Lesbók Morgunblaðsins

Dagsetning

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1932, Blaðsíða 15

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1932, Blaðsíða 15
LESBÓK MORGrUNBLAÐSTNS 403 ><X>0<X>000<X><KX><X>00<XK><XX><X><><>0<X>00<><X><><><>0<>00< Stormarnir þjóta og stjörnurnar brenna. / úthafi geims veit jeg Alföður standa við afl sinn og smiðjulog. Hann smíðar þar eitthvað, sem enginn sjer, við ógurlegt neistaflog. Neistarnir þjóta til ýmissa ætta, úr óskygnis þokuhjúp. Þá sjáum. vjer stjarnanna brennandi blys um blámans óvæðu djúp. Hann setur í deigluna sjóðandi máhnimn, þá sveiflast mekkirnir hátt. — 17« nsetur vjer köllum þá Norðurljós, þau nálgast úr hverri átt. Jeg veit enga jarðneska veröld eins fagra og vetrarkis Paradis, — þvl dreymir mig stundum um dalafönn og drifhvítan jökulís. Jeg veit enga töfra eins tvítugþætta og tunglskinsbjarta nótt — á einmana stöðum — í afskektri sveit, þegar alt er dauðahljótt. Skugganna lognsær og leiftur-úði Ijósbrimshis — skiftast þar á. Sál mín fyllist af syngjandi gleði, af sorgum — og trúarþrá. ð. Stórt er það afl, sem stjörnurnar mótar, og stýristök þess hörð. ]>að verður aldrei af vitrinyum mxlt eða vegið — á þessari jörð. Menn gera sjer hundruð af hugmynda-kerfum en hvert þeirra' er æ,fintýr. Jmð lifir hjer enginn enn þá, sem veit, hvað í honum sjálfum býr. Stormarnir þjóta og stjörnurnar brenna. Menn stara' í hinn bláa geim, en hulinn að mestu er sannleikur sá, er sefvr í djúpunum þeim,. BÖÐVAR FRÁ HNÍFSDAL. &>c><><><><><><><><><><><><><><^^ Brúðkaupssiðir á 16. og 17. öld. Eins og almenningi er kunnugt, starfaBI Jðnas heitinn Jónasson præp. hon. frá Hrafnagili allmörí? sfSustu ár æfi sinn- ar aö miklu ritverki um þjóösifti íslendinsa, lifnaoarhætti, hjá- trú ogr andlegt Hf. Æ8i mikið af rlti þessu eSa ritsafni var fullbúiS til prentunar er höfundur fell fra. SfSan heflr handrlt þetta veriS geynit f Landsbókasafninu, uns ísafoidarprentsmlSja hefir rASist f þaS þjóSnytja fyrirtæki aS geta. út þessa bók, sem mun verSa hin vinsælasta meSal allra þeirra manna, fjær op nær, er unna fslenskri menningu og íslenskum fræðum. Bök þessi kemur út á næsta ári. En metS samkomulagi viS elgend- ur handritsins, erfingja sr. .lónasar Jónassonar og íitgefanda, hefir MorgrunblaSiS fengiS aS birta eftirfarandl stuttan kafla um BrúSkaupssiSi ú 1G. og 17. öld. Magister Elnar Ólafur Svelns- son annast utgáfu bökarlnnai- iyrir fsafoldarprentsmiSju. Ýmsir siðir og venjur, og þar á meðal veisluhöld, voru samfara trúlofunum og giftingum, og skal hjer tekið fram hið helsta, en ann- ars má vísa til ritgerðar Sæmund- ar Eyjólfssonar um brúðkaups- siði í Tímar. Bókmf. 17, 92—143. Brúðkaup meðal heldra fólks fóru fram með hinni mestu við- höfn á 16. og 17. öld, og munu þeir hinir smærri og fátækari hafa reynt að tolla í tískunni með það eins og annað eftir megni. ' Veislan fór jafnan fram á kirkju- s'stað, því að annarsstaðar var tæp- ast svo húsum háttað, að það gæti orðið. Reið fólkið á kirkjustaðinn á laugardag, og voru þá stundum tjöld reist utan túns; þangað riðu karlar, og tók brúðgumi þeim þar og sveinar hans og veittu þar vín og öl. Síðan var riðið heim á stað- inn, og riðu þá boðsmenn á und- an, tveir og tveir saman, fót fyr- r fót, og brúðgumi síðastur og vildustu vinir hans, sinn til hvorr- ar handar. Konur riðu til bæjar og tók brúðurin og brúðarsveinar þar á móti þeim. Síðan var þeg- ar gengið í kirkju oghaldinn aft- ansöngur. Þegar aftansöng var lokið, var karlmönnum fylgt til stofu, en konum til brúðarhúss; var þar alt vel fyrirbúið, dúkar á borðum og ljós upp sett. Til var settur einn maður ákveðinn til þess að stjórna veislunni og sjá um, að alt færi fram svo sem vera bar. Voru það oftast valdir menn og oft prestar, er höfðu þann starfa á hendi, því að ekki mátti skeika. Siðamaður raðaði til sætis í stofu, og var húsráð- andi þar í öndvegi og svo hinir bestu menn til begg.ja handa. Hófst svo veislan, og voru born- ir inn rjettir, einn eftir annan; eitt minni var drukkið með hverjum rjetti; mælti siða- maður ákveðinn formála fyrir hverju minni, og sungin vers á eftir. Annaðhvort var, að inn kom stór skál (bolli) með víni, er allir áttu af að drekka, eða hver maður hafði bikar fyrir sig. Mik-