Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.1956, Blaðsíða 9

SIGURÐUR PETURSSON, SKIPSTJORI
★
tftiHHÍHyarcri
Sigurður Pétursson, skipstjóri í Pálsbæ á
Seltjarnarnesi, andaðist 4. þ. m., og þar á ís-
lenzka þjóðin á bak að sjá einum sínum bezt
látna og reyndasta sjómanni, sem hún hefur
átt á þessari öld. í tilefni af því hefur Sjó-
mannablaðið Víkingur beðið mig að minnast
Sigurðar með nokkrum orðum, og er mér mikil
ánægja að verða við þeirri bón.
Mér dettur þá fyrst í hug, þegar ég sá Sig-
urð Pétursson í fyrsta skipti. Það var skömmu
fyrir jólin 1915. Ég hafði nýlokið stýrimanns-
prófi við stýrimannaskólann í Svendborg, og
fór til Kaupmannahafnar til að svipast um
eftir stýrimannsstöðu, og ætlaði þá einnig að
ná tali af Emil Nielsen, framkvæmdastjóra
Eimskipafélags fslands, og spyrjast fyrir um,
hvort nokkur leið væri að fá pláss á íslenzku
skipunum. Ég hafði verið í Svendborg mestan
hluta ársins 1915, og hafði því ekki séð skip-
in, en ég hafði fylgzt með því að Eimskipa-
félag íslands var búið að eignast tvö ný milli-
landaskip, og heyrt nöfn þeirra, sem voru
skipstjórar á þeim, en þekkti hvorugan, en ég
hafði oft verið að hugsa um það, hve gaman
það hlyti að vera að fá að starfa sem yfirmað-
ur á íslenzku skipi.
Þegar ég var á leiðinni frá járnbrautarstöð-
inni niður að Strandgötu 25, sá ég að ,,Gull-
foss“ var að leggja að bólverkinu á Asiatisk
Plads, og ég beið þá ekki boðanna, en fór
beint um borð í hann. Á mælikvarða þess tíma
var „Gullfoss“ glæsilegt skip, bæði traust og
fallegt, og mér fannst þetta svo mikill stór-
viðburður og happ fyrir íslenzku þjóðina, að
vera búin að eignast svona virðulegt skip, að
það greip mig slík hrifning að ég hef ekki orð
til að lýsa því, og þegar ég sté á þilfarið á
,,Gullfoss“ fannst mér ég stíga á helgan stað.
Rétt í því sá ég mann í einkennisbúningi skip-
stjóra koma niður tröppuna miðskipa. Hann
var svo glæsilegur og virðulegur í fasi, að ég
sló því strax föstu með sjálfum mér, að þetta
væri rétti maðurinn á þeim rétta stað, því ég
þóttist vita, að þetta væri Sigurður Pétursson,
sem og var.
Ég segi frá þessu hér af því ég þykist vita,
að það hafi verið undir nokkuð líkri hrifningu,
ásamt mikilli ábyrgðartilfinningu, sem Sig-
urður Pétursson tók við skipstjórn á „Gull-
foss“ 1915. Þá voru byrjunarerfiðleikarnir
margir, samkeppnin var hörð og ómildar að-
finnslur bæði af Dana og íslendinga hálfu, ef
eitthvað fór aflaga. Hið unga félag var ekki
fjársterkt og þoldi engin. skakkaföll, og því
mátti ekkert óhapp koma fyrir. Ég heyrði
einmitt Sigurð heitinn einu sinni segja frá því,
hve hugur hans hefði verið upptekinn fyrsta
árið, sem hann var á „Gullfossi“, að hugsa
um skipið, það hefði verið eins og ekkert ann-
að hefði komizt þar að, og ég fyrir mitt leyti
tel, að til þess megi rekja hve vel honum
farnaðist ávallt á sjónum, og hve mikls virtur
hann var bæði af farþegum og skipshöfn. Ég
get talað með þar, því að ég var í 20 mánuði
stýrimaður hjá Sigurði á ,,Gullfossi“, og ég á
aðeins skemmtilegar endurminningar frá
þeim tíma, og hef ávallt síðan litið upp til Sig-
urðar sem hins eldri og reyndari sjómanns.
Siglingar 1915 voru mjög frábrugðnar því,
sem nú er. Einustu hjálpartæki skipstjórans
við siglingarnar voru áttavitinn, vegmælir-
inn, handloggið og sextanturinn. Vitarnir
meðfram ströndum Islands voru fáir og litlir,
og skipstjórinn þurfti alltaf að vera vel á
verði, og jafn skyldurækinn maður, sem Sig-
urður Pétursson var, lagði þá oft hart að sér
við að standa vörð í brúnni. Ef til vill hefur
það átt sinn þátt í því að heilsan bilaði, þegar
hann fór að eldast, og síðustu árin, sem hann
sigldi, gekk hann ekki heill til skógar.
Eftir að ,,Gullfoss“ var hernuminn í Kaup-
mannahöfn í apríl 1940 hætti Sigurður sigl-
ingum, en vann á skrifstofu Eimskipafélags
íslands og hafði eftirlit með skipunum og
siglingum þeirra.
Sigurður var prýðisvel gefinn og fljótur að
ViKINGUR
9