Tíminn - 19.03.1976, Blaðsíða 15

Tíminn - 19.03.1976, Blaðsíða 15
Föstudagur 19. marz 1976 TÍMINN 15 Listsýning Ásgrims á Kjarvalsstöðum Nú eru hundraö ár liöin frá fæöingu Asgrims Jónssonar, þessa ágæta heiöursmanns. Fyrstur var hann atvinnu- málara á voru landi og á þess vegna þakkir skiliö. í tilefni af þessari hátið, hafa ættingjar hans og vinir efnt til sýningar á mörgum verkum hans að Kjarvalsstöðum. Það er að segja á verkunum, sem hann átti seinustu árin, sem hann lifði og gaf þjóö vorri. En þarna eru þvi miður fá af hans góðu verkum. Þau eru fyrst og fremst frá hans seinustu árum og nokkur frá þeim fyrstu og meðal þeirra eru 2 litlar sjálfs- myndir, fingerðar og fallegar. Asgrlmur var hreinn I lund, töluvert barnalegur, laug aldri og var áhrifagjarn. Þess vegna málaði hann sinar beztu myndir meðan hann var einsamall málari á landinu sem nokkuð kvað að. Þótt Þórarinn Þor- láksson væri kominn á undan honum, þá gifti hann sig og varð þvi að fá sér annað að gera til að sjá fjölskyldu sinni borgið þvi að tekjur voru svo óvissar af að mála, að málari varð að vera ungkarl — og gekk illa. As- grimur hafði verið húsamálari i Höfn og var það allan timann á méðan hann var við nám, svo hann var þá aldrei blankur. Þess vegna var það á árunum 1910-1920 sem hann málaði sinar beztu myndir. En þá fóru aðrir málarar að koma hingað og margir þeirra miklu lélegri en Asgrimur. En það merkilega sem gerðist var, að hann þessi fastmótaði málari, sem hafði öll þessi ár lært af islenzkri náttúru, fór að veröa fyrir áhrifum af þessum lýð. Þetta geröistsvo alla hans ævi og varð seinast „klára della". Hvar sjáum við hér t.d. rauöa mold eins og hann málar i Húsafells- skógi. Við verðum að fara til Suður-Frakklands til að sjá svo rauða mold. A veginum frá Marselin til Nizza er á einum stað rauð mold. Sama má segja um eldgosamyndirnar og foss- ana, þær eru ólslenzkar. Einhver bezta mynd eftir Asgrim er Hvitá I Borgarfirði. Hún er i rikissafninu máluð um það bil 1917-'18, keypt af Matthiasi Þórðarsyni, og er nú sennilega á Bessastöðum. Þessi mynd er heilsteypt, háislenzk og hefur sannarlega safnlegt gildi, sem ekki verður sagt um mynd- irnar, sem nú eru sýndar. Hvað á að gera við öll þau málverk, sem rikinu eru gefin? Einn af okkar mislukkuðu málurum arfleiddi ri'kið að öllum sinum verkum. Þau voru sýnd I safnhúsinu við mikinn orðstir Gunnlaugs Þórðarsonar. Gunnlaugur Þórðarson keypti útlenda mynd, ef mynd skyldi kalla, nokkur strik — og færði þetta sa fninu að gjöf m eð m ik illi viðhöfn. Svo fór hún Selma okkar til Parisar og komst i kjallarann fræga og keypti handa safninu — og það var nú það. Og svo það sem hún hefur svo keypt af löndum vorum. Annað eins safn sést ekki i Evrópu. Það er rusl, rusl! Hvar eru verkin, sem fyrst voru gefin og safnið stofnað með? Verkin, sem Björn Bjarnarson safnaði i Dan- mörku? Hvar eru verkin, sem Matthlas keypti? Hver er verkið.sem Kaaber gaf, og hvar eru verkin eftir Guðmund Thor- steinsson, sem Riseby .gaf o.s.frv. Þessar myndir eru I húsum stjórnarinnar og á Bessastöðum. úrvaliö af þvl, sem safnið á, eftir er ruslið, sem enginn vill hafa á vegg. Hvar i heiminum myndi annað eins þekkjast? Það hefði átt betur við, að As- grlmur hefði verið heiðraður á hundrað ára afmæli með fal- legri sýningu á verkum hans og um leið sögulegri. Það má lika bæta þvi við, hvers vegna er ekki sýningin opin á mánudögum, og hvers vegna ekki fyrr en eftir kl. 4, þegar þarf að fara að nota raf- magnsljós? Fólkið er tizkufólk, það breytist ekki, en einstöku menn ættuað vera yfir tlzkuna hafnir, þroskaðir, og ráða yfir söfnum. A slðastíiðnu hausti sá ég italska nútlðar-sýningu i Miinchen, — hún var gullfalleg, fingerð i lit og naturalistisk. Asgeir Bjarnþórsson ÍIÍÍiíl Ilniniiii lniiiiiii Iiiiiiiiii Af 12. hljómleikum Sinfóníuhljómsveitar- innar Sinfóniuhljómsveit íslands hélt 12. reglulegu tónleika sina hinn 11. marz sl. i Háskólabiói, en 11. tónleikarnir féllu niður um sinn vegna verkfalla og annarra ó- viðráðanlegra orsaka. Á efnis- skránni voru þrjú verk, svftan Bacchus et Ariane op. 42 eftir Albert Roussel (1869-1937), fiðlukonsert Stravinskýs i D-diir, og 6. sinfónia Tsjækovskýs I H-moll op. 74. Guðný Guðmundsdóttir konsertmeistari lék einleik á fiðlu, en Karsten Andersen stjórnaði. Þessi vika var vika 20. -aldar tónlistar hér i Reykjavik, þvi auk tveggja af þremur verkum Sinfóniuhljómsveitarinnar voru öll fjögur verk Kammersveitar- innaraf þvitagi. Svíta Roussels er hin áheyrilegasta, samin upp úr ballettónlist frá 1931. Blásarar hljómsveitarinnar fengu gott tækifæri til að taka ljós sin undan mælikerjum og blésu fagurlega. Fiðlukonsert Stravinskýs var saminn 1931 . Tónleikaskrá segir hann bera gott vitni um hinri nýklassiska stil sem tón- skáldið var að taka upp um þessar mundir, ungu tón- skáldunum til mikillar hrellingar. Vilji menn fá frekari hugm. um konsertinn en tónleikaskrá og tónleikarnir sjálfir gáfu, þá hefur Stravinský lýst tónlist sinni með mynd. Viðmælandi hans (Robert Craft) spyr: „Gætir þú teiknað tónlist þina, I stil við þessar myndir?", sem Stravinský gerði: „Þetta er min músik" (sjá mynd). Litill vafi er á þvi, að Guðný Guömundsdóttir er okkar al- bezti fiðlari um þessar mundir, enda hefur hún til að bera þann dugnað og skap sem til þarf. Hún lék konsertinn af miklu öryggi og þrótti. Tónninn fannst mér ekki eins mikill og menn eiga að venjast hjá Guðnýju, en boginn bitur hjá henni allra kvennabezt, enda mun hún ekki hafa verið með sina venjulegu fiðlu, sem nú orðið er hin forna konsertmeistarafiðla Björns Ólafssonar, sem frægt er af fréttum. Guðný hefur sem sagt skap og tækni stórfiðlara, en ætti e.t.v. i framtiðinni að stefna að þvi að ná mýkri tóni, þótt ekki komi það Stravinský eða tónleikunum á fimmtudaginn við. Svo vitnað sé aftur I Stravinský, sem var mikill ó- vinur gagnrýnenda að hætti skapandimanna („Hewhocan, does. He who cannot, criticizes"), þá hafði tónlistar- gagnrýnandi nokkur farið lof- samlegum orðum um flutning Haydn-sinfóniu — en Stravinský var mikill aðdáandi Haydns — og sagt að strengirnir hefðu Guðný Guðmundsdóttir „hljómað sem flauel". Þetta þótti Stravinský gagnrýnenda- lega mælt: stjórnandinn heföi eyðilagt flutninginn með þvi að spila andante-kaflann adagio, og báða allegro-kaflana prest- issimo, auk þess sem strengir eigi að hljóma eins og strengir, en ekki eins og flauel. „Það er enginn önnur „túlkun" til en taktur og still". Siðast á efnisskránni var hin vinsæla 6. sinfónia Tsjæ- kovskýs, sem frumflutt var 1893. Hún tókst ágætlega, og rak góðan endahnút á þessa ágætu tónieika. 17.3. Sigurður Steinþórsson. hih'iu Ch/iN't ^roCtipkoffu W&EW HnRriomc poiufiho*'- WewSniAbs'ts Z325 ný ryksuga HELZTU KOSTIR.-IIEIectrolux 850 w mótor tryggir nægan sogkraft. Snúruvinda dregur snúruna inn i hjólið á augabragöi. Sjálflokandi pokar — hreinlegt að skipta um þá. Rykstillir lætur vita þegar pokinn er fullur. Sjólfvirkur rykhaus lagar sig að fletinum sem ryksuga á. Léttbyggð — Lipur — Stöðug VERÐ 47.300 Sértilboð — Kynningarkjör Eignist slíka vél með aðeins 15.000 kr. útborgun og kr. 5.900 á mánuði í sex skipti. Tilboð dagsiíis BROYT X2B — model 1973 Getum boðið til afgreiðslu nú þegar er- lendis frá Broyt X2B nrodel 1973. Nýjar fóðringar og boltar i bómu. Tvöföld gúmmihjól. Tækið hefur allt verið yfir- farið, viðgert eftir þörfum, hreinsað og málað og er i góðu standi. Ótrúlega hagstætt verð. BROYT X2 — model 1965 Höfum til sölu innanlands Broyt X2 model 1965 i góðu standi. Tækið yfirfar- ið og innflutt fyrir 4 árum, m.a. Volvo- mótor og skipt um snúningskrans. — Til afgreiðslu nú þegar, ef samið er strax. HF HÖRDUR 6UNNARSS0N SKÚLATÚNI 6 SÍM119460

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.