Morgunblaðið - 25.10.2001, Qupperneq 50

MINNINGAR
50 FIMMTUDAGUR 25. OKTÓBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
✝ Inger J. Helga-son fæddist 6.
febrúar 1913 í
Kaupmannahöfn.
Hún lést á Landspít-
alanum við Hring-
braut 18. október
síðastliðinn. For-
eldrar hennar voru
Waldemar Martin
Møller, deildarstjóri
hjá Alfred Bentzon í
Kaupmannahöfn, f.
1882, d. 1964, og
Jensine Elisabeth
Møller fædd Mogen-
sen, húsmóðir, f.
1889, d. 1968. Systkini hennar
voru Axel Møller yfirlæknir, f.
1915, d. 1975, kvæntur Hanne
Møller sjúkraþjálfara, og Karen
Funder skrifstofumaður, f. 1921,
gift Arne Funder prentara, og lif-
ir hún systur sína.
Inger giftist 3. júní 1938 Páli
Jakobi Helgasyni tæknifræðingi,
f. 25. september 1906, d. 5. nóv-
ember 1966. Foreldrar hans voru
reiðslumaður, kvæntur Þórunni
Ísleifsdóttur ritara og eiga þau
tvö börn. b) Jón Páll rekstrarhag-
fræðingur, í sambúð með Írisi
Þórisdóttur rekstrarhagfræðingi
og eiga þau eina dóttur. 3) Valde-
mar kennari, f. 2.11. 1950, kvænt-
ur Ingibjörgu Sigmundsdóttur
hjúkrunarforstjóra. Börn þeirra
eru Sigmundur Helgi og Inger
Helga sem bæði eru í grunnskóla.
Inger Helgason lauk stúdents-
prófi frá Aurehøj Gymnasium í
Hellerup árið 1931 og starfaði
sem ritari hjá Københavns Spor-
veje þar til hún fluttist til Íslands
með mannsefni sínu. Hún helgaði
sig fyrst og fremst uppeldi barna
sinna til ársins 1959 er hún hóf
kennslustörf, lengst af við Iðn-
skólann í Hafnarfirði eða til árs-
ins 1983. Auk þess var hún um
skeið kennari við Fiskvinnslu-
skólann í Hafnarfirði, stunda-
kennari við Barnaskóla Hafnar-
fjarðar og prófdómari við
Flensborgarskóla og vann við
þýðingar. Inger var um árabil í
stjórn Hafnarfjarðardeildar Nor-
ræna félagsins og einnig stjórn-
armaður í Dansk Kvindeklub.
Útför Ingerar Helgason fer
fram frá Hafnarfjarðarkirkju í
dag og hefst athöfnin klukkan 15.
þau Jón Helgason
biskup, f. 1866, d.
1942, og Martha
Maria Helgason fædd
Licht, f. 1866, d. 1945.
Börn Ingerar og Páls
eru 1) Elísabeth
hjúkrunarfræðingur,
f. 7.4. 1939, d. 12.
október 1981, gift
Svend-Aage Malm-
berg haffræðingi.
Börn þeirra eru: a)
Ingileif sjúkrahús-
prestur, gift Þórhalli
Heimissyni presti í
Hafnarfjarðarkirkju,
og eiga þau þrjár dætur. b) Krist-
ín List kennari á Akureyri, í sam-
búð með Árna Hrólfi Helgasyni
kennara og eiga þau tvö börn. c)
Páll Jakob kennari á Egilsstöð-
um, í sambúð með Ingibjörgu
Arnardóttur lyfjafræðingi og
eiga þau tvö börn. 2) Jón veit-
ingamaður, f. 5.8. 1942, kvæntur
Pálmeyju Ottósdóttur. Börn
þeirra eru: a) Ottó Ragnar fram-
Undanfarnar vikur sýndi hetjan
hún móðir mín enn og aftur hvers
hún var megnug. Það er ekki heigl-
um hent að ná sér eftir þrefalt
hjartastopp, en þar skiptu skjót við-
brögð ósérhlífins samborgara sköp-
um.
Fyrstu dagarnir á spítalanum liðu
í óvissu og ótta um framhaldið en
smám saman kom í ljós undraverður
bati, sem fór fram úr björtustu von-
um. Skýringuna hafði mamma á
reiðum höndum: „Ég hef svo mikið
að lifa fyrir,“ sagði hún. Sem voru
svo sannarlega orð að sönnu. Tíðar
heimsóknir afkomenda, vina og
kunningja á spítalann, óteljandi sím-
töl og fyrirspurnir frá vandalausum
voru ótvíræð sönnun þessa.
Við höfðum að sjálfsögðu öll mikl-
ar áhyggjur af heilsu mömmu til að
byrja með, en glöddumst líka svo
innilega þegar hún náði fyrri reisn.
Hún hafði unnið gífurlegan sigur,
síðasta sigur sinn í þessu jarðlífi og
ekki var laust við að hún hafi verið
nokkuð stolt af því! En fimmtudags-
kvöldið 18. október gaf hjartað sig
endanlega. Þetta var mikið reiðar-
slag, nánast óskiljanlegur endir á at-
burðarás sem okkur fannst að hefði
átt að fara á allt annan veg. En
dauðinn kvaddi að dyrum í þeirri
mynd sem hún helst hafði kosið sér
og fyrir það ber þrátt fyrir allt að
þakka. Mamma var afar sjálfstæð,
hún vildi lifa lífi sínu óstudd og það
hefði átt mjög illa við hana að vera
háð aðstoð annarra. Það hefði engan
veginn verið hennar stíll.
Mamma var einstök kona. Hlýleg,
einlæg og umhyggjusöm móðir og
eiginkona en ekki síður ákaflega
góður og skemmtilegur félagi á lífs-
leiðinni. Einstakt jafnaðargeð og
glaðlyndi gerði samvistir við
mömmu svo notalegar. Í návist
hennar var alltaf líf. Einlægur áhugi
hennar á öllu því sem gerðist í um-
hverfinu var svo sérstakur að aldrei
þraut umræðuefnið enda var hún
skarpgreind og hafði ríka kímnigáfu.
Við mæðginin áttum þar að auki
mikið og gott sameiginlegt áhuga-
mál, tónlistina, og sóttum saman sin-
fóníutónleika um þrjátíu ára skeið.
Sígild tónlist skipaði sérstakan sess í
lífi mömmu og pabba og gætti þess
mjög í uppeldi okkar systkinanna.
Á erfiðum augnablikum sýndi
mamma fágætt æðruleysi og veitti
öðrum styrk. Fráfall pabba langt
fyrir aldur fram árið 1966 var mikið
reiðarslag og ekki síður andlát elstu
systur minnar, Elísabethar, sem lést
í blóma lífsins árið 1981. Á þeim
stundum var mamma ekki síður sú
sem veitti okkur hinum huggun þótt
sorg hennar væri mikil. Nú er löng
ævi á enda runnin. Innihaldsrík og
gæfusöm. Fallegar minningar um
elskulega móður, tengdamóður,
ömmu, langömmu og systur munu
ylja okkur um hjartarætur um alla
framtíð.
Sérstök ástæða er til að þakka
starfsfólki hjartadeildar Landspítal-
ans við Hringbraut fyrir frábæra
umönnun og hlýju.
Hvíl í friði elsku mamma.
Valdemar.
Mig langar að minnast elskulegr-
ar tengdamóður Inger J. Helgason.
Inger var lagleg kona sem bar
aldurinn vel, hún hélt ávallt virðu-
leika sínum hvert sem hún fór og var
alltaf vel klædd svo eftir var tekið.
Hún var vel menntuð og í júní sl.
voru 70 ár síðan hún lauk stúdents-
prófi en slíkt var ekki eins algengt
þá og nú er. Hún fluttist til Íslands
árið 1938 og skráði sig strax í ís-
lenskunám til þess að geta talað sem
réttasta íslensku enda lagði hún
metnað sinn í að einangrast ekki á
Íslandi.
Þótt formlegri skólagöngu væri
lokið var hún vel lesin og fylgdist
ávallt vel með því sem var að gerast
bæði á Íslandi og ekki síður í um-
heiminum.
Hún var haldin mikilli fróðleiks-
fýsn og var stöðugt að lesa sér til.
Hún lærði aldrei á tölvu en sá gagn-
semi þeirra þegar Valdemar fann út
heimilisfang gamallar skólasystur
hennar með því að leita á Netinu.
Hún náði að senda henni bréf og fá
svar til baka. Þetta þótti henni bæði
merkilegt og ánægjulegt. Þannig
náði hún að rifja upp 70 ára stúd-
entsútskrift með gamalli skólasyst-
ur.
Inger fylgdist vel með heimsmál-
um fram til hins síðasta og þegar
hörmungaratburðirnir gerðust 11.
september í Bandaríkjunum hafði
hún miklar áhyggjur og í viðræðum
við eldri mann sem lýsti því yfir að
hann væri nú feginn að þurfa ekki að
hafa áhyggjur af heimsmálunum
lengur, þá spurði hún hvort hann
ætti ekki börn og barnabörn sem
ættu eftir að lifa áfram í þessum
heimi. Þessi stutta athugasemd
hennar lýsir því best hversu víðsýn
hún var og óeigingjörn.
Þegar ég kynntist mannsefni
mínu, Valdemar, varð ég þess strax
áskynja hve náið samband var á
milli tilvonandi tengdamóður minn-
ar og sona hennar.
Ég kynntist henni fyrst á 71 árs
afmælisdegi hennar og tók hún mér
eins og henni einni var lagið. Við átt-
um sameiginlegt áhugamál sem var
lestur góðra bóka og hófst nú mikið
lestrartímabil þar sem við skiptumst
á bókum og athugasemdum í leið-
inni. Þá var samband okkar ætíð ná-
ið og innilegt. Hún gaf góð ráð þegar
um var beðið en vildi aldrei trana sér
fram. Þegar svo yngstu barnabörn-
in, Sigmundur og Inger, fæddust þá
urðu samverustundirnar æ fleiri
okkur öllum til mikillar gleði og
ánægju. Hún gaf okkur öllum mikið
og var ávallt til í að líta eftir litlum
börnum þegar á þurfti að halda.
Henni þótti gaman að fá þau í heim-
sókn og ekki síður þegar þau stækk-
uðu og fengu að fara ein með strætó.
Í sumar var nafna hennar tíður
„gestur“ á Boðahlein 22 þar sem hún
hafði tekið að sér að hjálpa til í garð-
inum eftir því sem á þurfti að halda.
Reyndar fór drjúgur tími í spjall
um heima og geima sem var gagn-
kvæm skemmtun og tilbreyting. Þar
fékk sonardóttirin fræðslu um
gamla daga í Danmörku.
Nokkur minningabrot koma upp í
hugann þegar litið er til baka og ég
sé fyrir mér. „Julefrokost“ á Sunnu-
veginum á annan dag jóla sem eng-
inn í fjölskyldunni vildi missa af og
sumir komu jafnvel akandi lands-
hluta á milli.
Svo er það afmælisdagurinn 6.
febrúar en þá var alltaf veisla.
Síðan koma jólaboð hjá Dansk
kvindeklub, þar sem Inger naut sín
innan um danskar vinkonur og hún
bauð okkur tengdadætrunum með
sér.
Síðast en ekki síst Inger í London
árið 1993, en þá fórum við tvær sam-
an í helgarferð skömmu eftir átt-
ræðisafmæli hennar. Hana hafði
lengi langað til að fara til London og
þetta varð að veruleika. Hún naut
þess að búa á glæsilegu hóteli og
skoða allt sem hægt var að komast
yfir.
Hún hafði ávallt gaman af að
ferðast. Undanfarin ár heimsótti
hún systur sína Karen í Dragør
reglulega og fór m.a. oft til Jótlands
að heimsækja Hanne mágkonu sína
og bróðurbörnin Dorte og Jan sem
vildu allt fyrir frænku sína gera. Síð-
asta ferð hennar til Karenar var í
maí á síðasta ári, en þær systur nutu
þess að vera saman.
Inger var stolt kona sem vildi
bjarga sér sjálf enda bjó hún ein í
mörg ár.
Hún gætti þess ætíð að einangr-
ast ekki, enda félagslynd og átti auð-
velt með að kynnast fólki. Þetta kom
svo vel í ljós þegar hún flutti á Boða-
hlein 22 en þá kynntist hún fljótt
góðum nágrannakonum.
Inger var heilsuhraust um ævina
og þurfti mikið til að hún kvartaði.
Hún hélt reisn sinni til hins síð-
asta og þannig vil ég minnast henn-
ar.
Blessuð sé minning elskulegrar
tengdamóður.
Ingibjörg Sigmundsdóttir.
Tengdamóðir mín fyrri og amma
barna minna er látin. Inger Helga-
son fæddist í Danmörku 6. febrúar
1913. Hún var elst þriggja systkina,
þau voru Axel læknir á Norður-Jót-
landi, látinn, og Karen Funder, lista-
kona í Dragør við Kaupmannahöfn,
áttræð á þessu ári. Foreldrar þeirra
voru Waldemar Martin og Elisabeth
Jensine Møller. Þau systkin ólust
upp í Kaupmannahöfn við Søerne
nær í hjarta borgarinnar. Inger
kynntist manni sínum Páli Helga-
syni, tæknifræðingi kenndum við
Rafha í Hafnarfriði, sem var við nám
í Danmörku, og kom hún heim með
honum til Íslands 1938, sem varð
þeirra heimkynni æ síðan. „Nýbú-
inn“ Inger lenti hér fljótlega í þeirri
einangrun frá föðurlandi sínu Dan-
mörku sem fylgdi heimsstyrjöldinni
síðari. Nýtt umhverfi í framandi
landi og einangrun frá ættingjum,
vinum og minningum æsku- og þros-
kaára er hlutskipti margra fyrr og
síðar, sem oft á tíðum setur svip sinn
á framhaldið og hlýtur að vera erfitt
en Inger ræktaði hinn nýja garð
sinn með reisn grundvölluð á rótgró-
inni danskri menningu.
Kynni mín af tengdamóður minni
hófust 1963 þegar ég gekk í hjóna-
band með dóttur þeirra Páls, Elísa-
bethu hjúkrunarkonu. Við vorum að
hluta af líku sauðahúsi, móðir mín og
faðir hennar voru fjórmenningar og
bekkjarsystkin í barnaskóla í
Reykjavík, og svo bæði með hálf-
danskar rætur í íslenskum jarðvegi.
Tengdamóðir mín mun hafa sagt eft-
ir okkar fyrstu kynni „að ef hann
væri eins og hann sýnist þá er han
god nok“! Mín danska tunga hefur
væntanlega heillað hana. En ekki er
allt sem sýnist eða gull sem glóir.
Inger og Páll bjuggu á Sunnuvegi
í Hafnarfirði, þar sem skein sólin
tíðum. Þangað var gott að koma og
njóta hlýju og glaðværðar. Fáein ár
líða, Páll afi andast 1966. Inger held-
ur sínu striki, elstu börnin Elísabeth
og Jón farin í sinn búskap, en yngsti
sonurinn Valdemar, 16 ára heima
hjá mömmu á Sunnuvegi. Inger
hafði tekið að sér dönskukennslu við
Iðnskólann í Hafnarfirði, starf sem
hún gegndi um langan tíma allt til
eftirlaunaáranna við mjög góðan
orðstír. Hún lét sér annt um unga
fólkið og beindi áhrifum sínum því til
vegs og virðingar. Inger var gefin
mikill andlegur þróttur og fáum orð-
um fer af sjúkrasögu hennar. Hún
var víðlesin og sílesandi bæði á
ensku, dönsku og íslensku og náði
mjög góðu valdi á íslenskunni og
fylgdist vel með málum líðandi
stundar. Inger fluttist eftir 50 ára
búskap á Sunnuvegi í Hafnarfirði
vestur fyrir bæjarmörkin við Hrafn-
istu í gott sérbýli í götunni með hið
táknræna heiti Boðahlein. Boðarnir
brotna á klöppinni í flæðarmálinu og
mýkjast og mildast, veita hvíld í ró
og næði. Þar undi Inger vel hag sín-
um við víðan sjóndeildarhring til
hafs og fjalla hið ytra og einnig hið
innra í umhverfi minninga og bóka.
Þangað var gott að koma og njóta
sem áður á Sunnuvegi. Dæmigert
um þrótt hennar var er nálgaðist ör-
lagastund. Hún var hjá sýslumanni,
búin að fá endurnýjun á ökuskírteini
þegar áfallið kom. Þar var reyndur
maður sem kunni til verka, og gafst
henni tækifæri til að þakka honum
lífgjöfina dögum síðar. Þá naut hún
góðrar aðhlynningar á Landspítal-
anum við Hringbraut og efldist dag
frá degi með vonir um að komast
aftur til Hafnarfjarðar, vel vitandi
þó að það yrði ekki á eigin bifreið.
Þannig veittust henni og aðstand-
endum og vinum stundir til undir-
búnings að því sem svo varð, m.a.
með umræðum um börnin, ljósið
okkar margra í skímunni er skyggir.
Ég þakka fyrir samveruna með
tengdamóður minni Inger bæði í
gleði og sorg, og fyrir það sem hún
gaf börnunum mínum. Ég votta son-
um hennar og börnum öllum og vin-
um sem og systur og ættingjum í
Danmörku samúð mína í minningu
um langömmu sem gaf og var sem
klettur í boðaföllum lífsins jafnt sem
laufguð eik á grænni grund.
Guð blessi minninguna um Inger
Helgason.
Farvel, kære svigermor,
Svend-Aage.
Með þessum orðum langar okkur
systkinin að minnast ömmu okkar,
eða ömmu Inger eins og við ávallt
kölluðum hana. Það fyrsta sem kem-
ur upp í hugann eru minningarnar
frá Sunnuvegi 3 í Hafnarfirði. Áttum
við góðar stundir þar og minnis-
stæður er skápurinn með Andrésar
Andar-blöðunum sem við lásum á
okkar öðru tungumáli, dönsku.
Einnig voru notalegar jólastundirn-
ar hjá ömmu en um árabil var hefð
að móðurfjölskylda okkar héldi þar
„julefrokost“ á annan í jólum.
Við vorum ávallt ákaflega stolt af
ömmu, hún var mjög fróð og víðsýn.
Fróðleik sinn fékk hún m.a. úr þeim
aragrúa bóka sem hún las á ensku,
dönsku sem og íslensku. Amma
hugsaði mikið um bækur og fylgdist
manna best með því sem var að ger-
ast hverju sinni í heimi þeirra. Hún
var alltaf að benda okkur á góðar og
spennandi bækur sem hún hafði ný-
lega lesið og hún hafði gaman af því
að tala um það sem hún var að lesa
hverju sinni. Þess vegna var svo
gaman að gefa henni eða lána góða
bók, því það var alveg öruggt að hún
yrði lesin. Sjálf var hún alltaf fús að
lána öðrum bækurnar sínar. Amma
Inger var sem fyrr segir víðsýn og
var mjög fróðlegt og skemmtilegt að
spjalla við hana um heima og geima
og gilti einu hvert umræðuefnið var,
hún var vel að sér í öllu. Einkum var
skemmtilegt að heyra ömmu tala um
æskuár sín í Danmörku þar sem
rætur hennar voru. Amma Inger
flutti ung til Íslands og giftist afa,
Páli Jakobi Helgasyni. Afi lést árið
1966 og bjó amma ein eftir það.
Amma lagði mikið upp úr því að
læra íslenskuna og tala rétt, það
tókst henni svo sannarlega þótt
danski ættjarðarhreimurinn væri
ekki langt undan.
Amma Inger lagði mikið upp úr
því að vera sjálfstæð og ekki upp á
aðra komin, þetta endurspeglaðist
m.a. í því að hún ók bíl lengstum
þrátt fyrir háan aldur og ávallt hélt
hún sitt eigið myndarlega heimili, nú
síðast á Boðahlein við Hrafnistu.
Það er okkur huggun á þessari
stundu að hugsa til þess að amma
hafi nú sameinast á ný afa Páli og
móður okkar Elísabethu sem lést ár-
ið 1981. Elsku amma, við þökkum
þér fyrir allt. Guð geymi þig.
Ingileif, Kristín List
og Páll Jakob.
Mér finnst svo skrýtið að amma
Inger sé dáin. Hún sem var alltaf
svo hress, aldrei veik og meira að
segja enn með bílpróf. Amma Inger
hélt mér undir skírn. Að sjálfsögðu
man ég ekki eftir því en ég veit að
hún var mjög stolt af því að ég var
skírð í höfuð á dóttur hennar, ömmu
minni Elísabethu. Eftir að ég flutti
til Akureyrar sá ég ömmu mun
sjaldnar, því var mjög gaman að fá
hana í heimsókn til okkar sumarið
2000, en þá kom hún með Valdemari,
Ingibjörgu og börnum.
Þegar ég fór suður fyrir tveimur
vikum heimsótti ég hana á spítalann,
en það fannst mér mjög skrýtið því
það var svo ólíkt henni að liggja á
spítala. Hún var orðin mun hressari
þegar ég kom til hennar og gerði
ekki annað en að hrósa mér. Þegar
ég kvaddi hana datt mér ekki í hug
að þetta væri í síðasta sinn sem ég
hitti hana. En þegar allt leit bjartar
út og amma á leið að útskrifast af
spítalanum var hún tekin frá okkur.
En ég veit að henni líður vel núna
þar sem amma Elísabeth hefur tekið
á móti henni. Ég mun sakna þín
elsku amma. Hvíl í friði. Þitt lang-
ömmubarn
Elísabeth.
Tíminn líður og árin renna sitt
skeið, en hugurinn geymir stakar
myndir og minningar. Ingerar minn-
ist ég fyrst, er ég var 16 ára og átti
að vera fyrstu jól mín að heiman. Ég
stóð við gluggann á Tjarnargötu 26
og horfði á lognmollusnjóinn falla og
fannst kornin leika sér í trjágrein-
unum. Ég held fast í gluggakistuna,
en þá er tekið þétt í hönd mína. Það
var Inger, og hún hnykkti til höfði.
Ég skildi að þá bárum við sömu til-
finningar í brjósti. Hún hugsaði yfir
hafið, þar sem heimsstyrjöld geisaði,
heim til Kaupmannahafnar og Dra-
gör, þaðan sem ekki bárust einu
sinni bréf, en ég til stóru fjölskyld-
unnar minnar heima í Bolungarvík.
Ég held að með þessu hlýja hand-
taki 1940 hafi fyrstu lykkjurnar að
vináttuvoð okkar Ingerar verið fitj-
aðar og voðin varð hlý.
Inger Helgason var gædd ríkum
persónuleika og sterkri réttlætis-
kennd, sem kom henni vel sem
kennari. Hún var músíkölsk og mús-
íkelsk, skemmtileg og frjó í hugsun
og viðræðum, hún gat verið glettin
og gamansöm!
INGER J.
HELGASON