Tíminn - 07.01.1973, Side 15

Sunnudagur 7. janúar 1973
TÍMINN
15
gerðiryrðu, og gildistimi laganna
ákveðinn til 1. júli 1973. Þessar
breytingar hafa áður verið
skýrðar hér i blaðinu og óþarfi að
endurprenta þær.
1 umræðunum kom greinilega
fram, að Fiskveiðilaganefndin
vinnur nú að undirbúningi við-
tækra laga um skipulag fiskveiða
innan fiskveiðilögsögunnar, og
mun hún skila lokaáliti i marz-
mánuði. Verða þessi lög væntan-
lega eitt merkasta málið, sem 93.
löggjafarþingið afgreiðir sem lög.
i nefndinni eiga sæti fulltrúar
allra stjórnmálaflokka, og hún
leitast við að ná sem viðtækastri
samstöðu um þá fiskveiðistefnu,
sem fylgja á hér við land á næst-
unni og sem á að tryggja skipu-
legar veiðar og nauðsynlega
friðun fiskistofnanna.
Skipulag á loðnulönduninni
Annað frumvarp varðandi
sjávarútveginn, sem samþykkt
var, fjallaði um skipulag á löndun
á loðnu til bræðslu á þessu ári. Á
undanförnum árum hefur oft
skapast vandræðaástand i
þessum efnum, en með hinum
nýju lögum er ákveðnu skipulagi
komiðá þessa hluti, og ætti það að
vera mjög til bóta.
Meginatr. hinna nýju laga er,
að skipulagning og tilhögun á
löndun á loðnu til bræðslu skal
vera i höndum þriggja manna
nefndar. Nefndin á að afla upp-
lýsinga um móttökugetu sildar-
og fiskim jölsverksmiðja og
ákveða samkvæmt þvi, hvenær
löndun skuli hefjast eða hætta á
ákveðnum svæðum eða i ein-
stökum verksmiðjum. Ekki
verður heimilt að stöðva löndun i
verksmiðju meðan móttökuskil-
yrði eru fyrir hendi, og fiskiskipi
er óheimilt að leita löndunar i
verksmiðju, þar sem nefndin
hefur stöðvað löndun.
Þörungavinnsla aö Reyk-
hólum
Þingið samþykkti eitt frum-
varp varðandi nýja atvinnugrein.
Þetta var frumvarpið um stofnun
hlutafélags, sem hafi það mark-
mið að kanna aðstæður til að
reisa og reka verksmiðju til
þörungavinnslu að Reykhólum
við Breiðafjörð og stuðla að þvi,
að sliku fyrirtæki verði komið á
fót.
Ljóst virðist, að nauðsynlegar
forsendureru fyrir hendi til þess,
að þessi framleiðsla megi takast
vel, og erlent fyrirtæki hefur gert
ákveðið tilboð um kaup á fram-
leiðslu hins nýja fyrirtækis frá
og með árinu 1974 og um 10 ára
timabil þaðan i frá. Er þá gert ráð
fyrir 4000 tonnum af þangmjöli.
Er að þvi stefnt, að þangmjöls-
vinnsla hefjist það snemma, að
þessu tilboði sé hægt að taka — en
það þýðir, að taka verður
ákvörðun um byggingu og panta
tæki til verksmiðjunnar i marz-
april á þessu ári og hefja mjög
fljötlega framkvæmdir við vega-
og hafnargerð.
Tryggingarstofnunin og
slysatrygging sjómanna
Verulegar umræður og deilur
urðu á Alþingi um fyrirkomulag á
slysatryggingu sjómanna.
Ákvæði um þessa tryggingu voru
samþykkt á siðasta þingi, en hin
almennu tryggingafélög töldu sig
ekki geta tekið þessa tryggingu
að sér fyrir hönd útgerðarmanna
að óbreyttum lagaákvæðum.
Varð rikisstjórnin þvi sem
kunnugt er að ganga i málin, og
fann hún á þvi bráðabirgðalausn,
en jafnframt var gefið fyrirheit
um, að á yfirstandandi þingi yrði
gerö sú lagabreyting, sem kæmi
þessum málum i viðunandi horf
fyrir útgerðarmenn og sjómenn.
Megindeilan á Alþingi stóð um
það, hvort veita ætti Tryggingar-
stofnun rikisins einkaleyfi til þess
að taka að sér þessa tryggingu
fyrir útgerðarmenn, eða hvort
veita ætti öllum almennum
tryggingarfélögum i landinu
sama rétt. Varð niðurstaðan sú,
að sett voru inn i Siglingalögin
ákvæði um upphæð bótanna og
jafnframt ákveðið, að útgerðar-
menn gætu keypt slika tryggingu
án þess að nánar væri kveðið á
um hjá hverjum hún skyldi keypt.
Er þetta þvi frjáls trygging, sem
Alþingi samþykkti ýmsar hækkanir á sköttum af notkun bifieiða, en það f jármagn rennur til vegagerðar i landinu samkvæmt vegaáætlun.
Ilúsfriðunarmál vöktu deilur á Alþingi, og þá einkum friðun Bernhöftstorfu og fyrirhugað bygging
stjórnarráðshús á þeim stað.
útgerðarmenn geta keypt hjá
hvaða tryggingarfélagi sem er.
Skipulag Tryggingarstofn-
unarinnar
Annað deiluefni varðandi
tryggingarmál, sem upp kom á
þinginu, var um skipulag Trygg-
ingarstofnunar rikisins. I
stjórnarfrumvarpi þar um var
gert ráð fyrir, að i stað þess, að
sýslumenn og bæjarfógetar
annist umboðsstörf fyrir
Tryggingarstofnunina eins og
verið hefur um margra ára skeið,
skyldi stofnunin hafa umboðs-
skrifstofur utan Reykjavikur, og
færi um staðarval eftir ákvörðun
ráðherra að fengnum tillögum
tryggingarráðs.
Ekki reyndist meirihluti fyrir
slikri breytingu, en að lokum var
samþykkt, að stofnunin skyldi
hafa slikar umboðsskrifstofur, en
jafnframt ákveðið, að trygg-
ingarráð skuli ákveða staðarval,
fyrirkomulag og rekstur þeirra.
Kom fram, að tryggingarráð
telur eðlilegast, að sýslumönnum
og bæjarfógetum verði áfram
falið að annast þessi umboðsstörf.
Önnur ný iög
Þau önnur ný lög, sem sam-
þykkt voru frá Alþingi fyrir jólin,
eru þessi:
Stýrimannaskólinn i Vest-
mannaeyjum. Hin nýju lög eru
fyrst og fremst sett til samræm-
ingar þessara laga við lögin um
Stýrimannaskólann i Reykjavik,
sem samþykkt voru á siðasta
þingi.
Verðjöfnunarsjóður fisk-
iðnaðarins. Samþykktar voru
breytingar á lögum sjóðsins
vegna þeirra aðgerða, sem nauð-
synlegar voru vegna fiskverðs-
ákvörðunar fyrir tímabilið 1.
október til 31. desember 1972.
Kiskveiðasjóður islands. Rikis-
stjórninni var heimilað að veita
sjálfskuldarábyrgð á erlendu láni
allt að 10 milljónir Bandarikja-
dala, sem Fiskveiðasjóður tekur
til endurlána vegna kaupa á
togurum, sem smiðaðir eru er-
lendis. Jafnframt er Fiskveiða-
sjóði heimilað að veita eigendum
skipanna lán, sem nemi 4/5 af
kaupverði, og heimilast rikis-
stjórninni að veita sjálfskuldar-
ábyrgð á þeim hluta lánanna,
sem er yfir 2/3 kaupverðs
skipanna.
Gjaldviðaukar. Samþykktir
voru nokkrir sömu gjaldavið-
aukar á þessu ári og voru á
siðasta ári.
Verðlagsnefnd. Umboð verð-
lagsnefndar, sem samkvæmt
eldri lögum rann út um áramótin,
var framlengt.
Launaskattur.Sá launaskattur,
sem var i gildi á siðasta ári, var
framlengdur út þetta ár.
Orlof.Nokkrar breytingar voru
gerðar á eldri lögum vegna fram-
kvæmdará þeirri kerfisbreytingu
frá siðasta þingi, að orlofsmerki
og orlofsbækur voru afnumdar.
Lifeyrissjóður barnakennara.
Breyting var gerð varðandi
makalifeyri til samræmis við nú-
gildandi ákvæði laga um Lifeyris-
sjóð starfsmanna rikisins.
Norrænn samningur um aðstoð
i skattamálum. Samþykkt var
heimild til rikisstjórnarinnar um
að staðfesta þennan Norður-
landasamning.
Eins og sézt af framansögðu,
hefur 93. löggjafarþingið þegar
samþykkt ýmis þýðingarmikil
lög, sem fela i sér margvislegar
umbætur.
Mörg umbótafrumvörp
biða afgreiðslu
Þau eru þó enn fleiri frumvörp-
in og tillögurnar, sem enn eru i
meðförum á Alþingi og sem
væntanlega verða afgreidd,þegar
þing kemur saman að nýju.
Af meiriháttar stjórnarfrum-
vörpum, sem þegar hafa verið
lögð fram, en ekki hlotið full-
naðarafgreiðslu, má nefna eftir-
farandi:
Stjórnarfrumvarp um fangelsi
og vinnuhæli, sem fela i sér
ýmsar veigamiklar umbætur.
Stjórnarfrum varp um sér-
stakan dómara og sérstaka
rannsóknardeild i ávana- og
fikniefnamálum.
Stjórnarfrumvarp um fjölgun
dómenda i Hæstarétti og deildar-
skiptingu innan hans.
Stjórnarfrumvarp um lántöku
vegna framkvæmdaáætlunar fyr-
ir þetta ár.
Stjórnarfrumvarp um breyt-
ingar á lögum um Hús-
næðismálastofnun rikisins, og
felur i sér veigamikinn lagabálk
um byggingasamvinnufélög.
Stjórnarfrumvarp til hafnar-
laga.
Stjórnarfrumvarp til búfjár-
ræktarlaga.
Stjórnarfrumvarp um fram-
kvæmd eignarnáms.
Stjórnarfrumvarp um Fóstru-
skóla tslands.
Ýmis önnur stjórnarfrumvörp
liggja þegar fyrir þinginu og svo
að sjálfsögðu fjöldinn allur af
frumvörpum og þingsályktunar-
tillögum frá einstökum þing-
mönnum.
Endurskoðun
skólakerfisins
Ýmis stór mál munu koma til
umræðu á Alþingi, þegar það
kemur saman að nýju siðar i
þessum mánuði.
Fyrir utan tillögur Fiskveiði-
laganefndar, má búast við, að
þýðingarmestu frumvörpin, sem
lögð verða fram, fjalli um skóla-
kerfið — þ.e. frumvörpin um
grunnskóla og skólakerfi. Grunn-
skólafrumvarpið hefur verið i
itarlegri endurskoðun, en þeirri
endurskoðun er nú lokið,og verður
frumvarpið, nokkuö breytt,
væntanlega lagt fljótlega fyrir
Alþingi.
Varðandi skólamálin má einnig
geta þess, að þegar hefur verið
lagt fram frumvarp um skóla-
kostnað, sem gerir það að grund-
vallarreglu, að byggingar skóla-
húsnæðis taki fjögur ár.
Þ jóðnýtingaráform
Alþýðuflokksmanna
Einstakir þingmenn hafa lagt
fram ýmis mál i þinginu, sem at-
hygli hafa vakið og deilur. Ohætt
mun að fullyrða, að það mál, sem
mestar deilur hefur vakið, að
undanskildum efnahagsmálunum
og skyldum frumvörpum, sé
frumvarp Alþýðuflokksmanna
um eignarráð á landinu.gæðum
þess og gögnum. Skoðanir á þessu
frumvarpi eru mjög skiptar, og
telja menn ýmist, að hér sé um
hið mesta nauðsynja- og rétt-
lætismál að ræða, eða þá stór-
felldustu þjóðnýtingaráform
tslandssögunnar, sem þar að auki
séu andstæð eignarréttar-
ákvæðum stjórnarskrárinnar.
Þessi tillaga Alþýðuflokks-
manna er i samr. við nokkrar
aðrar lillögur, sem þeir hafa flutt
og sem benda til þess, að þjóð-
nýtingarsjónarmið eigi þar
nokkurn hljómgrunn um þessar
mundir.
Húsfriðunarmál
Nokkuð hefur verið fjallaö um
Iriðun húsa, sem hafa sögulegt
gildi, á Alþingi, og hafa þar vakið
mesta athygli meðal almennings
deilan um húsin á Bernhöftstorf-
unni i Reykjavik og bygging
væntanlegs stjórnarráðshúss á
þeim stað.
Þingmennirnir, Ingvar Gisla-
son og Þórarinn Þórarinsson hafa
hins vegar lagt fram m jög
athyglisvert frumvarp, sem ekki
helur enn verið tekið til umræðu,
um myndun sérstaks Hús-
friðunarsjóðs, sem hafi það hlut-
verk að styrkja með fjárfram-
lögum, friðun, viðhald, og end-
urbætur húsa, húshluta og ann-
arra mannvirkja, sem hafa
ALÞINGI