Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.1957, Qupperneq 8

karlinn hoppar um borð og þegar veiðiskipið veltur
í það borðið, sem dorían hangir við, er henni slakað
niður, unz hún smellur á sjónum og einn doríukarl-
inn er laus við skipið. Hann reisir síðan lítið mastur
fyrir seglin og notar ár fyrir stýri og siglir brott.
Svo æfð er skipshöfnin í slíkri sjósetningu, að eftir
20 mínútur höfðum við 51 fiskimann á sjó.
Þegar doríurnar komu á fyrirhugað veiðisvæði, sem
var í einnar sjómílu fjarlægð frá „Argusi“, lögðu
karlarnir línuna, sem oftast var 1/2 mílu löng, með
600—1000 krókum. Meðan þeir biðu eftir, að fisk-
arnir bitu á línuna eyddu þeir tímanum við skak.
Tala fiskanna, sem þeir drógu á handfærið, gaf til
kynna, hvað línunni liði.
Ef fiskur var nægur, byrjuðu þeir að draga lín-
una (á höndum). eftir h. u. b. tvær klukkustundir —
það var erfitt verk. Þegar fiskurinn kom upp á yfir-
borðið „gogguðu" þeir hann, afkrókuðu og köstuðu
honum inn í doríuna.
Hendurnar þöktust kvalafullum sárum, sem ekki
greru. því hendurnar voru oftast blautar af sjó og
siori.
Eftir góða lö.en leggur doríukarlinn línuna aftur
á sama hátt. Það telst vesæll fiskari, sem ekki getur
lagt línuna þrisvar yfir daginn, ef veður er stillt.
Seint um kvöldið hvessti og sjórinn tók að ýfast.
Captain Adolfo, skipstjóri á Argusi heisti flagg, sem
táknaði, að nú ættu allir að koma um borð. „Flaggið"
var reyndar sykurpoki í hálfa stöng. Það var gott
skyggni, svo allir, sem voru á sjó, gátu séð það.
í þoku er oftast lífshætta á ferðum, því þá verða
fiskimennirnir að reiða sig eingöngu á hljóðið í skips-
klukku móðurskipsins.
Laurencinaa, hinn lipri aflakóngur á Argusi, kom
nú með þriðja farminn sinn — þriðja tonnið sitt af
þorski í dag. Það var ekki hægt að sjá neinn mun
á gráum, köldum sjónum og borðstokknum á dorí-
unni hans. Það virtist ómögulegt, að hún gæti haldizt
á floti, og hann jós farið ofsalega, þegar sjóinn gaf
inn.
Þegar hann nálgaðist veltandi slcipið, sneri hann
hátnum kænlega og felldi seglin. Síðan hagræddi hann
doríunni af mikilli þolinmæði og gaf gaum að hverj-
um sjó. Þetta var hættulegasta augnablikið, því ef
dorían svkki núna, mundi hann einnig sökkva rak-
le'tt til botns í þungum sióklæðunum. Hann beið eftir
Þfr'it”. stefnið sveiflaðist upn í öldufaldana og hann
h'lt sú stöðugt við skinshliðina. Á réttu augnabliki
”*ir tai'galínan sett föst og Laurencinha tók við stingn-
' “ c’'insdren"num og bvrjaði að kasta aflanum
"" r rrnortuna. Það var erfitt verk, því þorsv-
. vænn, c. a. 25 punda þun.gur.
Þ gar doríurnar höfðu allar skilað sér, gleyptu
ricrn í sm kvöldverðinn, sem í þetta skipti var steikt-
nr borskur. Hinir þreyttu menn átu af góðri lyst.
Það var alltaf glatt á hjalla við matborðið, þó þorsk-
ur væri aðalfæðan. Við átum soðinn þorsk; þorsk
steiktan í jurtafeiti. Við átum flakaðan þorsk, heila
þorska, þorskasteik, þorskahjörtu, þorskatungur,
steiktar í smjöri, þorskhausa, steikta og soðna, það
var uppáhaldsréttur okkar. Einnig var á borðum soð-
inn harðfiskur, rifinn og hakkaður í fiskikökur.
Skyndilega varð þögn við borðið. Francisco de
Sousa Damaso var að segja sögu frá viðureign sinni
8
við hval nokkurn, á doríu 37. Francisco var að draga
línuna sína, þegar hvalur, sem hafði flækst í henni
kom upp á yfirborðið undir doríunni og var rétt bú-
inn að hvolfa henni. Francisco skar á strenginn í
flýti og baðst fyrir. Bátinn, eða doríuna, rak nú frá
hvalnum, eða hvalinn frá henni og í nokkrar sek-
úndur starði forviða doríumaðurinn á þessa furðu-
skepnu. — Skömmu síðar blés hvalurinn og sökk svo
rólega og hvarf — með morgunafla Francisco utan
um sig í flækju.
Þegar máltíðinni var lokið, fóru allir á þiljur, til að
gera að aflanum, sem fékkst um daginn, eða um 40
tonnum.
Enginn myndi fá að sofa, fyrr en lokið væri að fletja
og salta hvern einasta fisk.
Um 20 menn fóru í lestina, en 30 eða fleiri tóku
sér stöðu á dekkinu. Hinir síðarnefndu unnu í sellum,
þrír og þrír saman. Slægðu þorskinn, hausuðu hann,
fjarlægðu lifrina og flöttu. Síðan tóku vaskararnir
og saltararnir við honum.
Vaskararnir lágu á hnjánum og köstuðu fiskinum
niður í lestina til saltaranna. í hvert skipti sem þeir
létu fisk detta niður, kölluðu þeir: „Fiskur“! og salt-
ararnir voru eins lagnir að víkja sér undan fljúgandi
þorskinum eins og að salta hann.
Og nóttin féll yfir. Vinnuljósin voru kveikt og
ljómuðu upp þilfarið. Úti við sjóndeildarhringinn gát-
um við séð ljósin á hinum skipunum. Áhafnir þeirra
voru að sömu störfum og við. Úr hátölurunum hljóm-
aði létt tónlist, sem dreifði huganum frá tilbreyt-
ingarlausu starfinu. Kaldur norðanvindurinn jókst
stöðugt og það byrjaði að snjóa. Snjór og vatnsdrop-
ar glitruðu á sjóklæðunum og einnig á órökuðum and-
litum skipverjanna, er byrjuðu störf kl. 04,00 í morg-
un. Captain Adolfo fór niður í lestina, til að fylgj-
ast með söltuninni, það er bráðnauðsynlegt. Saltið
varð að verja fiskinn skemmdum unz þeir komu til
hafnar, þar sem aflinn yrði síðan þurrkaður. Eftir
það myndi hann geymast um óákveðinn tíma. Loks-
ins var aðgerðinni lokið og menn gengu undir þiljur
og fengu ríkulega útilátið af fiskisúpu.
Nú á tímum, þegar krafan um þægilegra og betra
líf hljómar um allan heiminn. virðast þessir doríu-
karlar eins og menn frá löngu liðinni öld. Líf þeirra
einkennist fyrst og fremst af ótrúlegu þoli og hug-
rekki — þetta er einu sinni þeirra starf — og þeir
inna það af hendi. Þeirra bíða hættur, hrakningar
og erfiðleikar við hvert fótmál, en þeir mæta þessu
öllu með jafnaðargeði. Þolinmæðin er ríkur þáttur
í skapgerð þeirra ■— þeir eru óspilltir — hetjur í frum-
stæðu lífi.
Þýtt: Jónas Guðmundsson.
Prestur nokkur lá veikur. Læknir hans ráðlagði hon-
um eindregið að fara sér til hvíldar upp í fjallahótel,
þegar hann kæmist á fætur. —
„Sannast að segja hef ég nú hvorki tíma til þess né
efni á því“, svaraði prestur.
„Annaðhvort verðurðu að fara þangað eða þú ferð
beina leið til himnaríkis", svaraði læknirinn.
Eftir nokkra umhugsun anzaði prestur: „Ætli maður
fari þá ekki heldur upp í fjöll“.