Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.1956, Blaðsíða 14

þetta sé svo auðvelt í framlcvæmd, eru tækin
mjög margbrotin. Má þar til nefna rafmagns-
mótora, sem ganga í heitu vatni, mæla, sem
telja fjölda neutrónanna í kjarnanum á hverju
augnabliki.
Sá, sem fyrstur stjórnaði smíði kjarnorku-
hitaknúinnar kafbátsvélar, var Cobean liðs-
foringi. Hann er 31 árs gamall, hámenntaður
kjarnorkufræðingur. Sú vél var smíðuð á
AEC-National Reactor-stöð við Idaho Falls,
en þar var áhöfn „Nautilus" vanin við að um-
gangast og venjast kjarnorku. Sú vél, sem nú
er , ,,Nautilus“, er nákvæm eftirlíking af
þeirri vél í tilraunastöðinni í Idaho Falls.
Cobean liðsforingi hafði einnig yfirstjórn-
ina, þegar kjarnorkuvélar „Nautilus" voru
fyrst settar í gang 30. des. sl.l., en þá voru
þær látnar ganga viðstöðulaust fram yfir
gamlárskvöld, og þess vegna var ég á stjórn-
palli „Nautilus“, þegar gamall kafbátsfélagi
minn, commander Enders Huey, hringdi til
mín á miðnætti á gamlárskvöld.
,,Dennis“, sagði Huey með vantrúarhreim
í röddinni, „ertu um borð?“
„Já, auðvitað“, svaraði ég svo ánægður og
hrærður yfir því, hve vel kafbátsvélarnar
unnu, að ég hirti ekki um að fara með konu
minni á nýjársdansleik í New London.
,,Dennis“, spurði hann, „ertu orðinn vit-
laus?“
Ég var jafn ákafur um árangur þann, sem
fengist á vélum ,,Nautilus“ nú á þessum öðr-
um degi reynsluferðarinnar, því að mér virt-
ist sem kjarnorkuvélin væri fjarstæðukennd
framför í sjóhernaðartækni, þar sem var hinn
fullkomni kafbátur, óháður andrúmsloftinu
og eldsneytisnotkun, en hæfnin og möguleik-
arnir takmörkuðust aðeins af matarforðan-
um og líkamlegu og andlegu þoli áhafnar-
innar.
Frá því á þriðjudagsmorgun til kl. 08.25 á
miðvikudagsmorgun voru gerðar f jölda hraða-
athugana á ,,Nautilus“, undir hinum ýmsu
kringumstæðum og með mismunandi hraða.
Síðast, þegar komið var í landvar í Block Is-
land Sound, voru gerðar tveggja klukkustunda
athuganir á titringi skrúfuöxulsins. Því næst
voru gerðar ýmsar heræfingar.
Sendum við nú skeyti um að við værum
væntanlegir til hafnar kl. 13.00 á miðviku-
dag. Hafði reynsluferðin þá staðið yfir í 50
klst. og sigldar höfðu verið 320 mílur.
Nú var eftir að leggja „Nautilus“ að
hryggju í fyrsta skipti. Og hvernig mundi
það takast? Mér var ljóst, að skipið var mjög
hraðskreytt og stórt, en engin reynsla var
fengin fyrir því, hve fljótt hann drægi úr
ferðinni. Til að reyna það hentum við út 30
lítra mjólkurbrúsa og hugsuðum okkur að
hann væri bryggja. Ég var feginn, að við
gerðum þessa tilraun, því að það reyndist
erfitt að stöðva ,,Nautilus“, svo að öðrum
kosti hefði lendingin getað mistekizt. Loks
lögðumst við hægt og gætilega að bryggju á
tilskildum tíma og tókst það vel.
Ég flýtti mér upp á skrifstofu Com Sub
Lant og gaf skýrslu um hina fyrstu reynslu-
för, sem svo vel hafði tekizt.
Framhald.
Þegar „La 6ourgougne“fórst 4. júlí 1898
Svo segir frá í fréttum frá þeim tíma:
,,La Bourgogne“, eitt af beztu skipum
„Compagnie Transatlantique“, var statt á
svipaðri breidd og Halifax. Það var svarta-
þoka, þegar „La Bourgogne“ kl. 5 um morg-
uninn rakst með miklum krafti á enska segl-
skipið „Cromarlyshire". „La Bourgogne“
byrjaði þegar að sökkva, og meðan farþeg-
arnir, syfjaðir og ofsalega hræddir, ruddust
upp á þilfarið, reyndi Delonele skipstjóri, frá
stjórnpallinum, eftir beztu getu að sefa þá
óstjórnlegu hræðslu, sem gripið hafði fólkið.
Allir farþegarnir á 1. farrými, 191 að tölu,
höfðu farizt, er skipin rákust á. Hundruðir
af öðrum farþegum æddu með óhljóðum og
ofsalátum að bátaþilfarinu. Allt í kringum hið
sökkvandi skip, er hjó ákaflega í sjóana um
leið og það var að losna við „Cromarlyshire",
kom til ægilegra átaka meðal hinna ofsa-
hræddu manna. er börðust fyrir lífi sínu. Kon-
ur og börn hurfu í hafið. Margir héldu sér
dauðahaldi í yfirfulla bjargbátana. Háset-
arnir reyndu á allan hátt að losna við þá,
stungu þá með hnífum, börðu þá með báts-
hökum og jafnvel skutu á þá. Flestir af þeim,
sem komust af, voru meira og minna særðir
eftir hnífa, barsmíði og þar að auki hálfbrjál-
aðir af hræðslu. í allt fórust 565 manns, 447
farþegar og 118 skipsmenn.
Lauslega þýtt.
Guðm. Glslason.
ATH. Þess skal getið, að þýðandinn, Guðm. Gísla-
son, þýddi einnig greinina „Þingvallafélagið", er birt-
ist í jólablaðinu, en þess láðist að geta þá.
Ritstj.
14
VIKINGUR