Lesbók Morgunblaðsins - 22.05.1976, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 22.05.1976, Blaðsíða 9
Sáparinn kom þá til mín með annað eintak af sama tölublaði. „Nú, svo að þið eruð áskrifendur að tveimur eintökum", sagði ég. „Nei," sagði sáparinn, „bara að einu, en þegar eitthvað sérlega smellið ér í blaðinu, kaupir meistarinri eitt í viðbót i lausasölu á næsta horni." Að Albert Engström skyldi ekki þurfa að bíða í áratugi eftir að verða þekktur og metinn, átti hann sem sagt sápurum og rökurum að þakka. I átta hundruð eða nær þúsund rakarastofum í Sviþjóð sátu Svíar í áratugi og skoðuðu teikningar Alberts og lásu textana fyrir neðan, en lásu síðan frásagnir hans og spjöll inni í blaðinu. A þeim tíma hafði meiri hluti sænsku þjóðarinnar ekki efni á að vera áskrif andi að vikuritum eða kaupa bæk- ur. Vinnudagurinn var of langur og strangur til þess, að menn hefðu ýkja mikla löngun til að ástunda listir og bókmenntir að honum loknum. En með- an menn biðu hjá rakaranum, lásu þeir „Strix" og þar kynntust þeir á mildan og skemmtilegan hátt sjálfum sér, einkenn- ur þjóðar sinnar, skopskyni sínu, hinni mergjuðu og klúru fyndni sinni, raupi sínu og gorti, óhófi sinu og brennivíns- þorsta, ást sinni á dýrum og blómum, hinu landfræðilega ímyndunarafli sínu, útþrá sinni, lagni sinni og uppfinninga- semi, viðkvæmni sinni og angurværð. Þannig horf ðu menn í hinn bókmennta- lega og listræna spegil Alberts Eng- ströms, en bæði var hann samtimamaður þeirra og svo snjall og hugkvæmur, að í formi dægrastyttingar öðluðust menn skilning á þvi, hvað væri átt við með snilli, smekkvísi, hnyttni og hugkvæmni. Og hvaða gildi gat slík reynsla haftO Melal annars hlaut hún þó að stuðla að sjálfsþekkingu. Og að læra að þekkja sjálf an sig i list og bókmenntum er, að því er ég bezt veit, eina færa leiðin til að kynnast sjálfum sér. Þýðing slikra kynna varð mér allt í einu ljós, þegar ég ræddi eitt sinn við lamaðan mann, 83ja ára gamlan. Hann haf ði unnið við sprengingar I námum, það var líflegt og spennandi starf. „Og hér ligg ég nú. Ég er ekki svo mikill heimspekingur, að mér geti dottið neitt i hug til að bæta kjör mannfólksins. Ekki get ég f arið í leikhús. En það eru til bækur," sagði hann, „og myndir, það er að segja myndir, sem búa yfir einhverju, einhverju sem sálin vill láta f té. En maður verður að byrja snemma að lesa i lifinu, ef lestur á síðan að geta komið í stað þess, sem maður missir. Eg meina ekki beint sem uppbót, heldur til að komast á æðra og f rjálsara svið. I gamla daga las ég allt, sem Albert skrif aði." „Afsakið. Hvaða Albert?" „Hvaða? Er til nema einn?" spurði sprengingameistarinn. „Ég hélt áf ram að lesa Strix, meðan hann var í höndum Alberts, en síðan las ég bækur hans. Ég las þær allar ... Ef þér hafið lesið At HScklef jáll og Ránningehus til dæmis, þá hljótið þér að viðurkenna, að það er aðeins til einn Albert. Af Albert lærði ég að sjá sjálfan mig og félaga mína tilsýnd- ar, frá almennum sjónarhóli, ef svo má segja, og sjá náttúruna með augum lista- mannsins eða að minnsta kosti eitthvað í þá áttina. Og þegar ég les nú aftur allt, sem Albert hefur skrif að og virði aftur fyrir mér allar teikningar hans, þá sé ég, að verk hans hafa miklu meira að geyma af lffi og þrótti en ég skildi í fyrstu. En merkilegast finnst mér, þegar ég nýt verka Alberts að nýju, að þá hef ég það á tilfinningunni, að ég hafi sjálf ur átt þátt f að skapa þau á sfnum tfma. Og þegar sú tilfinning grfpur mig, þá líður mér vel, þér megið hafa það eftir mér, Taube, og á slíkum stundum finn ég ekki fyrir því, að ég sé lamaður, ég gleymi því alveg!" A öðrum stað Undir fíkjutrénu segir Taube frá því, er hann heimsótti Albert Engström fyrst á búgarð hans, Grissle- hamní Roslagen: „Þegar ég kom þangað 1915, var þar islenzkur hestur á beit. Albert hafði haft hann með sér úr hinni frægu ferð sinni til íslands, en hún var eitt af mestu ævintýrum lifs hans og um hana má lesa FLMAN I HAVAIA { stná£aA> * Jí Í4»t a •<W>i^ }/T?uérte<5 |fe» vu/AÍe/háiruL jhítt. <SMn4eÚrc^Uu^rza tiw-e C>£j*rt wátnUw /kPnUqát&lJt iQniiicjt&é nwtfaicjuviid. fnvti l vrUtt ~ft c <jA tfUtn famvi Tvær myndskreytingar Everts Taube úr Ijó8a- og teikningabók hans, „Min álskling du ar som en ros". Þar eru léttar og rómantlskar teikningar og viðkomandi Ijótt skriiað me8 gullfallegri rithönd Taubes. SumstaSar mðlar hann skreytingarnar á vi8, en útkoman verður alltaf létt og Ijóðræn •sget d£$a écm hcn '£cm<mta í 'cfeh na&ayt-. K* Itetít* /cU<Jz.í < lickan i Havanna, hon har inga pengar kvar, sittcr i ett fönster, vinkar át en karl. Kom, du glade sjömatros! Du skall fá min röda ros! Jag ár vacker! Du ar ung! Sjung, av hjartat, sjung! Flickan i Havanna 1 stanger dörm av cedertra! Sjömannen ar inne, flickan pa hans kná. Vill du bli mitt hjartas kung? Har du pengar i din pung? Jag ar vacker! Du ar ung! Sjung, av hjártat, sjung! Flickan i Havanna hörer dá en sjómans röst: Pengar har jag inga, men en sak till tröst. Och utur sin jacka blá tager han det hon skall fá. Du ar vacker! Du ar ung! Sjung, av hjártat, sjung! Flickan i Havanna skádar dá med tjusad blick ringen med rubiner, som hon genast fick. Ringen kostar femton pund! Stanna du - en liten stund! Jag ar vacker! Du ar ung! Sjung, av hjartat, sjung! Flickan i Havanna, hon har inga pengar kvar, sitter i ett fönster, vinkar át en karl. Handen prydes av en ring och kring barmen crépe de chine. Jag ár vacker! Jag ar ung! Sjung, av hjártat, sjung! f hinni ódauðlegu bók „At Hacklefjall", en það er bók, sem ég les aftur og aftur. Þar nýtur höfundur sin vel við lýsingar á náttúrunni og þjóðlífinu, og bókin er reyndar á sinn hátt skóli fyrir blaða- menn. Albert Engström var frábær ferðabókahöfundur, en hvergi tekst hon- um eins vel og í bókinni At Hácklef jáll. Hann tók miklu ástfóstri við ísland, og það er skiljanlegt, því að hann var forn- norrænn að skapferli, unni hinu stór- brotna, hinu einfalda, hrjúfa lífi, sem er ógnað af óbliðri, strangri og stórfeng- legri náttúru." Evert Taube var oft hjá Albert Eng- ström á Grisslehamn á veturna, þegar frúin og börnin bjuggu í Stokkhólmi vegna skólagöngu þeirra. Hann segir ennfremur: „A þessum árum, frá 1915 til 1918, var ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.