Morgunblaðið - 15.11.2004, Qupperneq 32

32 MÁNUDAGUR 15. NÓVEMBER 2004 MORGUNBLAÐIÐ
CHICAGO
Missið ekki af vinsælustu sýningu ársins
Stóra svið Nýja svið og Litla svið
BELGÍSKA KONGÓ e. Braga Ólafsson
Gríman fyrir besta leik í aðalhlutverki
Su 21/11 kl 20, - UPPSELT
Su 28/11 kl 20, Fi 2/12 kl 20, Fö 3/12 kl 20
AÐEINS ÞESSAR SÝNINGA
GEITIN - EÐA HVER ER SYLVÍA?
eftir Edward Albee
Fö 19/11 kl 20, Fö 26/11 kl 20,
SÍÐUSTU SÝNINGAR
HÉRI HÉRASON e. Coline Serreau
Fö 19/11 kl 20, Fö 26/11 kl 20, Lau 4/12 kl 20.
LEIKHÚSVEISLA FYRIR HÓPA - UPPSKRIFT AÐ SKEMMTILEGU KVÖLDI -
Kl 18:00 Gleðistund í forsal - veitingar að eigin vali
Kl 18:30 Kynnisferð um leikhúsið - kynning á verki kvöldsins
Kl 19:00 Matseðill kvöldsins - Kl 20:00 Leiksýning kvöldsins
NÆRING FYRIR SÁL OG LÍKAMA - BÓKIÐ Í TÍMA
CHICAGO e. Kender, Ebb og Fosse
Tvenn Grímuverðlaun:
Lau 20/11 kl 20, Lau 27/11 kl 20
ALLRA SÍÐUSTU SÝNINGAR
SVIK eftir Harold Pinter
Samstarf: Á SENUNNI, Sögn ehf og LA.
Fö 19/11 kl 20, Su 21/11 kl 20,
Fö 26/11 kl 20, Fö 3/12 kl 20,
Lau 4/12 kl 20
Miðasalan er opin: Mánud. og þriðjud.:10:00-18:00, mið-, fim- og föstudaga: 10:00-20:00, laugar- og sunnudaga: 12:00-20:00
Miðasölusími 568 8000 - miðasala á netinu: www.borgarleikhus.is
LÍNA LANGSOKKUR e. Astrid Lindgren
Su 21/11 kl 14,
Su 28/11 kl 14,
Su 5/12 kl 14,
Su 2/1 2005 kl 14
ÍSLENSKI DANSFLOKKURINN:
SCREENSAVER eftir Rami Be'er
Su 21/11 kl 20
SÍÐASTA SÝNING
NÁMSKEIÐ UM VESTURFARANA
Þri 16/11 kl 20 - Viðar Hreinsson
Fi 18/11 kl 20 - Helga Ögmundardóttir
Þri 23/11 kl 20 - Gísli Sigurðsson
4 600 200
leikfelag.is
Miðasölusími
Ausa og Stólarnir
Lau 13/11 kl 20 3.kortas. Örfá sæti laus
Mán 15/11 kl 20 UPPSELT
Þri 16/11 kl 20 UPPSELT
Mið 17/11 kl 20 UPPSELT
Fim 18/11 kl 20 UPPSELT
Fös 19/11 kl 20 4.kortas. Nokkur sæti laus
ÓLIVER!
forsala
18. nóv
Sun 14/11 kl 20 Margrét Eir Útgáfutónleikar
Forsala á Óliver! hefst 18. nóvember
☎ 552 3000
eftir LEE HALL
Ég skora á alla að sjá þessa
stórkostlegu sýningu”
AK Útvarp Saga
Seljavegur 2 ✦ 101 Reykjavík ✦ Miðasalan er opin frá 11-18 ✦ midasala@loftkastalinn.is
EKKI MISSA AF KÓNGINUM!
• Fimmtudag 25/11 kl 20 LAUS SÆTI
• Sunnudag 12/12 kl 20 AUKASÝNING
• Sunnudag 26/12 kl 20 JÓLASÝNING
“ÞVÍLÍK SNILLD!
Fös . 19 .11 20 .00 ÖRFÁ SÆTI
Fös . 26 .11 20 .00 NOKKUR SÆTI
Lau . 27 .11 20 .00 NOKKUR SÆTI
Lau . 04 .12 20 .00 LAUS SÆTI
SÝNINGUM LÝKUR Í DESEMBER
LEIKFÉLAG Akureyrar hóf leik-
árið með glæsibrag með sýningu á
Svikum eftir Harold Pinter og aftur
bjóða norðanmenn upp á verk úr
flokki klassískra nútímaleikrita með
sviðsetningu á einþáttungnum Stól-
arnir eftir Eugéne Ionesco. En Stól-
arnir eru ekki einir á ferð því með í
för er einþáttungurinn um stúlkuna
Ausu Steinberg eftir hinn tæplega
fertuga Lee Hall sem hefur skapað
sér nafn í heimalandi sínu, Englandi,
sem bæði leikskáld og handritshöf-
undur. Við fyrstu sýn liggur ef til vill
ekki í augum upp hvað það er sem
tengir einþáttungana tvo saman eða
þessi tvö leikskáld sem fæddust með
ríflega hálfrar aldar millibili. Sá fyrri
fjallar um hjón á tíræðisaldri sem lif-
að hafa í einangrun mestallt lífið og
bera samskipti þeirra svip af því; sá
síðari er eintal 8 ára stúlku sem er
við dauðans dyr vegna krabbameins.
En alltaf má finna sameiginlega
þræði og til að mynda mætti benda á
hinn yfirvofandi og óhjákvæmilega
dauða sem sameiginlegt þema og
bæði verkin spyrja spurninga sem
snerta mannlega tilvist. En þó að um
sé að ræða afar ólík leikrit kemur það
ekki að sök; bæði verkin eru athygl-
isverð og fengur að uppsetningu
þeirra.
Hinn rúmenski Eugéne Ionesco
(1909–1994) er oft kallaður faðir
„fáránleikaleikhússins“ (absurd
theatre) og líklega kannast margir
leikhúsáhorfendur við verk hans
Sköllóttu söngkonuna sem hefur
margoft verið sett upp hér á landi og
er (þegar vel til tekst) með allra
fyndnustu leikritum. Einþáttung-
urinn Stólarnir er af dálítið öðrum
toga spunninn. Verkið hefur undirtit-
ilinn „harmrænn farsi“ og er hann
mjög lýsandi fyrir það andrúmsloft
sem textinn miðlar. Í leikskrá er vitn-
að í þau orð Ionesco að hann hafi
„aldrei verið fær um að skilja muninn
sem gerður er á hinu broslega og
harmræna,“ og það má velta því fyrir
sér hvort í þeim megi finna útgangs-
punkt Maríu Reyndal leikstjóra sem
virðist hafa tekið þá ákvörðun að
undirstrika það farsakennda fremur
en það harmræna í verkinu. Ég er
ekki viss um að það sé rétt leið, að
minnsta kosti saknaði ég meiri
áherslu á hið harmræna, á þær hug-
leiðingar um stöðu og gildi mann-
eskjunnar sem leiktextinn býður upp
á. Það er hins vegar skiljanlegt að
auðvelt sé að falla fyrir þeirri freist-
ingu að draga fram kómíkina þegar
unnið er með leikurum á borð við þau
Guðrúnu Ásmundsdóttur og Þráin
Karlsson; bæði hafa margsannað
hæfileika sína í gamanleik. Guðrún
sýndi hér gamalkunna og sígilda
takta; var yndislega prakkaraleg
kerling, ívið illskeytt í bland og upp-
skar margan hláturinn. Þráinn átti
einnig góða spretti en sú ákvörðun að
láta hann leika í falshettu vann mjög
á móti honum og gaf leiknum ama-
törbrag. Í heildina var samspil þeirra
Guðrúnar ágætt og bæði stóðu þau
sig vel í að leika á móti stólunum –
eða hinum fjölmörgu ósýnilegu gest-
um sínum. Hinu er ekki að leyna að
gömlu hjónin verða æði trúðsleg í
þeirri túlkunarleið sem valin er og ég
saknaði meiri dýptar, meiri angistar í
samskipum þessa fólks sem hefur
áratugum saman ekki haft nema
hvort annað að tala við. Skúli Gauta-
son var fínn í litlu hlutverki ræðu-
mannsins sem mætir til leiks til að
koma á framfæri hinum mikilvægu
skilaboðum gamla mannsins við alla
gestina.
Einþáttungurinn um Ausu Stein-
berg er skrifaður fyrir flutning í út-
varp og eflaust muna margir eftir
eftirminnilegum flutningi Brynhildar
Guðjónsdóttur á verkinu á Rás 1 fyr-
ir nokkrum árum. Það mæðir mikið á
leikaranum sem þarf einn að bera
uppi sýningu á verki sem er í formi
eintals og það er skemmst frá því að
segja að Ilmur Kristjánsdóttir náði
að fanga athygli áhorfenda allt frá
fyrstu stundu og hélt henni til loka-
mínútu. Efni einleiksins er af því tagi
að auðvelt er að fanga samúð áhorf-
enda: hér er barn sem er „öðruvísi“
en börn eru flest að lýsa sárri lífs-
reynslu. Ausa litla er einhverf og auk
þess með ólæknandi krabbamein og
á stutt ólifað. Margir gætu haldið að
slíkur efniviður væri óhjákvæmilega
melódramatískur en því fer reyndar
fjarri í þessu tilviki. Þó að það kunni
að vekja furðu er mikill húmor í verk-
inu, það er að sönnu harmræn kó-
medía, eða kómískur harmleikur.
Ilmi tókst að höndla báðar þessar
víddir og er ég viss um að túlkun
hennar kom leikhúsgestum bæði til
þess að hlæja og gráta. Kannski má
segja að María Reyndal hafi í leik-
stjórn sinni á Ausu fundið það gullna
jafnvægi á milli harms og skops sem
nauðsynleg er – og gekk ekki alveg
upp í Stólunum.
Leiksýning þessi er, líkt og upp-
setningin á Svikum, samstarfsverk-
efni LA og LR, og verður sýningin
sett upp í Borgarleikhúsinu í Reykja-
vík eftir nokkrar vikur. Það er
ástæða til að hvetja sem flesta, norð-
an og sunnan heiða, til að nýta sér
þetta tækifæri til að sjá klassískan
einþáttung úr smiðju fáránleikaleik-
hússins sem og að sjá fallega túlkun
Ilmar Kristjánsdóttur á Ausu Stein-
berg.
Hið gullna jafnvægi
harms og skops
LEIKLIST
Leikfélag Akureyrar og
Leikfélag Reykjavíkur
Höfundur Ausu: Lee Hall. Íslensk þýðing:
Jón Viðar Jónsson. Höfundur Stólanna:
Eugéne Ionesco. Íslensk þýðing: Ásgeir
Hjartarson. Endurskoðun þýðingar: Jón
Atli Jónasson. Leikstjóri: María Reyndal.
Leikarar: Ilmur Kristjánsdóttir, Guðrún
Ásmundsdóttir, Þráinn Karlsson og Skúli
Gautason. Leikmynd og búningar: Sig-
urjón Jóhannsson. Lýsing: Halldór Örn
Óskarsson. Tónlist: Margrét Örnólfs-
dóttir.
Samkomuhúsið á Akureyri 11. nóvember
2004.
Ausa og Stólarnir
„Ilmur Kristjánsdóttir náði að fanga athygli áhorfenda allt frá fyrstu
stundu og hélt henni til lokamínútu,“ segir Soffía Auður Birgisdóttir.
Soffía Auður Birgisdóttir
SÚ snjalla hugmynd forsvarsmanna
Leikfélags Reyðarfjarðar að láta
skrifa fyrir sig leikrit um atvinnumál
í plássinu bendir óneitanlega til þess
að Austfirðingar séu í beinna sam-
bandi við hræringar í leikhúsi
heimsins en sum önnur og suðvest-
ari landsvæði. Í Bretlandi og annars
staðar í Evrópu úir og grúir af sýn-
ingum um samtímaviðburði, stinga á
kýlum, spyrja spurninga. Af nógu er
líka að taka á þessum síðustu og
verstu. Álagabærinn er svo sem ekki
ýkja djúpskreið þjóðfélagsgagnrýni,
en engu að síður heiðarleg og mest-
anpart vel heppnuð atlaga að því að
búa til leiksýningu í beinni snertingu
við líf þeirra sem skapa hana og
hinna sem koma að sjá. Hér er skot-
ið í allar áttir á góðlátlegan hátt svo
enginn á að verða sár, en beinskeytt
svo þeir taka til sín sem eiga.
Álagabærinn er, eins og nafnið
bendir til, í álögum. Allt athafnalíf
þar er að drabbast niður í bið eftir
stórri allsherjarlausn að utan. Út-
gerðarmaðurinn hefur fyrst og
fremst áhuga á að bjarga sjálfum
sér, aðrir sitja og bíða. En þegar
fréttist af áhuga svissnesks stórfyr-
irtækis á að byggja (nokkuð kostu-
lega) verksmiðju í bænum fer allt af
stað. Sumir kaupa fasteignir í bjart-
sýniskasti, aðrir hefja mótmælaað-
gerðir. En allt er þetta unnið fyrir
gýg – ekkert verður af fram-
kvæmdum, og sagan endurtekur sig.
Kannski ekki mjög tilkomumikil
flétta, og vissulega eru í verkinu
daufir punktar. En þeir eru sem bet-
ur fer færri og minna eftirminnilegir
en það sem betur heppnast; hnyttin
tilsvör, skarpar skopmyndir og
snjallir söngtextar. Allra best er þó
sú ágæta hugmynd að binda verkið
saman með tveimur persónum, ein-
hver konar þorpsöndum, sem eru
greinilega komnir af sömu írsku
þrælunum og þeir Vladimir og
Estragon í Beðið eftir Godot. Þeirra
hlutskipti er að bíða og velta fyrir
sér því hlutskipti, sem þeir gera af
mikilli og bráðhlægilegri skarp-
skyggni trúðsins. Þau Hjördís Ósk
Sigtryggsdóttir og Ólafur Gunn-
arsson stóðu sig vel í hlutverkunum
og uppskáru margan hláturinn.
Leikhópurinn stendur sig með
prýði. Hann er eins og oft vill verða
skipaður fólki með mismikla sviðs-
reynslu, og það verður að segjast
eins og er að það sést. Á köflum
verður sýningin óþarflega dauf,
missir kraft og gleði. Að einhverju
leyti skrifast það á frumsýning-
arstress og óöryggi sem of mikil
orka fer einatt í. En það er líka að
hluta til við leikstjórann að sakast
sem hefði þurft að endurspegla
snjallan texta sinn með meiri hug-
kvæmi og fjölbreytni í sviðsetningu.
Og svo hreinlega að leggja meiri
áherslu á að leysa menn úr læðingi
og minni á nákvæmni og skýrleika.
Verkið, stíllinn og tilefnið kallar á
það. Meira pönk!
Mikið sópaði að Daníel Má Sig-
urðssyni sem var hæfilega, eða
kannski óhæfilega, tækifær-
issinnaður útgerðarmógúll og Haf-
dísi Sjöfn Harðardóttur sem fór létt
með að vera mótvægi við alla hina í
hlutverki verndarsinnaðrar fjöl-
listakonu. Þá var Gunnar Theodór
Gunnarsson skemmtilega veim-
iltítulegur bæjarstjóri. Hann hefur
fína sviðsnærveru og á örugglega
eftir að eflast í hlutverkinu með ör-
yggi reynslunnar.
Tónlistin var skemmtilegt krydd í
sýninguna, áheyrilega samin og vel
flutt, bæði af þéttri hljómsveit og vel
syngjandi leikhópi. Söngtextar kom-
ust að mestu leyti til skila þótt lengi
megi skerpa þann þátt. Leikmyndin
pottþétt hvort sem horft er á útlit
eða notagildi.
Það var gaman að sitja í fullum
salnum í Félagslundi og hlæja með
Reyðfirðingum að ráðleysinu, tæki-
færismennskunni og óheiðarleik-
anum sem alltof oft einkennir hátta-
lag okkar. Og gleðjast yfir
bjartsýninni, dugnaðinum, trúfest-
inni og samheldninni sem við eigum
til líka. Vonandi flykkist Fjarð-
arbyggðarfólk í leikhúsið. Þetta er
klárlega leikhúsið þeirra.
Bein snerting við lífið
LEIKLIST
Leikfélag Reyðarfjarðar
Höfundur og leikstjóri: Ármann Guð-
mundsson, tónlist: Ármann Guðmunds-
son, Helgi Friðrik Georgsson og Jón Hilm-
ar Kárason.
Félagslundi, Reyðarfirði 6. nóvember.
Álagabærinn
Þorgeir Tryggvason