Tíminn - 31.05.1994, Blaðsíða 4

Tíminn - 31.05.1994, Blaðsíða 4
"^n^iÉÉ^l' * É_ * *^ mnnllEmnljEl WVPWVWW Þribjudagur 31. maí 1994 STOFNAÐUR 1 7. MARS 1 91 7 Utgáfufélag: Tímamót hf. Ritstjóri: Jón Kristjánsson Ritstjóm og auglýsingar: Stakkholti 4,105 Reykjavík Inngangurfrá Brautarholti. Sími: 631600 Símbréf: 16270 Pósthólf5210, 125Reykjavík Setning og umbrot: Tæknideild Tímans Prentun: Prentsmibja Frjálsrarfjölmiolunar hf. Mánabaráskrift 1400 kr. m/vsk. Vero í lausasölu 125 kr. m/vsk. Davíð, raunvinur R-listans Kosningaúrslitin — tíðindi í stjórnmálum Úrslitin í sveitarstjórnarkosningunum síðastliðinn laugardag eru pólitísk tíðindi. Þar ber hæst að meirihluti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík fellur nú í annað sinn á 60 árum, í þetta skipti fyrir bandalagi fjögurra flokka. Þessi árangur náðist með góðri samstöðu þeirra. Sú aðferð að stilla borgarstjóraefninu í fremstu víglínu gekk upp. Samfyíkingin gegn Sjálfstæðisflokknum í borg- inni skýrist fyrst og fremst af þeim langa tíma sem hann hefur haft þar tögl og hagldir og byggt upp sitt valdakerfi. Sú þörf að brjóta það upp vék flokkshagsmunum til hliðar og þjappaði fólki saman. Þetta er barátta sem á sér ekki hliðstæðu í stjórnmálasögu síðustu ára, og átti sér ekki hlið- stæðu annars staðar á landinu. Þessi tíðindi eiga eftir að draga dilk á eftir sér, einkum í ljósi þess hvað valdakerfi Sjálfstæðis- flokksins í Reykjavík er ríkur'þáttur í uppbyggingu flokksins. Það er áfall fyrir ímynd flokksins að tapa borginni. Það er vandi fyrir Reykjavíkuflistann að spila úr sigrinum og það hvílir mikil ábyrgð á því fólki sem tekur forustuna í borgarmálunum nú. Það skiptir miklu máli að sá samstarfsvilji, sem fram kom í kosningunum, endist. í flestum stærri bæjarfélögum landsins var kosn- ingabaráttan háð undir merkjum flokkanna. Nið- urstaðan var yfirleitt sú að stjórnarandstöðuflokk- arnir komu betur út en Sjálfstæðisflokkurinn og Alþýðuflokkurinn. Framsóknarmenn mega vel við útkomuna una og fékk þeirra fólk mjög góða kosn- ingu víðast hvar; má nefna Akureyri sem dæmi, þar sem flokkurinn vann stórsigur. Flokkurinn vinnur einnig á í sveitarstjórnum í þéttbýlinu á Reykjanesi, þar sem hann nefur átt á brattann að sækja; má þar einkum nefna Mosfellsbæ og Garða- bæ, þar sem útkoman er mjög góð. Einnig var afar góð útkoma í hinum stóra þéttbýliskjarna á Suður- landi á Selfossi. í sveitarstjórnarkosningurh verður það ávallt svo að málefni einstakra sveitarfélaga, persónur og staðbundnar aðstæður ráða miklu. Svo var einnig í þessum kosningum. í hinum minni sveitarfélög- um var um hreint persónukjör að ræða. Látið hefur verið að því liggja að samstarfið í Reykjavík sé upphaf að miklum breytingum í flokkakerfi landsmanna. í því sambandi verður áð hafa í huga að það er tilkomið af sérstökum að- stæðum, eins og áður er minnst á. Bent hefur ver- ið á að í landsmálum gildir öðru máli og þar greinr ast skoðanir um breiðar línur í málefnum atvinnu- veganna og utanríkismálum, svo eitthvað sé nefnt. Það er því allt of snemmt að spá kollsteypu flokkakerfisins eftir þessar kosningar. Hitt er mjög athyglisvert að nú virðast allir færast inn á miðj- una í sínum málflutningi. Sigur þessara kosninga er fyrst og fremst sigur félagslegra viðhorfa um allt land. Tíminn á þá ósk til sveitarstjórnarmanna um land allt að þeim vegni vel í sínu mikilvæga starfí. Þá er búib ab bjarga borginni úr klóm Sjálfstæöisflokksins, í ann- aö sinn á 60 árum. Sjálfstæbisflokkurinn ætlabi ab vinna kosningarnar á glundroba- kenningunni. Þab vopn snerist hins vegar í höndunum á þeim, vegna þess að glundrobakenning- in virkar þá og því abeins ab rétt- ar forsendur og umhverfi séu fyr- ir hendi. Til þess ab einhver geti notab glundrobakenninguna meb sann- færandi hætti þarf a.m.k. þrennt ab vera til stabar: Andstæbingur- inn þarf ab vera í mörgum fylk- ingum; sá sem segir glundroba einkenna andstæbing sinn þarf ab hafa allt í lagi í sínum eigin garbi, og í þribja lagi verbur sá sem beitir glundroðakenning- unni ab kynna sig sem hinn eina ábyrga málefnalega valkost og haga málflutningi í samræmi vib það. Grímuglundroði full langsóttur Ekkert af þessu var fyrir hendi hjá sjálfstæbismönnum ab þessu sinni og því fór sem fór. R-listinn var skýr og afmarkaöur valkostur, sem allt of langsótt var ab bendla vib einhvern grímuklæddan glundroba. Allra síst var þab væn- legt hjá sjálfstæðismönnum, í ljósi þess ab þeir höfðu haft þrjá borgarstjóra og meiriháttar hreinsanir og uppgjör höfbu átt sér stab í flokknum, bæði hvað varðar menn og málefni. Sjálf- stæðisflokkurinn var m.ö.o. ekki í neinu formi til að beita glundrobakenningunni á abra. Síðast en ekki síst þá var málflutn- ingur flokksins á köflum lítið annað en fúkyrðaflaumur, götu- strákatal sem gerði allt annað en MarptilRey^vi^gJ _.*?\n «.*-Ui nw.nhh.lmn M« . „. j ,.( **nu *»W « honnvnr^¦ ¦ W^H **"¦ .,"..,. vri K íunn*U« sSS3&i **j__i si_<ú>*» b-nr^^"1 ¦¦SíBssaHSl bonj""*0™- ^ D-bsUn* 1 _.!_, ™T *»n-hM»Uim hop" h ™y^ skapa traust til flokksins sem ábyrgs stjórnmálaafls. Sá, sem ber höfuðábyrgbina á því ab þessi þrjú atribi, þessar for- sendur glundrobakenningarinn- ar, voru ekki til staðar hjá Sjálf- stæbisflokknum, er hins vegar ekki Árni. Sigfússon. Og jafnvel ekki Markús Órn Antonsson. Að- alsökin liggur hjá Davíb Odds- syni, sem skildi vib borgarstjórn- arflokkinn í uppnámi og hafbi persónulega forgöngu um ab naubsynlegt uppgjör milli ólíkra manna og sjónarmiba fór ekki GARRI fram fyrr en 70 dögum fyrir kosn- ingar. Moggagrein jafnar aug- lýsingamisvægi Þab er því fyrir tilverknab Davíös sjálfs, formanns Sjálfstæöisflokks- ins, að innanflokksglundroðinn brýst fram svo skömmu fyrir kosningar. En Davíb reyndist sámkvæmur sjálfum sér allt til enda. Því auk þess að hafa búið um glundroðahnútana með þess- um hætti, var hið opinbera fram- lag hans til kosningabaráttu D- listans þannig ab mátt hefbi ætla að maðurinn vildi sem mest skemma fyrir sínum eigin flokki. í ávarpi til kjósenda á kjördag gerir forsætisráðherra lýðveldisins sér lítið fyrir og fer vfir sviðið eins og bóndi sem er að dreifa mykju á tún. í nafni glundroðakenningar- innar þeytir hann mykjunni í kringum sig og virðist ekkert hafa fram að færa nema skítkast á frambjóbendur R-listans. Götu- strákastíll í stab ábyrgs og mál- efnalegs talsmáta verbur þannig til þess ab ásakanir um glundroba snúast upp í andhverfu sína. Trú- lega hefur þessi eina grein forsæt- isráðherra og formanns Sjálfstæð- isflokksins náð því að vega upp þá slagsíðu, sem var á auglýsinga- magni listanna Reykjavíkurfram- bobinu í óhag. Ef sjálfur formabur Sjálfstæbisflokksins og yfiroddviti D-listans í Reykjavík hefur ekkert að segja vib kjósendur á kjördag um stefnu og málefni og ábyrgb sinna. manna, en lætur hins vegar dæluna ganga um að einn and- stæðingurinn hafi nú fyrir tíu ár- um ekkert getaö talab um annab en ab hækka skatta og ab annar ætti nú að eiga heima á Höllu- stöðum o.s.frv., þá er ekki von að menn telji mikið á minni spá- mönnum flokksins að græða. Garri vill nota þetta tækifæri og þakka Davíð Oddssyni fyrir Morg- unblabsgreinina og fyrir ab hafa af ræktarsemi og áralangri þolin- mæbi stuðlað að því að sjálfstæð- ismenn töpuðu borginni í þessum kosningum. Garri Vond fjárfesting Ab kosningum loknum vita allir ab svona hlutu þær ab fara. í Reykjavík voru skoðanakannanir búnar ab undirbúa jarbveginn svo vel ab kosningarnar voru staðfesting á þeirri staðreynd sem f jórar samhljóða kannanir sýndu, að hlyti aö verða niðurstaöan. Breytingin varb ekki önnur en sú ab sigur R- listans varð heldur meiri en síbustu kannanir gáfu til kynna. Því var það furðulegt þegar frá- farandi borgarstjóri lýsti yfir ab hefðu kosningarnar farið fram tveim vikum síðar, hefði hann og flokkur hans sigraö. Á orðum hans mátti skilja að ekki hefði unnist tími til aö koma réttum skilaboðum til kjósenda á síðasta kjörtímabili sem var tveim vikum of stutt í annan endann fyrir D- listann. Þab gerbi gæfumuninn. í leikverkinu Deleríum Búbónis var jólunum frestab til ab hægt væri ab græba á þeim. I kosninga- deleríum íhaldsins hefði það gert sama gagn að fresta kjördegi sam- kvæmt kokkabók Árna Sigfússon- ar. Öflugasta vopnib Bágt er a? yoma auga á hvaba stoð tveggjd vikna lenging kosn- ingabaráttu átti ab gera til að auka sjálfstæðismönnum fylgi. Þeir hefbu^b vísu getab eytt ein- hverjum tugum eba hundrubum milljóna til viðbótar í auglýsingar og gert sig mjúkláta í framan og fjölskylduvæna. En að þab hefbi umturnað skoðunum fjögur þús- unda kjósenda er ofætlan og í raun ekki annað en vanvirða gagnvart því fólki sem ætlab er ab mynda sér skobanir eftir aub- A víbavangi virðilegu auglýsingaskrumi. Gífurlegu fjármagni er varið til aö auglýsa ágæti einstakra lista og veröleika frambjóðenda. Á kosn- ingakontórum eru þau trúar- brögb í heibri höfð aö peninga- austur sé öflugasta vopniö til að vinna kosningabaráttu. Ab koma brosandi andlitum á framfæri og upphrópunum um vitsmuni og stjórnvisku sem ab baki hinna hýru ásjóna býr, er mál mála ab vibbættmn vangaveltum um ab viðkomandi ætli að gera eitthvað í atvinnumálunum. Það er staöföst trú undirritaðs að þeir sem græöa á framboðsauglýs- ingum séu einkum þeir sem búa þær til og þeir fjölmiblar sem birta þær. Kjósendur hafa annaö aö leiðar- ljósi þegar þeir gera upp hug sinn um hverja þeir velja til ábyrgbar. Þab er meb ólíkindum hvab Reykjavíkwíhaldib hefur auglýst fyrir kosningarnar sem þab tapabi á laugardaginn. Útvörp, sjón- vörp, sími blöb og glæsibæklingar voru full af keyptum og útspekúl- erubum áróbri sem átti ab hafa áhrif á kjósendur. Því fjármagni sem í þetta fór var illa varib og skilaði engum ár- angri því atkvæði Reykvíkinga verða ekki keypt með þessum hætti. Auglýsingaskrumib tók á sig ýmsar myndir, sumar mibur gebslegar. Þab versta vib þær er að þær ofbjóba almennri skynsemi og eru vanviröa við það fólk sem þeim er ætlað að höfða til. Að halda að svona frumstæður heilaþvottur, gauragangur og skrum nái tilætluðum árangri sýnir í besta falli hugarfar þeirra sem þessum aðferðum beita og kalla innlegg í stjórnmálabaráttu. Árni Sigfússon getur sem best huggað sig vib að tveggja vikna auglýsingaaustur til viðbótar hefbi fært honum sigur. En þar vanmetur hann frjálsan vilja ein- staklinganna til ab taka afstöðu án þeirra tilburba sem peninga- valdið hefur í frammi til að ráösk- ast með ákvarðanir þeirra. Annars er það greinilega vondur bisniss ab styrkja íhaldið. Þeir miklu fjármunir sem það varði til að verja meirihluta sinn í borgar- stjórn eru roknir út í vebur og vind án þess ab nokkub komi í stabinn. Hverjir borga brúsann, er ekki á almanna vitorbi fremur en hvernig innheimtan gengur eftir ab gamli meirihlutinn sem öllu rébi er orbinn valdalítill minni- hluti og léleg fjárfesting. Mabur hlýtur ab taka undir uppáhalds- frasa þeirra efnubu:. Peningar eru ekkiallt. OÓ

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.