frá sveitunum. Einmitt á þessum tíma uppgötvaði þjóðin, einkum hinir efnaðri bændur, hvflíkum frábærum kostum hestur þeirra var búinn. Erlendir ferðamenn lofsungu hann og þá var uppi skáldið Grtamr Thomsen sem flutti hestinum hvern dýrðaróð- inn á fætur öðrum. Frægastur þeirra er Sprengisandskvæðið en skáldið hafði í raun og veru riðið yflr Sprengisand. Á þessum tímum átti hver maður sinn reiðhest, jafnt í sveitum sem kaupstöðum. Fák- ar skáldanna urðu frægir, svo sem Sóti Gríms Thomsens, Fálki Einars Benediktssonar, Kolbakur Stefáns frá Hvítadal og siðast en ekki síst Glæsir Hannesar Hafsteins, rauðskjótti gæðingurinn sem hann reið við hlið Friðriks konungs 8. í ferð- inni um landið 1907. Heimildir fengnar úr Undra- veröld dýranna frá Veröld.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.