Dagblaðið Vísir - DV - 19.03.1997, Qupperneq 4

4
MIÐVIKUDAGUR 19. MARS 1997
Fréttir
Fíkniefnadeild lögreglunnar hefur ítrekað rekið sig á að starfa á gráum svæðum:
5 ár frá því að beðið
var um „skýrar línur“
- á ystu nöf í kókaínmálinu og samskiptum viö Franklín Steiner
Böðvar Bragason, lögreglustjóri
í Reykjavík, segist ekki reka
minni til að embætti hans hafi á
síðustu 5 árum borist svör frá rík-
issaksóknara varðandi óskir um
skýrar vinnureglur fyrir fíkni-
efnadeildina um rannsóknarað-
ferðir sem teljast vera á svonefnd-
um gráum svæðum. Egill Stephen-
sen saksóknari segist hins vegar
hafa svarað þeim spumingum sem
embættinu hafi borist á sínum
tíma eftir bestu getu - á hinn bóg-
Fréttaljós
Úttar Sveinsson
inn hefði verið betm- viðeigandi að
dómsmálaráðuneytið svaraði ósk-
um lögreglunnar um vinnureglur
þar sem ríkissaksóknari væri
meira og minna málsaðili þegar
ákært er í sakamálum.
Sumarið 1992 lagði lögreglu-
stjóri fram nokkrar spumingar
varðandi fikniefiiarannsóknir sem
Egill vísar til. Eftir að ríkissak-
sóknari hafði sent svörin var af-
staða Björns Halldórssonar hjá
fikniefhadeildinni hins vegar nán-
ast óbreytt. í september sama ár
sagði hann eftirfarandi í viðtali
við DV:
„Það er ekkert launungarmál að
okkur hefur vantað skýrar vinnu-
reglur til að fara eftir. Okkur
skortir enn skýr rannsóknarfyrir-
mæli um hvænær og hvemig megi
beita þessrnn svokölluðu óhefð-
bundnu rannsóknaraðferðum. Að
sjálfsögðu verðum við að vinna
eftir reglum og þess vegna erum
við að biðja um skýr fyrirmæli,"
sagði Björn. Hann átti síðan eftir
að ítreka þessa skoðun sína í blað-
inu á næstu misserum þegar fjall-
að var um fíkniefnamál í heild
sinni.
Sú ákvörðun dómsmálaráðherra
að fara nú fram á opinbera rann-
sókn á vinnubrögðum lögreglunn-
ar í tengslum við Franklín Steiner
telst heldur einkennileg í ijósi þess
að fíkniefnalögreglan hefur á sið-
ustu árum oft talað um og óskað
eftir að skýrar vinnureglur séu
settar til að vinna eftir. Á hinn
bóginn er vart hægt að hreyfa at-
hugasemdum við að siðferðilega sé
rétt að fá úr því skorið hvort lög-
reglan sé að „versla við“ brota-
mann og halda yfir honum hlífi-
skildi í skiptmn fyrir upplýsingar
og e.t.v. að heita honum einhverri
annarri mnbun.
Á ystu nöf í kókaínmáli
Þegar kókaínmál Steins Ár-
manns Stefánssonar kom upp á
sínmn tíma - um svipað leyti og
óskað var eftir framangreindum
vinnureglum - þótti ýmislegt
benda til að fikniefnadeildin hefði
farið út á ystu nöf hvað varðaði
rannsóknaraðferðir. Deildin átti
mjög undir högg að sækja þegar
réttarhöldin stóðu yfir en við
rannsókn málsins var „virk tál-
beita“ notuð sem m.a. „sogaði í sig
kókaín“ með sakbomingnum á
meðan lögreglan hleraði í fjar-
skiptatæki.
Lögreglan fór ekkert dult með
það á sínum tíma og næstu misser-
um á eftir að hana vantaði skýrar
línur frá ríkissaksóknara eða
ráðuneyti og e.t.v. löggjafanum um
hvaða rannsóknaraðferðum mætti
beita við rannsóknir. Kókainmálið
varð hins vegar ekki til þess að
reglur voru settar en á hinn bóg-
inn hefur verið stuðst við eins
konar innanhússreglur.
Hvað varðar Franklín Steiner er
um annars konar grátt svæði að
ræða - upplýsingastreymi til lög-
reglu um fíkniefnamál sem í raun
eru á engan hátt lík öðrum af-
brotamálum. Flestum er Ijóst að
lögregla getur illa án upplýsinga
verið. En hvað varðar skýrar línur
í þeim efhum þá hefur fíkniefiia-
deildin verið talin einangruð og
hún reyndar mætt takmörkuðum
skilningi og áhuga í Ijósi þess hve
verkefiii hennar eru sérhæfð.
Ekkert skal fullyrt hvort deildin
hefur stigið línudans með Frank-
lín Steiner í því skyni að upplýsa
fikniefiiamál á sama hátt og grá
svæði voru farin í kókaínmálinu
árið 1992. Hins vegar liggur nokk-
uð Ijóst fyrir að „skýru línumar"
vantar ennþá.
Fíkniefnadeild lögreglunnar hefur
hvaö eftir annaö rekiö sig ó þaö aö
starfa á gráum svæöum. Engar skýrar
reglur eru til um þaö meö hvaöa hætti
deildin má afla sér upplýsinga og má
þar nefna mál Franklíns Steiners sem
og táibeitunnar í stóra kókaínmálinu.
Hér má sjá Björn Halldórsson, yfir-
mann ffkniefnadeildarinnar, fyrir utan
Héraösdóm Reykjavíkur þegar stóra
kókaínmáliö var þar til meöferöar.
DV-mynd GVA
Dagfari
A5
Nú er búið að gera okkur íslend-
ingum tilboð sem ekki er hægt að
neita. Nokkur stórfyrirtæki í land-
inu hafa gefið út fríkort til allra
landsmanna. Með notkun þessa
korts í viðskiptum viö tilgreind
fyrirtæki geta korthafar safnað
punktum sem opna margar dyr í
viðskiptalífinu. Eftir þrjá mánuði
og nægilega marga punkta færðu
frítt í leikhús. Eftir sex mánuði
færðu frítt að borða. Og ef þú hef-
ur safnað nógu mörgum punktum
færðu frítt far með Flugleiðum út í
heim. Fyrirtækin sem standa að
þessu uppátæki eru Hagkaup,
Skeljungur, Húsasmiðjan og ís-
landsbanki. Ekkert slor það.
Fljótt á litið sýnast þetta vera
kostakjör. Hver hefur á móti þvi að
versla við Hagkaup og Skeljung?
Og hver vill ekki versla við ís-
landsbanka sem nú græðir svo
rosalega að elstu menn muna ekki
annað eins. íslandsbanki bókstaf-
lega veltir sér upp úr hagnaði og
þó að þessi hagnaður myndist
væntanlega í krafti þeirra peninga
sem viðskiptavinir bankans reiða
fram fyrir þjónustu bankans er
þetta góður og öruggur banki, sem
útlanda
gaman er að skipta við. Svo fá
menn líka punkta fyrir að greiða
peninga til bankans svo hann
græði, þannig að það græða báðir.
Bankinn í rekstrinum, viðskipta-
vinimir í punktunmn.
Það er líka auðvelt að skipta við
Skeljung því að bensínið hjá þeim
kostar það sama og bensínið hjá
öðrum og það er ekkert nema verk-
fallið sem kemur í veg fyrir að við-
skiptin hefjist strax. Gallinn er
hins vegar sá að það tekur nokkuð
langan tíma að safna punktmn sem
duga fyrir utanlandsreisunni. For-
maður Neytendasamtakanna segir
að menn þurfi að versla fyrir 8,6
milljónir króna hjá Hagkaup til að
eiga nógu marga punkta til að fá
frítt til Glasgow.
Hann segir lika að það taki 40 til
50 mánuði að safna punktunum
fyrir utanlandsreisunni en á sama
tíma fyrnist punktar eftir 48 mán-
uði.
Þaö er þvi ljóst að menn verða
halda vel á spilunum til að dæmið
gangi upp. Það ætti þó að takast í
matarkaupunum ef vel er á haldið.
íslendingar éta mikið og 8,6 miljón-
ir króna í matarinnkaupum ættu
ekki að vera þeim ofraun. Það má
alltaf bæta á sig extra máltíðum og
kaupa dýrt í matinn, þegar það
liggur fyrir að matarinnkaupin eru
hreinn gróði í punktum og menn
eru að éta fyrir utanlandsferð.
Rétt er þó að vekja athygli á ein-
um vamagla. Ef menn ná ekki aö
éta upp í punktana áður en korta-
tímabilinu lýkur fyrnast punktam-
ir. Menn em kannski búnir að éta
á 48 mánuðum fyrir 8 milljónir, og
þá tapast punktamir og fymast
vegna þess aö það vantar 600 þús-
und krónur upp á.
Menn verða að hafa bókhaldið í
lagi og tímasetningu innkaupanna
í lagi og skipuleggja mataræði sitt
til að þetta gangi upp. í þessu sam-
bandi er áríðandi að menn herði
róðurinn og herði átið eftir því
sem líður á tímabilið, án þess þó að
éta yfir sig, enda er ekkert vit í því
að éta og éta meira af matvörum
frá Hagkaup, ef lokaspretturinn
klikkar og átið verður til einskis
vegna fyrningar. Korthafar verða
þess vegna að að éta jafnt og þétt til
að eiga punkta fyrir farinu þegar
stóra stundin rennur upp og varast
að vera búnir að éta á sig gat áður
en þeir komast frítt í ferð til út-
landa út á punkta sem þeir hafa
étið út á.
Nú ef menn eiga ekki fyrir matn-
um má alltaf slá lán í íslandsbanka
og þú færð punkta út á lánið,
þannig að þú ert alltaf að græða
þótt þú eigir ekki fyrir punktun-
um.
Dagfari