Morgunblaðið - 28.11.2001, Qupperneq 8

FRÉTTIR
8 MIÐVIKUDAGUR 28. NÓVEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
Starfsemi AFS á Íslandi
Heimsmet AFS
á Íslandi
AFS er alþjóðlegmenntastofnunsem sinnir skipti-
nemum. Starfsemi hennar
er rekin með blóma á Ís-
landi. Ingibjörg Ólafsdótt-
ir sinnir margþættum
störfum hjá AFS, m.a.
kynningarmálum og rit-
stjórn fréttabréfs AFS.
Hún svaraði nokkrum
spurningum Morgunblaðs-
ins.
Hvað er AFS og hver
eru markmiðin?
„AFS eru alþjóðleg
fræðslu- og sjálfboðaliða-
samtök sem starfa um
heim allan. Þau eru óháð
stjórnmálaflokkum, trú-
félögum og hvers kyns
hagsmunasamtökum og
eru ekki rekin í hagnaðar-
skyni. Kjarninn í starfi AFS eru
nemendaskipti unglinga á aldrin-
um 15 til 18 ára. Markmið AFS er
að auka víðsýni og þroska þátttak-
enda og gera þá hæfari til að búa
og starfa í alþjóðlegu og fjölmenn-
ingarlegu umhverfi. Einnig til að
hjálpa fólki til að þróa þá þekk-
ingu, hæfileika og skilning sem
þarf til að skapa réttlátari og frið-
sælli heim. Þátttakendur eru ekki
aðeins skiptinemarnir sjálfir held-
ur einnig fósturfjölskyldur þeirra,
foreldrar, sjálfboðaliðar og skólar.
Ungmennin fara til dvalar í öðru
landi, búa hjá þarlendum fjöl-
skyldum og ganga í skóla í ár,
hálft ár eða í sumardvöl. Á þann
hátt kynnist fólk á einstakan hátt
ólíkum lífsmáta, gildum og hugs-
unarhætti. Einnig verður fólk al-
mennt meðvitaðra um eigin menn-
ingu. Þessi reynsla er tvímæla-
laust mjög þroskandi fyrir alla
aðila og innihald þeirrar óform-
legu menntunar sem AFS býður
upp á og kallast lærdómur um
ólíka menningarheima, sem er
þýðing á „intercultural learning“.
Sá sem hefur hlotið slíka menntun
skynjar að veröldin er eitt stórt
samfélag með mörg sameiginleg
vandamál.“
Hverjir standa á bak við AFS?
„AFS byggjast á yfir 50 sjálf-
stæðum landsfélögum í öllum
heimsálfum og eru að mestu leyti
byggð upp á sjálfboðaliðum, en
hvert félag hefur líka skrifstofu
með fastráðnu starfsfólki. Al-
þjóðaskrifstofa AFS í New York
gegnir stuðnings- og eftirlitshlut-
verki fyrir landsfélögin. Samtökin
eiga rætur að rekja allt til heims-
styrjaldarinnar fyrri, en það voru
bandarískir sjálfboðaliðar sem
óku sjúkrabílum á vígvöllum
Frakklands sem stofnuðu AFS,
„American Fieldservice“ eins og
samtökin hétu þá. Sjúkrabílstjór-
arnir urðu vitni að hörmungum
stríðs og skildu vel þörfina fyrir
frið, samúð og umburðarlyndi
milli þjóða. Eftir lok seinni heims-
styrjaldarinnar vildu þeir koma á
alþjóðlegu starfi sem treysti vin-
áttu þjóða og kæmi í veg fyrir slík-
ar hörmungar í framtíðinni. Þeir
töldu að nemendaskipti
væru leið til þess. Árið
1947 fóru fyrstu skipti-
nemarnir á vegum AFS
þegar 51 ungmenni frá
10 þjóðum kom til
Bandaríkjanna til ársdvalar.“
Hvernig er starfsemi AFS á Ís-
landi háttað og hvert er umfang
hennar?
„AFS á Íslandi á heimsmet í
fjölda nema til og frá Íslandi, mið-
að við höfðatölu, að sjálfsögðu. Ár-
lega fara milli 100 og 120 nemar
frá Íslandi á vegum AFS og milli
35 og 40 koma til landsins í ágúst
ár hvert til ársdvalar. Einnig
starfar á annað hundrað sjálfboða-
liða með samtökunum um land
allt, en starfsmenn eru þrír. AFS
á Íslandi hóf starfsemi árið 1957
en þá héldu átta fyrstu skiptinem-
arnir til Bandaríkjanna, þannig að
starfið hefur vaxið gríðarlega síð-
an. Erlendu nemarnir á Íslandi
koma frá 13 löndum. Einnig eru
sífellt að aukast valmöguleikar
fyrir tilvonandi skiptinema en nú
er AFS-dvöl í boði í 29 löndum fyr-
ir íslensk ungmenni. Flestir fara
til Bandaríkjanna eða Rómönsku
Ameríku, en vinsældir Asíu hafa
einnig verið að aukast undanfarin
ár. Einnig bjóðum við nú upp á
lönd í Austur-Evrópu, eða Ung-
verjaland og Tékkland. Eftir árás-
irnar á Bandaríkin og Afganistan
höfum við áhuga á að auka sam-
skipti okkar við AFS í íslömskum
löndum. Því bjóðum við nú m.a.
upp á ársdvöl í Indónesíu í sumar,
sem er mjög spennandi valmögu-
leiki.“
Hvernig er svona starfsemi
fjármögnuð?
„Rekstur AFS byggist að
stærstum hluta á þátttökugjöld-
um nema. Við leggjum áherslu á
að hafa þau eins sanngjörn og
kostur er. Gengislækkun krón-
unnar og fargjaldahækkanir hafa
þó vissulega áhrif á afkomu fé-
lagsins eins og flesta aðra, en AFS
hefur leitað eftir auknu samstarfi
við fyrirtæki. Það er t.d. mikið
ánægjuefni, að Íslands-
banki mun næsta sum-
ar veita tvo styrki til
lækkunar á þátttöku-
gjöldum og AFS mun
leggja áherslu á að leita
eftir fleiri styrkjum. Fleiri fyrir-
tæki hafa styrkt félagið og lagt
þannig sitt af mörkum til alþjóð-
legrar fræðslu og samskipta með
lækkun á ýmsum kostnaði, s.s.
auglýsinga- og prentkostnaði. Má
þar helst nefna Hvíta húsið og Off-
setfjölritun. AFS hefur einnig
fengið fjárstyrki frá Reykjavíkur-
borg og menntamála- og utanrík-
isráðuneytunum.“
Ingibjörg Ólafsdóttir
 Ingibjörg Ólafsdóttir fæddist í
Reykjavík 5. janúar 1973. Stúd-
ent frá MH 1993. BA-próf í
mannfræði 1999 og lauk námi í
hagnýtri fjölmiðlun frá Háskóla
Íslands 2000. Skiptinemi á veg-
um AFS í Hondúras árið 1991–92
og hefur unnið hjá AFS síðan
vorið 2000. Hún hefur verið
sendifulltrúi með yfirumsjón
með nemaöflun og fjölþættum
verkefnum, m.a. skipulagningu
sjálfboðastarfs og þjálfun sjálf-
boðaliða. Er einnig kynning-
arstjóri AFS og ritstjóri frétta-
bréfs samtakanna, Nafnleysu.
Ingibjörg á fjögurra ára dóttur,
Emmu Kolbrúnu.
... veröldin
er eitt stórt
samfélag
Hann segir að þetta sé bara bla, bla, bla, Kristinn minn. Hann er frá Ameríku.
SKURÐAÐGERÐUM á Landspít-
ala – háskólasjúkrahhúsi hefur
fækkað um 5,5% fyrstu 10 mánuði
ársins miðað við sama tíma í fyrra.
Voru þær alls 11.536 en í fyrra
12.210. Helstu ástæður fyrir þessum
samdrætti eru að skurðstofur hafa
verið lokaðar tímabundið meðan á
endurnýjun þeirra hefur staðið, sam-
eining hefur þýtt minni afköst og
verkfallsaðgerðir hafa dregið úr
fjölda aðgerða í haust. Í nýjum
stjórnunarupplýsingum Landspítala
kemur fram að mest fækkaði þvag-
færaskurðaðgerðum eða um 20,6%,
heila- og taugaskurðaðgerðum um
17,7% og lýtalækningum um 15,7%.
Aðgerðum vegna augnlækn-
inga hefur fjölgað um rúm 26%
Almennum skurðaðgerðum fækk-
aði um 7,5% og aðgerðum vegna
kvenlækninga um 8%. Hins vegar
varð fjölgun í augnlækningum um
26,6% sem rakið er m.a. til aukinnar
tæknivæðingar í greininni og 16%
aukning varð á skurðaðgerðum í
brjóstholi.
Er það rakið til þess að lögð hefur
verið áhersla á að vinna hraðar á bið-
listum vegna þeirra aðgerða. Er
stefnt að því að fækka enn frekar
fólki á biðlistum eins og tök verða á.
Skurðaðgerðum hefur
fækkað um 5,5%