Tíminn - 15.09.1990, Blaðsíða 2

Tíminn - 15.09.1990, Blaðsíða 2
00."» h iM-i'iia1. .--¦1 :i pp [í 2 Tíminn Laugardagur 15. september 1990 Niðurstöður árlegrar seiða- og sjórannsóknar sýna að nú sé að alast upp fimmti lélegi þorskárgangurinn í röð. Halldór Ásgrímsson sjávarútvegsráðherra: Ekki hægt að gera ráð fyrir auknum þorskafla Helstu niöurstöður áriegrar seiða- og sjórannsóknar Hafrann- sóknarstofnunar, sem fram fór dagana 8. ágúst til 3. september á hafsvæðinu milli íslands og Grænlands, eru þær að lítið fannst af þorskseiðum. Þótt seiðin hafi verið sæmilega á sig komin, má telja nokkuð öruggtað þorskárgangurínn 1990 verði fimmti lélegi þorskárgangurínn í röð. Halldór Ásgrímsson, sjávarútvegsr- áherra, segir þetta mjög slæm tíðindi. Þau benda til þess að ekki sé hægt að gera ráð fyrir aukningu í þorskafla á næstu árum og raunar sé trúlegra að landsmenn verði að sætta sig við samdrátt í þorskafla umfram það sem þegar er orðið. Um það hvort þetta þýddi samdrátt í þorskveiðum þegar á næsta ári sagði Halldór, að óhætt væri að ftillyrða að þessi tíðindi gæfti í það minnsta ekki tilefhi til að auka þorskveiðiheimildir frá þvi sem þær væru í ár. Hins vegar vildi ráðherrann að svo komnu ekki tjá sig um hvort nauðsynlegt yrði að draga frekar úr veiðum umfram það sem gert hefur verið í ár og var gert í fyrra. Ekki náðist í Svein Sveinbjörnsson leiðangursstjóra í gær, en hjá Haf- rannsóknarstoftran varð Hjálmar Vil- hjálmsson fiskifræðingur fyrir svör- um. Hann sagði þetta afleit tiðindi. „Til þess að halda stofhinum gang- andi þá þurfum við að fá af og til góða árganga og það er orðið óþægi- lega langt síðan það gerðist." Hjálmar sagði, að þetta væru í raun mjög alvarleg tíðindi, því þrátt fyrir að þetta væru fyrstu vísbendingar um stofhinn, að þá væri það nánast borin von að frá þessari hrygningu sl. vetur og klakinu sl. vor komi annað en lít- ill árgangur af þorski. Aðrar athyglisverðar niðurstöður eru þær að sumarið 1990 hefur orðið mikil yfirborðshitun í sjónum um- hverfis Island og er yfirborðshitinn því óvenju hár. Aftur á móti gætti þess ekki í dýpri sjávarlögum. Inn- streymi hlýsjávar vestur og norður fyrir land hefur því verið mjög lítið og verður sjávarástand fyrir vestan, en einkum þó fyrir norðan og austan, að teljast mjög óhagstætt sumarið 1990. Hjálmar sagði að ástæðan fyrir þessari yfirborðshitun stafaði fyrst og fremst af góðu veðri. Það sem menn vona þegar svona háttar, sé það að þarna sé um hlýja hafstrauma að ræða en það er ekki raunin núna heldur stafi þetta af hitageislum frá sólu og hlýju lofti líka. Þegar sólskin og blíða er eins og verið hefur í sum- ar, gerist þetta. Tilgangurinn með þessum rann- sóknum er að kanna ástand sjávar umhverfis landið og fjölda og út- breiðslu seiða helstu nytjastofha, einkum þorsks, ýsu, loðnu og karfa og fá þannig strax á fyrsta ári hug- mynd um hvers vænta megi af þess- um árgöngum og áður en hægt er að leggja mat á styrk þeirra með öðrum aðferðum. Fjöldi ýsu og loðnuseiða var undir meðallagi, en ástand seiðanna mjög gott. Meira var af karfaseiðum í Grænlandshafi en á undanfömum ár- um og verður 1990 seiðaárgangurinn því að teljast mjög góður. Aðspurður sagði Hjálmar að þessar rannsóknir gæfti nokkuð þokkalegar vísbendingar hvað varðaði þorskinn og að verulegu leyti hvað varðar ýs- una. Hins vegar væri niðurstöðurnar ekki eins áreiðanlegar hvað varðar loðnuna að því leyti til að það virtist vera fyrsti veturinn og vorið á eftir sem réði úrslitum að því tilskyldu að það sé eitthvað af loðnuseiðum í sjónum. Það sem menn sáu núna af loðnunni er af þeirri stærðargráðu sem áður hefur sést og hefur orðið til þess að fengist hefur góður loðnuafli. „Með því er ég ekki að segja að svo verði núna, þvi það get ég ekki", sagði Hjálmar. Rannsóknin var á vegum Hafrann- sóknarstofhunar og fóru rannsóknar- skipin Árni Friðriksson og Bjarni Sæmundsson i ferðina. Leiðangurs- stjóri á Arna Friðrikssyni var Sveinn Sveinbjörnsson, en á Bjarna Sæ- mundssyni þau Vilhelmína Vilhelms- dóttir og Páll Reynisson. —SE Féð fæst að líkindum bætt Frá Slgurðl Boga Sævarssyni fréttarit- ara Tímans á Selfbssl: Á milli 170 og 180 fjár úr safhi Flóa- og Skeiðamanna úr vesturleit drapst síðdegis í fyrradag þegar verið var að reka féð yfir Glórugil sem fellur í Stóru-Laxá skammt frá bænum Ás- brekku í Gnúpverjahreppi. Að sögn Páls Lýðssonar formanns afréttar- málafélags Flóa og Skciða kom harð- fylgi fjallkóngsins Sigurðar Einars- sonar bónda á Skúflæk í Flóa og hans manna í veg fyrir að enn verr færi en þeir lögðu á sig mikið erfiði og áhættu við að bjarga því sem bjargað varð. í vesturleit Skeiða- og Flóamanna voru nærri 2.000 fjár þegar þetta gerðist á siðasta gangnadeginum. Venja er að reka fjársafhið yfir Glóru- gil og allajafha er það vatnslítið á vaðinu, aðeins neðar mjókkar gilið og verður dýpra og bakkar þess hærri og það var þar sem atburðurinn gerðist. Forystusauður fór þar út í gilið og á eftir fylgdu á milli 170 og 180 fjár. Féð rak síðan niður gilið og út í Stóru Laxá og niður eftir henni, en áin var í foráttuvexti. Niður að brúnni, sem er á ánni, eru þrír til fjórir kílómetrar og síðdegis í gær höfðu fundist 152 fjár á því svæði en eftir var að athuga svæð- ið neðan brúarinnar. Skeiðaréttir voru engu að síður haldnar í gær eins og venjulega og heildarfjöldi fjár í þeim var á milli fjögur og fimm þúsund. Páll ísólfs sagði, að í gærmorgun hefði hann kannað hvort skaðinn yrði bættur hjá Bjargráðasjóði og hefði hann fengið jákvæðar undirtektir. Eins sagði hann að bændur væru sumir hverjir með svokallaða búfjár- tryggingu sem bættu tjón af þessu tagi. Það fé sem drapst var frá tuttugu til þrjátíu búum á Skeiðum, í Flóa og raunar víðar að. Mest af fénu var úr Hraungerðishreppi. Páll sagði að bændur i Oddgeirshólma í Flóa hefiðu verið þeir sem fyrir hvað mest- um búsifjum hefðu orðið af þessum sökum. Arí Páll Ögmundsson og Óli Pétur Gunnarsson tina hræin upp á kerru. Tfmamynd: Sigurður Bogl Birna Hjaltadóttir nýkomin frá Kúvæt: VAR MEINAÐ AÐ FARA ÚR LANDI MEÐ SVÍUM Bima Hjaltadóttir, sem er nú- komin frá Kúvæt, sagðist hafa ætlað aö koma heim meö fyrri hóp sænskra ríkisborgara, sem fluttir voru úr landi, en þá fékkst ekki leyfí fyrir brottflutningi ís- lendinga. Ástæðan var sú, aö ir- akar voru ekki á því að láta ríkis- borgara aðildaríands Atlants- hafsbandalagsins fara úr landi. „Við fréttum að fólk eins og við, ríkisborgarar lands, sem ekki hefur neitt samband við Mið- Austurlönd hvorki viðskiptalegs eða stjórn- málalegs eðlis, átti allt að geta yfir- gefið Kúvæt án nokkurra vandræða. Þegar Svíamir voru að flytja út fyrri hópinn fengu þeir hins vegar ekki leyfi fyrir íslendingana vegna aðild- ar okkar að NATO. Við Kristín urð- um alveg öskureiðar og hálfsáum eftir að hafa ekki farið reglulega í Keflavíkurgönguna, ef NATO ætti að verða til þess að halda Islending- um í Kúvæt í lengri tima", sagði Birna Hjaltadóttir í samtali við Tím- ann. Kristín Kjartansdóttir, maðurinn hennar Sameh Issa og börnin þeirra fjögur eru aftur á móti með jórdönsk vegabréf og geta því farið þegar þeim dettur i hug. En þau vilja fara landleiðina og ætla því að bíða þar til hitinn minnkar. Bima hefði getað farið með síðari hóp Svíanna en var þá sagt að engin trygging væri fyrir því að henni yrði hleypt úr landi og ákvað af þessum sökum að fara hvergi. Hún kom til íslands frá Kúvæt síðastliðið fimmtudagskvöld en maður hennar, Gísli Sigurðsson, fékk ekki farar- leyfí, bæði þar sem hann er vest- rænn karlmaður og þar að auki læknir í yfirmannsstöðu er ber ábyrgð á sinni deild við sjúkrahús háskólans í Kúvæt. „Það sem fór einna mest í taugarn- ar á okkur undir það siðasta var að það er ekkert að gerast í Kúvæt núiia. Irakar virðast vera búnir að flytja allt sitt herlið, vopn og skrið- dreka til landamæra Saúdí-Arabíu. Kúvæt er orðið hálftómt, það er bókstaflega búið að hreinsa allt út allsstaðar. Þeir hafa til að mynda farið inn í allar opinberar byggingar og flutt burt allar tölvur. Maðurinn minn keyrði um daginn á eftir bíl fullum af viðarhurðum sem var ver- ið að flytja í burtu. Þeir eru jafhvel famir að flytja ljósastaura í burtu. Allar útsendingar útvarps og sjón- varps liggja niðri, nema hvað varðar fréttaflutning frá írak. Við náðum að vísu erlendum útvarpsstöðvum með stuttbylgjutæki og gátum þannig fylgst með fréttum BBC og fleíru." Bima sagði íbúa Kúvæt vera orðna mjög þreytta á ástandinu og væri farið að bera á töluverðum óróa. Ibúamir vilja halda raftnagni og vatni gangandi en vilja t.a.m. ekki að fólk fari í vinnu. 2. september var almennt verkfall í Kúvæt til að minnast þess að mánuður væri lið- inn frá innrásinni. „Við vorum farin að hafa áhyggjur af fólkinu okkar hér heima því þó við gætum komið ftéttum af okkur út, þá fengum við engar fréttir af því hvernig því leið. Gisla fannst líka ástandið verða sífellt órólegra. En hann gat auðvitað fylgst betur með því, sem var að gerast en ég, þar sem hann vinnur á sjúkrahúsi." Gisli heyrði af því í BBC fyrir nokkrum dögum að breska sendi- ráðið hefði tekið að sér að sjá um málefhi danskra ríkisborgara og flytja þá í burtu. Þeim hjónum datt því i hug að hið sama myndi að öll- um líkindum gilda hvað íslendinga varðar. Þau hringdu í breska sendi- ráðið og fengu þar uppgefið nafh bandariskrar konu, sem síðan sá um að skipuleggja brottfbr Birnu. „Við vorum til að byrja með keyrð út á flugvöll í Kúvæt en þurftum siðan að bíða úti í flugvél i þrjá tíma. Flugið til Bagdað tók 40 mín- útur, en þar tók við fjögurra klukku- tíma bið á meðan við fylltum út eyðublöð og yfirvöld stimpluðu í um 400 vegabréf hópsins. Þetta gekk allt mjög eðlilega fyrir sig og það var alls ekki eins og um flótta væri að ræða. Siðan er sjö tima flug frá Bagdað til Lundúna. í hópnum voru Bandaríkjamenn og Bretar. Við höfum heyrt af því að vestrænir karlmenn hafi verið fluttir til hem- aðarlegra mikilvægra svæða en það gildir ekki um alla. Svíamir em til dæmis allir á hóteli í Bagdað." Bima sagði að ekki hefði borið á skorti í Kúvæt, hvorki á matvörum né vatni. Hins vegar hafa laun ekki verið greidd þannig að buddan var farin að léttast. „Palestinuarabamir í þessum fimm stóm húsum á há- skólalóðinni vom mjög virkir og höfðu til dæmis skipulagt nefhdir til að sjá um ýmis mál eins og kaupfé- lagið okkar. Þar var skipulaginu þannig komið fyrir að hver fjöl- skylda fékk að kaupa matvörur fyrir rúmar 2000 krónur á dag. Matvör- umar vom allar skrifaðar niður og síðan átti að draga kostnaðinn frá kaupinu okkar þegar það kæmi." Bima lýsti yfir ánægju sinni með að vera komin heim þó hún hafi vitaskuld áhyggjur af eiginmanni sínum. „Utanrikisráðuneytið hér á landi hefur haft samband við mig og er að vinna að því að Gísli geti kom- ið heim og ég vona bara að það gangi eftir." jkb

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.