Tíminn Sunnudagsblað - 02.10.1966, Blaðsíða 14

Tíminn Sunnudagsblað - 02.10.1966, Blaðsíða 14
þriðji í búningi hershöfðingja á öndverðum sjöunda tug afdarinnar. BLIKUR ALOFTI IX. ítalíuherferðin reyndist Frökkum kostnaðarsöm, og afleiðingar hennar Urðu Napóleoni álitshnekkir á al- þjóðavettvangi. Hann rauf ákvæði ZurichfriSarins og lét afskiptalaust, að Sardínubúar ykju lönd sín í MiS- ítalíu. í staðinn fengu Frakkar hér- uðin Nizza og Savoyol, svo sem af- ráðið hafði verið í Plombieres. Ýms- um þótti þessi landauki Frakka koma illa heim við þær hugsjónir, er Napó- leon þriðji hélt á loft. Englendingum tók nú að standa stuggur af Frökk- um, og mátti heita lokið vináttu á -milli stjórnenda þessara landa. Napóleon þriðji missti öll tök á þróun mála í ítalíu, og varð endir- inn sá, að konungsríkið ftalía var sett á stofn árið 1861, og spannaði það ítalíu alla að undanskildu Kirkju- ríkinu og Feneyjum. En ástæðulaust er að vanmeta það lóð, sem keisar- inn hafði^ lagt á vogarskál til sam- einingar ítalíu, þótt hann hafi sjálf- sagt ætlað Frökkum mestan hlut þar í landi. Hvað er þá að segja af innanríkis- málum í Frakklandi um þessar mund ir? Kreppan var gengin hjá, en óánægjuraddir höfðu ekki þagnað, Árið 1860 gaf keisarinn út tilskipun — reyndar að frumkvæði Mornys — sem veitti löggjafarþinginu aukinn rétt, nú mátti ræða stjórnastefnuna opinskátt og beint fyrirspurnum til ráðherranna. Þetta var spor í átt- ina til hins svonefnda frjálslynda keisaradæmis og hefur átt að vera í samræmi við hinar napóleönsku hug myndir. En nú'kom í Ijós, að flestir aðilar höfðu eitthvað við stefnu Napó leons að athuga. Kirkjunnar menn álösuðu honum fyrir stuðning við frelsishreyfinguna ítölsku, en vinstri- sinnar lágu honum á hálsi fyrir það að hafa brugðizt henni. Ekki bætti það úr skák, að keisarinn var fylgj- andi frjálsri verzlun og hafði gert samning í þeim dúr við Englendinga. Franskir iðjuhöldar risu öndveroir. Napóleoni tókst ekki að bæta tafl- stöðu sína til stórra muna, þótt hann leyfði löggjafarþinginu að fjalla um f járhagsáætlun ríkisins, kæmi á funda frelsi og drægi úr eftirlitinu með blöðunum. í þingkosningum árið 1863 kom í Ijós, að stjórnarandstöðunni hafði vaxið fiskur um hrygg, fékk nú þrjátíu og fimm þingsæti. Sagn- fræðingurinn Adolphe Thiers, sá, sem á hinar kostulegu samræður við Napóleon þriðja í Heljarslóðarorrustu kom nú aftur fram á svið stjórn- málanna. Heilsu keisarans fór hnign- andi, hann fékk þráfaldlega áköf kvalaköst, og átti æ erfiðara með það að einbeita sér að þeim verk- efnum, sem fyrir lágu. Allmargir virtust vera brðnir á sama máli og Victor Hugo, rithöfundurinn frægi, sem kallaði keisarann Napóleon Iitla. Og Frökkum varð tamt að raula lítið stef úr sdngleiknum Helenu fögru eftir Jacques Offenbach: Tu comprends, Qu'cah'peut pas durer plus long- temps — "þú skilur, að þetta ástand getur ekki haldizt "til langframa." Einnig höfðu skapazt ný viðh.orf í utanríkismálum. Á vissan hátt mark- ar það tímamót, að árið 1862 settist aðalsmaður að nafni Otto von Bis- marck á forsætisráðherrastól í Prúss- landi. Skömmu síðar hélt hann fræga ræðu í fulltrúadield prússneska þings- ins og sagði þá meðal annars: „Þýzka- land gefur ekki gaum að frjálslyndis- stefnu Prússlands, heldur mætti þess. Ekki verður ráðið fram úr hinum miklu vandamálum vorra tíma með ræðum og meirihlutasamþykktum — í því lágu mistök vor árin 1848 og 1849 — vér útkljáum vandamálin með blóði og járni." Bismarck hafði víðtæka þekkingu á alþjóðamálum, og brátt kom í Ijós, að hann myndi ekki reynast neinn aukvisi í hinu nýja starfi sínu. Árið 1863 kom til uppreisnar Pólverja gegn Rússum, og nutu Pólverjar mikillar samúðar í Vestur-Evrópu, meðal annars hugleiddi Napóleon. þriðji að koma þeim til hjálpar. En Bismarck hafði litla samúð með þess- um nágrönnum sínum og lét sér vel líka, að Rússar bældu uppreisnina niður með harðri hendi. Með þessU ÞÆTTIR AF NAPÓLEONI III. KEISARA — III 854 y T f M I N N — SUNNUDAGSBLA0

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.