Íslendingaþættir Tímans - 27.01.1979, Side 7

Stefán Eiríksson og
Baldur Stefánsson
Mig langar til aö skrifa hér nokkur
kveöjuorö vegna andláts frænda mlns
Baldurs Stefánssonar og fööur hans,
StefánsEirlkssonar, þó nokkuö sé umliöiö
frá dauöa þeirra.
Meö þeim eru fallnar I valinn tvær af
hetjum hversdagsleikans sem lltiö bar á I
daglegri önn. Þeir voru ekki menn sem
stóöu á kassa á torgi mannlífsins og böröu
sér á brjóst heldur stunduöu sln störf aö
hljóöri trúmennsku.
Aövísuumgekkst ég þá feöga mest sem
barn og unglingur og yfir æskuminning-
unni hvllir oft viss blær óraunveruleika. I
samskiptum viö flest fólk skiptast venju-
lega á skin og skúrir en á minningarnar
um umgengni mlna viö þá feöga bregöur
hvergi skugga. Frá þeim heyröust aldrei
óvarleg orö,strIöni eöa kerskni sem sært
heföi viökvæma litla sál. Hlýja og um-
ýkjamörgár. Égmanaö vfeu eftir honum
ungum stráki Flatey, en var löngufluttur
úr eyjum þegar hann geröist eyjabóndi.
En svo kom aö þvi aö ég ogbróöir minn
eignuöumst hluta I þeirri jörö sem Guö-
mundur bjóáogvar hann byggöur honum
meö þeim skilmálum er lengi hafa tiökazt
I eyjum. En timarnir breytast. Eyjarnar
uröu smám saman ekki svo eftirsóttar bú-
jaröir sem þær áöur höföu veriö. Fólk
fluttist þaöan og bændum geröist bú-
skapurinn óhægur. Þeir gátu ekki nytjaö
jaröir slnar sem áöur, meöan þeir höföu
vinnuhjú á hverjum fingri. Guömundur
sótti þá um aö fá eftirgjaldiö lækkaö.
Uröum viö viö þeim tilmælum hans, varö
um þaö fullt samkomulag, enda Guö-
mundur hinn vandaöasti maöur og sann-
gjarn i öllum viöskiptum. En þaö var
sama hvort eftirgjaldiö — sem var
hreinsaöur æöardúnn — var meira eöa
minna, Guömundur skilaöi þvi ævinlega á
umsömdum tima og hinni vönduöustu
vöru.
Og nú minnist ég þess, aö eitt sinn er ég
kom meö hnoöra okkar bræöra til kaup-
manns hér f bænum sem keypti þá vöru,
aö hjá honum var staddur dúnmats-
maöur. Aöur enhann fór aöskoöa dúninn,
spuröi hann hvaöan hann væri. Sagöi ég
honum þaö, og aö þetta væri eftirgjald
eftir jörö sem ég ætti vestur á landi. Þá
eins og hnussaöi I valdsmanninum svo
sem hann byggist ekki viö góöu. En eftir
islendingaþættir
hyggja var I allri þeirra umgengni viö
okkur systkinin. Þeir kunnu einnig vel aö
taka gamni og meinlausum hrekkjum
okkar. Góölátleg klmni einkenndi fram-
komu þeirra, aldrei hæöni eöa illkvittni.
Stefán var fæddur á Krossi á Beru-
fjaröarströnd 26. október 1898. ólst hann
þarupphjá foreldrum sinum Eirlki Arna-
syni og Ingibjörgu Siguröardóttur. Ungur
fórhann aö heiman til uppfræöslu. Fyrst
aö Skjöldófsstööum og siöan Eydölum. Þá
voru engir barna eöa unglingaskólar.
Ariö 1919 kvæntist hann eftirlifandi
konu sinni Margréti Ketilsdóttur. Þau
hófu búskap fyrst aö Grund I Stöövarfiröi
slöan aö Hvalnesi sömu sveit. Ariö 1930
fluttu þau noröur aö Krossi í Mjóafiröi.
Þar bjuggu þau I 6 ár en fluttu þaöan aö
Minni-Dölum I sömu sveit. Ariö 1944
keyptu þau Kross og fluttu þangaö aftur.
þvi sem hann kafaöi lengur I pokanum
þuklaöi og rýndi,hækkaöi brúnin á karli.
Loks varö honum aö oröi: — Þetta er ein-
stakt. En þarna haföi hann milli hand-
anna eftirgjald eftir jaröarpart okkar, frá
Guömundi i Skáleyjum, gæöadún svo vel
hreinsaöán aö I honum sást hvorki fjööur
né annaö er óprýöir fyrsta flokks æöar-.
dún. Þetta sýnir, þóttllitlu sé hvern mann
Guömundur haföi aö geyma. Vöndun og
oröheldni voru rikir eiginleikar I fari
hans.
Deyr fé
deyja frændur
en orðsti'r
deyr aldregi
hveim sér góöan getur.
Guömundur Guömundsson var
skemmtilega greindur og ræöinn. Haföi
mikiö yndi af veiöiskap og dýrallfi.
Náttúruskoöari og aflamaöur góöur.
Fróöur um ættir sinar og heimahaga, og
haföi yndi af aö rifja upp gömul minni.
Hygg ég, aö viö þaö hafi hann stytt sér
marga stundina eftir aö hann varö
óvinnufær vegna þess sjúkdóms er varö
honum aö bana.
Viö bræöur kveöjum Guömund Guö-
mundsson meö þökk og virðingu.
10. janúar 1979
GIsli og Bergsveinn Skúlasynir
Þar bjuggu þau til 1952, en fluttu þá til
Neskaupstaðar.
Ariö 1965 byrjaöi Stefán aö tapa sjón.
Þau ákváöu þá aö flytja til Grindavflcur
svo styttra væri aö ná til læknis. Þangaö
fluttu þau I júni 1966.
Þvi miöur var þaö til einskis barist þvl
Stefán varö algjörlega blindur f septem-
ber sama ár.
Stefán og Margrét eignuöust fimm
börn. Þaö fyrsta, andvana fæddan dreng
1/1 1921, Baldur 13/4 1922, Egil 23/1
1924, Ragnheiöi 6/10 1926 og Jón 2/2 1933.
Móöur mbia Astu Ketilsdóttur, ólu þau
hjónin uppfrá tólf ára aldri. Stefán reynd-
ist henni sem besti faöir, hlýr og um-
hyggjusamur.
Stefánstundaöi búskapmestan part ævi
sinnar. Hann var sérlega natinn viö
skepnur, mikill hiröumaöur og duglegur
aö afla sér og slnum llfsviöurværis. Meö
búskapnum stundaöi Stefán sjó á smábát-
um bæöi til aö afla heimilinu matar og
drýgja tekjurnar. Þótti hann góöur sjó-
maöur og aflasæll, gætinn en þó áræöinn.
Eftir aö hann flutti til Neskaupstaöar
stundaöi hann sjómennsku og duglauna-
vinnu en haföi jafnframt fáeinar kindur
sértil gamans^innig fyrstu árin i Grinda-
vlk. Stefán tók nærri sér aö missa sjónina
og þó aö hann æöraöist ekki sáu þeir sem
þekktu hann vel aö honum var illa
brugöiö. Hann var eins og vængstýföur
fugl. Nú var mesta ánægjan frá honum
tekin aö nota hug og hönd til nytsamra
verka. Þó hirti hann sjálfur um kindur
slnar I myrkrinu ogskar af netum sér til
afþreyingar. ■
Stefán dó saddur lifdaga 17. janúar 1976
á Sjúkrahúsi Keflavikur eftir erfiöa sjúk-
dómslegu. Hann var sárþjáöur en
æöraöist ekki,reyndi jafnvel aö gera aö
gamni slnu til hinstu stundar.
Baldur var elsta barn Stefáns og Mar-
grétar fæddur 13/4 1922 aö Grund I
Stöövarfiröi. Hann ólst upp hjá foreldrum
sinum og fylgdi þeim. Hann hjálpaöi til
viö búskapinn á sumrin en stundaöi sjó á
vetravertiöum. Eftir aö þaufluttu til Nes-
kaupstaöar og siöar til Grindavikur
stundaöi hann eingöngu sjómennsku,aöai-
legasem matsveinn. Hann var góöur sjó-
maöur, handlaginn og verkhygginn. Sem
matsveinn var hann hagsýnn og hirðu-
samur.
Hann var skyldurækinn oglét sig aldrei
7