Tíminn - 13.06.1996, Blaðsíða 1

Tíminn - 13.06.1996, Blaðsíða 1
 XWREVF/ÍZ/ 4|farþ^ogh^Stóla^lar 5 88 55 22 STOFNAÐUR 191 7 80. árgangur Fimmtudagur 13. júní 110. tölublaö 1996 Uppsveifla í efnahagslífinu og auknar tekjur ríkissjóös. Formabur fjárlaganefndar: Tækifæri til ab minnka hallann á ríkissjóði „Eg þori nú ekki aö vera svo bjartsýnn aö vib náum ab reka ríkissjób meb hagnabi á næsta ári. Ef tekjurnar aukast meira en gert er ráb fyrir, þá tel ég ab þab sé rétt ab stefna ab því ab reka ríkissjób meb hagnabi en ekki deila þeim út, eins og ástandib er núna," segir Jón Kristjánsson, formabur fjár- laganefndar Alþingis. . Hann leggur hinsvegar áherslu á að á tímum uppsveiflu í efna- hagslífinu, samfara auknum tekj- um ríkissjóðs, sé nauðsynlegt að nýta það svigrúm til að ná niður ríkissjóðshallanum og greiða niður skuldir. Formaður fjárlaga- nefndar telur að ef ekki sé hægt að ná markmiðum fjárlaga við núverandi aðstæður í efnahags- lífinu, þá sé erfitt að sjá hvenær það muni takast. Sérstaklega þeg- ar haft er í huga að á samdráttar- tímum sé eðlilegt að ríkið hlaupi undir bagga með auknum út- gjöldum. Hann segist þó vera sammála Þórði Friðjónssyni, forstjóra Þjóðhagsstofnunar, að það sé skynsamlegt að stefna að því að reka ríkissjóð með hagnaði á næsta ári, í ljósi þeirrar kröftugu uppsveiflu sem verið hefur í efnahagslífinu og spáð er að verði einnig á næsta ári. Hins- vegar sé stefnt að því að ná fram hallalausum fjárlögum 1997, sem þýðir að það þarf að skera niður útgjöld ríkissjóðs um 4 miljarða króna, eða sem nemur þeim halla sem gert er ráð fyrir að verði á fjárlögum yfirstand- andi árs. Formaður fjárlaganefndar minnir einnig á að samkvæmt tekjuáætlun fjárlaga 1996 er gert ráð fyrir nokkrum tekjuauka hjá ríkissjóði vegna aukinnar hag- sveiflu á þessu ári og bendir allt til þess að það muni ganga eftir. Aftur á móti sé ekki loku fyrir það skotið að einhver umframút- gjöld komi þar á móti, sem verða Vísitala lækkaði Rúmlega 8% verðlækkun á grænmeti og ávöxtum milli maí og júni er meginástæða þess að vísitala neysluverðs reyndist 0,1% lægri í byrjun júní heldur en í maí, samkvæmt útreikning- um Hagstofunnar. Lækkunar- áhrif vegna þeirrar 0,9% lækk- unar sem varð á meðalverði nýrra fólksbíla voru á hinn bóg- inn nánast étin upp af 1,2% hækkun á bensínverði. Bíla- kostnaður vísitölufjölskyldunn- ar breyttist því ósköp lítið við verðlækkunina. ¦ þá tekin fyrir í aukafjárlögum á seinni hluta ársins. Engu að síður séu auknar tekj- ur til merkis um að auðveldara verði að standa við markmið f jár- laga, þannig að halli á ríkissjóði verði ekki meiri en sem nemur 4 miljörðum króna. Þótt tekjur rík- issjóðs aukist með vaxandi inn- flutningi, er jafnframt hætta á að það hafi einhver þensluáhrif, sem kunna að hafa neikvæð áhrif á öðrum sviðum efnahags- lífsins og t.d. með aukinni verð- bólgu. -grh Sólgler- augu ogís eru hvort tveggja lýsandi fyrir sum- arblíbuna sem hefur leikib vib íbúa subvesturhornsins undanfarna daga. Konurnar á myndinni voru mebal þeirra sem nutu góba veb- ursins í mibborginni ígœr, enda fátt betra en ab rölta um mibbœ- inn og virba fyrir sér mannlífib á fógrum sólskinsdegi. Tímamynd jAK íslendingar allra þjóöa iönastir vib ab stofna hlutafélög eba 3,5 á dag síbustu fimm árin. Á sama tíma varb 1,5 fyrirtœki gjaldþrota daglega. Gjaldþrot á íslandi 7 sinnum algengari en í Bandaríkjunum A tímabilinu 1985-1995 hafa um 3000 fyrirtæki orbið gjaldþrota og um 100 milljarbar króna glat- ast og/eba flust til í þjóbfélaginu. Á þessu tímabili voru stofnubum 7.700 hlutafélög eba um 2,5 fyrir- tæki fyrir hvert gjaldþrota fyrir- tæki. Síbustu fimm ár hefur 1,5 fyrirtæki orbib gjaldþrota hvern virkan dag ársins og 3,5 hlutafé- lög verib stofnab hvern virkan dag ársins. Gjaldþrot á árinu 1994 voru hlutfallslega 7 sinnum fleiri á íslandi en í Bandaríkjunum og 4 sinnum fleiri en í Bretlandi. í ljósi þessara gífurlega umróta í atvinnulífinu fékk Aflvaki hf. Félag- vísindastofnun Háskóla íslands til ab gera umfangsmikla könnun á tímabilinu sept. '95-júní '96 til að auka þekkingu á orsökum og afleib- ingum þessa vanda og kanna hvaba lærdóm megi af þeim draga. Sem dæmi um ástæður gjaldþrota skv. skýrslunni eru breytingar í þjóðfé- laginu síðustu ár sem hafa krafist meiri aðlögunhæfni en fyrirtækin réðu við. Óbilgirni hins opinbera virðist meiri hér en í nágrannalönd- unum og skortur á nauðsynlegu áhættufjármagni virðist standa fyr- irtækjum fyrir þrifum. Einnig má nefna að áætlanagerð stofnenda fyrirtækja er tíðum ábótavant og stundum í molum, stjómun er ekki sinnt sem skyldi og reikningsvið- skiptum oft ábótavant. Um 25% þeirra fyrirtækja sem lentu í gjald- þroti sýndu t.d. hagnað einu ári fyr- ir gjaldþrotið en féllu vegna eftir- litslítilla eða lítt viðráðanlegra reikningsviðskipta við fáa en of stóra viðskiptavini. Allt of algengt virðist að íslensk fyrirtæki eigi of mikið undir einum eða fáum við- skiptavinum. Sveinn Viðar Guðmundsson dó- sent segir að í könnuninni komi fram sterk neikvæð afstaða til stjórnvalda og sérstaklega skattayf- irvalda. „Það er vissulega eðlilegt að skattheimta sé ekki efst á vinsælda- listanum hjá fyrirtækjum en full ástæða er fyrir stjórnvöld að skoða þessi mál, sérstaklega í ljósi þess að við þurfum að styrkja samkeppnis- stöðu fyrirtækja á íslandi. Vib erum að fara út í mun meiri alþjóðlega samkeppni en áður." Sveinn minntist einnig á n.k. sér- íslenskt fyrirbrigði sem könnunin hefði leitt í ljós, s.s. að stjórnendur fyrirtækja hér teldu að annir utan fyrirtækis hefðu mikil eöa talsverð neikvæð áhrif á reksturinn. Annað væri sérstakt, að fonáðamenn fyrir- tækja virtust oft veigra sér við að innheimta reikninga sem kæmi sér oft mjög illa fyrir reksturinn. „Þetta bendir til að fleiri fyrirtæki ættu að nýta sér innheimtukerfi banka í mun meiri mæli en nú tíðkast." -BÞ

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.