Tíminn - 12.11.1975, Blaðsíða 8

Tíminn - 12.11.1975, Blaðsíða 8
TÍMINN Miðvikudagur 12. nóvember 1975. Erlendir aðilar hafa gert fyrirspurnir um orkuöflun hérlendis til stóriðju I>.\1) kom l'ram i svari Gunnars Thoroddsen orkumálaráðlicrra vio fvrirspurn ólafs R. Grimsson- ar (SKV), að ýmsir erlendir aðil- ar lial'a spur/.t i'yrir um mögu- leika á orkuöflun til stóriðju, m.a. á Austurlandi. t svari Gunnars Thoroddsen kom m.a. eftirfarandi fram: ,,Á undan- förnum árum hafa ýmsir er- lendir aðilar haft samband við islenzk stjórnvöld og spurzt fyrir um möguleika á orkuöflun til stóriðju. Eðli- „AAisskilningur, að um mikia ásókn sé að ræða í þessum efnum", sagði Steingrímur Hermannsson lega hefur staðsetning slikrar iðju á Austurlandi einnig komið til tals, ekki sizt þar sem talið er, áð þar ga?ti orðíð stærsta virkjun landsins og jafnframt, að mjög góð hafnarskilyrði eru viða á Austfjörðum, Meðal þeirra fyrir- tækja, er samband hafa haft við islenzkar stofnanir, má nefna Norsk Hydro, Noregi, Alusuisse, Sviss, og Amax Aluminium, Bandarikjunum. „Viðræðunefnd um orkufrekan iðnað" er sá is- lenzki aðili, sem þessi fyrirtæki Ráðherra verði heimilt að veita undanþágu — til að endurgreiða sparimerki hafa haft samband við. Frum- kvæði hefur komið frá hinum er- lendu aðilum. Þessi samskipti eru eðlilega með ýmsu móti. t sumum tilvik- um hefur aðeins verið um bréfa- skriftir að ræða, en i öðrum hafa fyrirtækin látið i ljós óskir um viðræður og kynnisferðis. Einnig hefur i nokkrum tilvikum komið fram ósk frá fyrirtækjunum um að þau fengju leyfi til að senda sérfræðinga sina á vettvang til að kynna sér aðstæður. „Viðræðu- nefndin" hefur orðið við þessum óskum og hefur jafnan séð til þess, að islenzkir sérfræðingar hafa starfað með hinum erlendu til þess að fylgjast m«ð og kynna sér sjónarmið þeirra. Má að öðru leyti visa til svars við fyrirspurn frá Helga Seljan fyrir viku." Þeirri spurningu var beint til Stein- grims Iler- mannssonar, sem sæti á i „viðræðu- nefndinni", hvort sett hefði verið á laggirnar sér- stök samstarfsnefnd með þátt- töku aðila frá Alusuisse. Svaraði Steingrímur þvi neitandi. Sagði hann, að Alusuisse hefði i tið fyrr- verandi stjórnar boðizt til að taka þátt í kostnaði við virkjunarrann- sóknir á Austurlandi, en þvi hefði verið hafnað. Hins vegar hefði ekki verið lagzt gegn þvi, að fyrirtækið kynnti sér aðstöðu i þessum landshluta. t sambandi við „viðræðunefnd- ina" sagði Steingrimur, að hún væri ráðgefandi nefnd, sem tæki engar meiriháttar ákvarðanir. Loks sagði þingmaðurinn, að það væri á misskilningi byggt, sem fram hefði komið hjá fyrirspyrj- anda, að um mikla ásókn er- lendra aðila væri að ræða i sam- bandi við virkjunarrannsóknir á Austurlandi. Hitt væri annað mál, að ýmsir erlendir aðilar hefðu gert fyrirspurnir um þessi mál. Lagt heur verið fram i efri deild stjórnarfrumvarp um breytingar á lögum um Húsnæðismálastofn- un rikisins. t frumvarpi þessu er gert ráð fyrir þvi, að félagsmála- ráðherra verði heimilt að veita undanþágu til að endurgreiða sparimerki, ef högum umsækj- enda er þannig háttað, að mati ráðherra, að brýna nauðsyn beri til að leyfa endurgreiðsluna. i athugasemdum með frum- varpinu segir: „Siðan skyldusparnaður var fyrst leiddur i lög hér á landi með setningu laga nr. 42 1. júni 1957 hefur rnikill fjöldi einstaklinga á skyldusparnaðaraldri, sem ekki hafa fullnægt hinum ströngu skil- yrðum laganna til endurgreiðslu á skyldusparnaðarfé, leitað eftir að fá það endurgreitt. f mörgum tilfellum er högum þessa fólks þannig háttað að þvi er brýn nauðsyn á að fá skyldusparnaðar- fé sitt endurgreitt. Til þess geta legið margvislegar og veigamikl- ar ástæður, svo sem t.d. ef um er að ræða öry rkja eða einstæða for- eldra. Einnig geta aðrar félags- legar ástæður verið þannig hjá umsækjanda, að ekki sé Tétt að neita honum um slika endur- greiðslu. Af framansögðum ástæðum er þvi lagt til i frumvarpi þessu, að félagsmálaráðherra verði veitt heimild til að leyfa undanþágu til endurgreiðslu skyldusparnaðar- fjár, ef hann telur brýna nauðsyn bera til bess." Vilja breyta kjördæma- skipan Þrir af þingmönnum sjálf- stæðisflokksins, þeir Ellert B. Schram, Guðmundur H. Garðars- son og Ólafur G. Einarsson, hafa lagt fram þingsályktunartillögu um breytingar á kjördæmaskip- aninni. Tillagan er svohljóðandi: „Alþingi ályktar að fela stjórn- arskrárnefnd að leggja fram til- lögu um breytingar á kjördæma- skipan eða kosningalögum, sem miði að þvi að jafna atkvæðisrétt kjósenda frá þvi, sem nú er." t greinargerð segja tillögu- menn m.a.: ,,t Reykjavik og á Reykjanesi voru á kjörskrá 1974 samtals 77004 kjósendur, en i öðrum kjör- dæmum voru á sama tima á kjör- skrá samtals 50497. Af þessu má sjá að rétt rúmlega 60% kjósenda eru i Reykjavik og á Reykjanesi, en tæplega 40% kjósenda i öðrum kjördæmum. 77004 kjósendur kjósa 17 þingmenn, en 50497 kjósa 32 þingmenn. Ef litið erá þessar staðreyndir verður þvi ekki neitað að þarna er um mjög óeðli- legt misræmi að ræða á milli at- kvæðisréttar borgaranna eftir búsetu. Mjög er orðið timabært að taka tillit til þessara þróunar og laga kjördæmaskipan að þeim aðstæð- um, sem rikja i landinu. Kjósend- ur, sem búa i þéttbýli i Reykjavik og á Reykjanesi, geta ekki unað við það til frambúðar, að hafa þrefalt og allt að fimmfalt minna vægi i atkvæði sinu heldur en kjósendur annars staðar á land- inu." 883 njóta undanþágu i lyriispurnurtima i sameinuðu þingi i gær svaraði Vilhjálmur Hjálmarssou menntamálaráð- lierra fyrirspurn l'rá Vilborgu llarðardóttur um undanþágu af- nolagjalda á hljóövarpi og sjón- varpi. Spurðist Vilborg l'yrir um það, hversu margir elli- og örorkulifeyrisþegar nytu undan- þágu afnotagjálda skv. reglugerð frá 1972. i öðru lagi spurðist hún l'yrir uin það, hve mölgum væri heimil undanþága skv. túlkun yfirmanna stofnunai ínnar. t svari menntamálaráðherra kom m.a. fram: i „Samkvæmt upplýsingum inn- heimtudeildar rikisútvarps- ins eru nú skráðír aðilar, sem njóta undanþágu ákvæðis, sam- tals 883 með sjónvarps- og útvarpsviðtæki 248 með útvarps- viðtæki eingöngu. Enn fremur eru einstaklingar i stofnunum með 392 sjónvarps- og útvarpstæki samkvæmt öðrum ákvæðum en 31. grein reglugeröarinnar. Tryggingastofnun rikisins sendir innhcimtudeild rikisút- varpsins tilkynningar um þá.sem njólu þeirra sérstöku uppbótar, sem þeniian rétt veitir til afnota- gjaldslausra sjónvarps- og út- varpsnota, en ákvæði um einka- not þessara tækja er siðan reynt að sannprófa, þvi að þetta fyrir- komulag býður heim þeirri freist- ingu að húsráðendur telji viðtæki eign þess aðila á heimilinu, sem undanþáguákvæði kunna að ná til, og munu vera einhver brögð að þessu. önnur málsgrein fyrirspurnar- innar, þ.e. hve mörgum væri heimil undanþága samkvæmt túlkun yfirmanna rikisútvarps- ins, er nokkuð torskilin, þvi að túlkun yfirmanna rikisútvarpsins getur auðvitað engin önnur verið en sú, sem ákvæði laga og reglu- gerðar segja til um. I þessu sambandi er rétt að geta þess, að i rauninni virðist eðlilegra að Tryggingastofnun rikisins greiddi afnotagjöld fyrir styrkþega til rikisútvarpsins, og kæmi það á hennar reikning sem viðbótarframlag til styrkþega, en miklu óeðlilegra er að rikisút- varpið taki þessar greiðslur á sig. Þó að ég hafi ekki nákvæmar tölur i höndum um hverju þessar fjárhæðir nema, þá má gera ráð fyrir að þær skipti 20-30 millj. kr. fyrir rfkisútvarpið á ári." Jón G. Sólnes utan dagskrár: Japansförin Kröflunefnd al- gerlega að kostnaðarlausu \ KL'N'DI sameinaðs þings i gaer kvaddi Jón G. Sólnes (S) sér liljóðs utan dagskrár og gerði að uniræðueíni störf Kröíluiiefndar. Þrjii meginat- rifti komu l'rain i ræðu þing- maiinsins. i lyrsta lagi upp- lýsli hann, að engin leynd hefði hvilt yl'ir þvi, liver þókn- un ni'fndarroanna fyrir störf i nefndinni heíðu verið. i öðru lagi upplýsti hann, hver þessi þókuun væri á sl. ári og reynd- ist liún vera grundvölluð á launuin stjórnarmanna i í.axáivirkjiinarstjórn. i þriðja lagi upplýsti Jón (i. Sólnes, lorinaour Kröíluneíndar, að för sú, sem liann l'ór lil Jap- ans. Iiel'ði verið nefndinni al- gerlega að kostnaðarlausu. Hér á eftir fer það, er Jón G. Sólnes sagði utan dagskrár i sameinuðu þingi i gær: „Tilefni þess, að ég hefi leyft mér að kveðja mer hljóðs utan dagskrár hér á hinu háa Alþingi, er, að ég vildi gjarnan koma íram leiðréttingu i sam- bandi viö bók fjármálaráðu- neytisins ( Fjárlaga- og hag- sýslustofnun) um stjórnir, nefndir og ráð rikisins árið 1974, þar sem fjallað er um Kröflunefnd á bls. 155, en þar stendur orðrétt með leyfi for- seta: Þóknun: „Engar upplýsing- ar fengizt." Frá þvi að Kröflunefnd fékk fjármuni til umráða til ráð- stöfunar, hefur sá háttur verið hafður á, samkvæmt fyrir- mælum fjármálaráðuneytis- ins, að mánaðarlega er rikis- bókra sent yfirlit yfir greiðsl- ur vegna nefndarinnar, ásamt fylgiskjölum. Hinn 27. des. sl. var yfirlit sent rikisbókara ásamt fylgi- skjölum vegna greiðslu þókn- unar til meðlima Kröflunefnd- Jón (i. Sólnes alþm. ar, en umræddar greiðsltir voru eins og nú skal greina: Jón G. Sólnes formaður nefndarinnar fékk greiddar kr. 182.160,00. Páll Lúðviksson verkfr., sem hafði verið for- maöur nefndarinnar að hluta kr. 155.602,00. Bragi Þor- steinsson verkfr. kr. 136.632,00. Ingvar Gislason alþm. kr. 136.632,00. Ragnar Arnalds alþm. (en nafn hans hefur fallið niður i upptalningu nefndarmanna i fyrrgreindri bók ráðuneytisins) kr. 136.632,00. Samtals krónur 747.658,00. Framangreindar greiðslur voru ákveðnar með hliðsjón af launum stjórnar- manna i Laxárvirkjunar- stjórn. Fyrir utan ofangreindar greiðslur fékk formaður nefndarinnar J.G.S. greitt upp i skrifstofukostnað kr. 200.000,00. Engin fyrirspurn hefur bor- izt Kröflunefnd eða skrifstofu hennar, þar sem óskað hefur verið eftir upplýsingum um framangreindar greiðslur, sem að sjálfsögðu hefðu verið tafarlaust veittar. Vegna fjarveru minnar af þingi hefi ég þvi miður ekki getað verið fyrr á ferðinni með framangreindar upplýsingar. Við heimkomu mina hefi ég orðið þess var, að málefni Kröflunefndar og starfsemi min sem formaður og fram- kvæmdastjóri hennar hafa verið allmikið i sviðsljósinu undanfarið, og það á mjög ógeðfelldan hátt. Hafa i blöð- um, og jafnvel hér á hinu háa Alþingi, verið viðhöfð svæsin og rætnisleg orð og bornar fram dylgjur og ásakanir, sem ekki hafa átt við hin minnstu rök að styðjast. Þessa þróun mála harma ég mjög. Þvi ég tel, að ég og allir meðnefndar- menn minir i Kröflunefnd, höfum reyntað vinna að fram- gangi Kröfluvirkjunar af árvekni og itrustu samvizku- semi. Ég mun ekki gera fyrr- greind skrif eða ummæli að frekara umtalsefni nú. Til þess kann kannski að gefast kostur siðar. Aðeins vil ég ljúka þessu máli minu með þvi, að gefnu tilefni, að skýra Alþingi frá þvi, að heimsókn min til Japans nú nýlega, var Kröflunefnd algerlega að kostnaðarlausu."

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.