Tíminn - 04.09.1977, Side 5

Sunnudagur 4. september 1977
5
Johannes Möllehave:
Ekki bið ég að
þú takir þá út
úr heiminum
-----------------------------------------v
Ritgerð sú sem hér birtist er lokakaflinn
úr bókinni Til glædens gud eftir danska
prestinn Johannes Möllehave.
Mér virðist að þetta sé kirkjuleg predik-
un og þó að textinn sé hvorki prentaður
með né til hans visað i bókinni virðist að-
gengilegra að hann fylgi með svo sem hér
er nú. En á timum lifsflótta og uppgjafar
er það mjög timabært að þessi boðskapur
heyrist og þvi hef ég reynt að koma þess-
ari kenningu á islenzku.
H.Kr.
^_________________________________________J
Jóh. 17.-18.-23.
Jcsús sagði: Kaðir. Eins og
þú helur sent mig I heiminn
hef ég lika sent þá út i heim-
inn: og þeim tii heilla helga ég
sjálfan mig, til þess að þeir
einnig skuli i sannleika vera
helgaðir.
En ég bið ekki einungis fyrir
þessum , heldur og fyrir þeim,
sem trúa á mig fyrir orð
þeirra, allir eiga þeir að vera
eitt, — eins og þú, faðir, ert i
mér og ég i þér, eiga þeir einn-
ig að vera i okkur, til þess að
heimurinn skuli trúa, að þú
hafir sent mig. Og dýrðina,
sem þú hefur gefið mér, hefi
ég gefið þeim, til þess að þeir
séu citt. eins og við erum eitt,
— ég i þeim og þú i mér, — svo
skulu þeir vera fullkomlega
sameinaðir til þess að heimur-
inn komist að raun um að þú
hafir sent mig, og að þú hafir
elskað þá, eins og þú hefur
elskað mig.
Það er höfuðkostur bibliuút-
gáfu Seidelins, að þar sjá
menn hvers kyns textinn er.
Til dæmis sést að bréf er bréf.
Þar stendur frá og til, — alveg
eins og þegar við sendum bréf
eða pakka. Og þegar um er að
ræða texta eins og þann, sem
ég var að lesa er hann settur
eins og ljóð. Það má næstum
heyra það þegar lesið er.
Þetta er ljóðrænn texti með
hrynjandi og endurtekning-
um.
Þetta er bæn sem Jesús bað
fyrir okkur og nú er lesin þrjá
sunnudaga i röð vegna hvita-
sunnunnar og táknmálsins um
heilagan anda.
Tvennt vil ég benda á sem
fer á undan texta dagsins.
Annað er það, að Jesús segir:
Þetta hef ég talað við yður i
likingum sú stund kemur aö ég
mun ekki lengur tala við yður i
likingum, heldur mun ég ber-
lega segja yður frá föðurnum.
Annaö er þaö, að undan
textanum i dag segir Jesús i
bæninni: Ekki bið ég, að þú-
takir þá úr heiminum, heldur
að þú varðveitir þá frá illu.
Hvað likingamálið snertir er
þaö nú svo að allt sem við
segjum um guð er likingar eða
táknmál. Þegar við segjum:
Faðir, er það tákn. Þegar við
tölum um mildi hans, misk-
unnsemi, hendur hans sem
varðveiti lif okkar og stjórni
þvi o. s. frv., er þetta allt tákn-
mál.
Táknin krefjast þess aö þau
eigi sér bakgrunn, sem viö
skiljum. Við þurfum t.d. að
vita hvað faðir er okkur. Ég
minnist þess hvað mér brá
einu sinni. Ég var að tala við
fermingarbörn og eitt þeirra
spurði: „Hvernig er guð?" Ég
svaraði: „Hann er eins og fað-
ir”. Þá sagði einn fermingar-
drengurinn: „Guð hjálpi
mér”.
Ég komst að þvi að hann átti
föður sem var drykkfelldur og-
fór svo hræðilega illa meö
drenginn, að það varð að taka
hann af heimilinu.
Fyrir hann var þetta tákn
þvl hið fráleitasta.
En flestum okkar birtir þaö
eitthvað gott. Það er eins og
gleði Grundtvigs að kalla
tunguna móðurmál af' þvi
hann hafði heyrt rödd móður-
innar áður en hann skildi orö-
in. Þegar við vorum smábörn
var rödd móðurinnar okkur
tákn þess sem lifgar og veitir
öryggi.
Siðan heyrði Grundtvig
jafnan rödd móður sinnar bak
við málið. Hann elskaði liking-
ar og við erum alin upp með
likingum hans. Fyrir honum
var hvitasunnan sameining
karls og konu. Heilagur andi
sameinaðist móðurtungunni
og þá fæddist hvitasunnan.
Andinn er einskis verður án
máls, þá er hann aðeins geð-
hrif og draumar, og málið er
einskis vert án anda, þvi að þá
er það ekkert nema hljóð. En
þegar andi og mál sameinast
verður ræðan veruleiki enda
þótt hún sé likingamál.
öll þau fyrirbæri iifsins,
sem skilningur okkar hefur
ekki tök á, eru tákn guðs. Svo
er um hið hræðilega og hið
gleðilega, hið óskyraniega,
leyndardómsfulla, sterka og
hiðskæra, blindandi ljós i öllu
sem umvefur okkur.
Kannski skiljum við þetta
bezt þegar við heyrum bænar-
orðin sem fara á undan texta
okkar i dag.
Ekki bið ég, að þú takir þá
úr heiminum,
hcldur að þú varðveitir þá frá
illu.
Mér virðist allur kristin-
dómurinn fólginn i þessum
tveimur linum.
Það hafa verið og eru enn
trúarbrögð, sem óska þess að
við segjum skilið við heiminn,
finnum okkur sjálf i eilifðinni
og eilifðina i okkur sjálfum.
Með öðrum orðum: Okkur
sjálf. Ennþá og eiliflega okkur
sjálf. Við þurfum að vera i
meira lagi ánægð með okkur
sjálf til að finna örvandi
hressingu i þeirri hugsun.
Þegar kristindómurinn kom
til sögunnar var heimurinn
undirlagður sundrungu og
valdastreitu likt og nú. Vopnin
voru önnur en menn drápu að
gamni sinu.
Villy Sörensen hefur i bók
um Seneca lýst þvi, hvernig
grimmdinog leiðindin fylgjast
að eins og Seneca orðar á
þennan hátt:
„Ekkert er jafn siðspillandi
og að horfa á sýningar. Þá
eiga lestirnir svo greiða leið
eftir skemm tiveginum .
Hvernig þá? Jú, þegar ég kem
heim er ég bæði girugri og
gramari en áður, sólgnari i
skemmtun og grimmari og ó-
mannlegri, vegna þess að ég
hef verið meðal manna. Af til-
viljun lenti ég á miðdegissýn-
ingu og bjóst við einhverju
skemmtilegu og fyndnu, þar
sem auga manns fengi hvild
frá að horfa á mannsblóð — en
það var þvert á móti. Fyrri
tima bardagar voru verk kær-
leikans—öllugamni sleppt, nú
er hreint og beint um morð að
ræða. Þeir sem berjast hafa
ekkert að skýla sér bak við,
allur lfkaminn liggur vel við
höggunum og sjálfir missa
þeir aldrei marks. Flestir á-
horfendur taka þetta fram yfir
venjuleg einvigi. Og þvi ekki
það? Hér eru engir hjálmar,
engis skildir til aö bera fyrir
sverðshöggin. Hvað á að gera
með brynju og vopnfimi — allt
slikt tefur fyrir dauðanum. A
morgnana er mönnum varpað
fyrir óargadýr — um miðdag-
inn fyrir áhorfendurna. Morð-
ingjar berjast upp á lif og
dauöa og sigurvegarinn er
geymdur nýju blóðbaði. Allir
bardagar enda með dauða.
Svo er haldið áfram þar til
sviðið er tæmt. Þá er hlé. Og
þá má nota timann til að háls-
höggva nokkra svo að alltaf sé
bó eitthvað að gerast.”
Þannig var þá það þjóðfélag
sem Jesús lifði i. Það væri þvi
ekkert undarlegt þar sem eng-
inn huggun var til gegn dauð-
anum þó að reynt væri að
hugga sig með dauöanum. Og
það er lika það sem margir
hafa gert.
Kannski komu menn að leik-
sviðinu i Róm til að sjá hve lií-
ið er stutt og valt, hvernig
drepið var, hve vægðarlaust
var larið með menn. Og þegar
menn höfðu haft þetta blóöbað
sér til aíþreyingar kom lifs-
leiðinn og menn oskuðu sér út
úr heiminum.
Við þurfum ekki að láta okk-
ur finnast að við séum hafnir
yfir lýsingu Seneca. Við getum
séð þetta allt i sjónvarpinu.
Morð, sem einungis eiga að
vera okkur til afþreyingar og
drepa timann lyrir okkur — og
morð, sem koma okkur til að
risa á fætur, þvi að þau eru
ekki bara skemmtun. Nú er
það veruleiki þess vesala
iieims sem við lifum i.
Þaö hefði þvi mátt virðast
eðlilegra en allt annað, að Jes-
ús hefði beðið fyrir okkur. Ég
hið þig. Taktu þá úr þessum
lieimi.
Frh. á bls. 9
Þeir eru að koma
Hafið samband við sölumenn okkar og
FÁIÐ NÁNARI
UPPLÝ5INGAR
180B
INGVAR HELGASON
Vonarlandi v/Sogaveg — Simar 8-45-10 & 8-45-1 1
SPARID BENZÍN OG KAUPID U N