Stúdentablaðið

Árgangur

Stúdentablaðið - 17.04.1980, Blaðsíða 11

Stúdentablaðið - 17.04.1980, Blaðsíða 11
^fefe Stúdentablaðið 11 Slysagildrur og gömul vínarbrauð Viðtal við Jóhann Geirharðsson verkamann á Sundahöfn Slúdbl.: Hvernig er aðbunaði háttab á þinum vinnustað? Jóhann: Já, ef við tökum öryggismálin, þá hafa þau veriö I megnasta ólestri. Þar kemur margt til, eins og til dæmis það að það er erfitt að hafa nákvæmt eftirlit með þeim málum þegar breytingar á starfs- háttum eru mjög örar eins og hjá okkur, nú siðast með breytingunni yfir i gama- flutninga. Þessu fylgja nýjar vinnuað- feröir og fólk veit ekki hvernig á aö bregðast viö, hvernig á að varast slys af þessu o.s.frv. Við höfum orðið aö þreifa okkur áfram og mikið af þessum alvar- legu slysum sem orðið hafa að undan- förnu hafa stafaðaf vankunnáttu og skorti á reynslu og upplýsingum. Þau hafa orðið þrjUdauðaslys hjá okkur á fimmtán mán- uðum. Ein af þeim breytingum sem flutn- ingum i stórum einingum hefur i för með sér að slysum fækkar mikið, en á móti kemur að þau slys sem veröa, veröa mun alvarlegri. Stúdbl.: Hvernig var brugðist við þessum slysum? Jóhann: Eftir annað dauðaslysið sem varð, þá tók verkatyðsfélagið málin i sinar hendur og bannaði að vinna f lestum væri hafin nema að viöhöfðum ákveðnum öryggisráðstöfunum. Vandamálið er nefnilega það oft á tlðum að verkafólkiö er sér ekki nægilega meðvitað um örygg- ismál og það er auðvitað þýðingarlaust að setja öryggisreglur sem fólkið hlltir ekki. Strygkur verkalýðsfélags er aldrei meiri en styrkur hinna einstöku félagsmanna. Annað I þessu er t.d. það, að það er ver- iðaðgera skýrslur um öryggismál.bæðial- mennt og um einstök atriði sem við fáum aldrei aö sjá. Auövitaö er nauðsynlegt fyrir okkur að sjá slikar skýrslur til þess að læra af þeim. SU bilun sem olli einu dauðaslysinu, hafði verið tilkynnt réttum aðilum og um hana var vitaö. Við höfun hins vegar ekki fengið að sjá neinar þær skýrslur sem skera úr um það hver ber raunverulega ábyrgð á þessu slysi. Kerfið er þannig upp byggt að menn geta kastað þessu á milli sin, það er enginn sem ber neina ábyrgö á neinu. Það er ennfremur mikilvægt atriöi að þetta virðist ekki skipta skipafélagið neinu máli i sjálfu sér, þeir bera ekkert fjárhagslegt tjón af þessu. Tryggingar eru hlægilega lágar, bætur, þegar um dauðaslys er að ræða eru á bilinu tvær til þrjár milljónir króna. 1 sambærilegum tilvikum i Noregi eru bæt- ur sem nema launum fyrir fimm ára vinnu, svo greinilegt er hvað þarna er mikill munur á. Stúdbl.: Telur þú að verkalýðsfélagið hafi staðið sig illa I þessum málum? Jóhann: Það er nú varla hægt að segja það, þvl félagið hefur auövitað ekki þessa vitneskju heldur, um slysagildrur og þess háttar/ Stúdbl.: Þaðsem helst virðist skorta á eru upplýsingar og umræða? Jóhann: Já, það ér rétt þetta er ekki nogu mikið rætt. Ef við tökum fyrsta slysið sem dæmi: Maður klemmist á milli íuga. Þá taka menn við sér, fara að hafa sérstaka aðgæslu I þeim efnum en allt annað gleymist. Annað slysið gerist þannig að maður fellur niður um lestarop. Þá fer af stað önnur alda og þá er það þetta atriði sem er einblint á. Það er eins og það sé aldrei hægt aö vera með fyrirbyggjandi aðgerðir. Annað atriöi sem mætti nefna er.það a"ð Eimskipafélagiö beinlinis gerir I því að skapa slikar slysagildrur, auövitað ekki með það fyrir augum aö valda slysum á fólki, heldur sem sparnaðarráöstafanir. Það eru dæmi til þess að stroffur sem aðeins eru geröar fyrir tæp tvö tonn eru notaðar til aö lyfta tlu tonnum. Þetta eru kannski stroffur sem settar eru á erlendis og á alls ekki að nota til þess að hlfa með heldur aðeins til þess að lyfta frá gólfi á meðan að verið er að smeygja sterkari stroffum á. I sllkum tilfellum höfum viö kallaö á öryggisfulltrúa skipafélagsins og hann vill auðvitað strax láta gera ráðstafanir og hætta hifingum, nú, við höfum lika kaliað til öryggiseftirlit rikisins en þeir vilja ekkert gera. Þeir segja bara, passið ykkur á þessu strákar minir, biðjið um að láta minnka þungann, eða eitthvað í þeim dúr. Slðan er kannski ekkert gert, og haldið afram að hifa með stórhættulegum búnaði. Það gengur kannski i einhvern tima, ef til vill heilt ár, án þess að nokkuð gerist. Siðan, allt I einu, veröur slys og þá verður það dauðaslys. Stúdbl.: Hefur komið til tals hjá ykkur að halda einhverskonar vinnuverndarviku I likiiigu við þa sem samtök byggingar- verkamanna var með nú fyrir skemmstu? Jóhann: Jú,þaðhefur staðið til hjá okkur, en það tekur geysilegan tima að undirbua slikt. Það tók um hálft ár að undirbúa þessa vinnuvendarviku sem samtök byggingarverkamanna voru meö. StíMlbl.: Vinnuaflskaupendur með Morg- unblaðið og aðra afturhaldssama fjöl- miðla I broddi fylkingar hafa sterka áróðursstöðu gagnvart verkafólki og kröfum þess. Hvaða möguleika hafið þið á aðkomakröfumykkará framfæri og hafa álirif á skoöanamyndun almennings? Jóhann: Ég held að það sé óhætt að segja aðþaðsé mjög erfittaökoma okkar mál- efnum á framfæri, i f jölmiöla nema þegar einhversstaðar keyrir um þverbak hvaö varðar aöstöðu, eða þá alvarlegt slys verður. Dæmi um þetta er þegar í ljós kom að kaffistofan hjá okkur haföi ekki verið þvegin i um þaö bil mánuð, ég efast um þaö finnist nokkurs staðar hliðstætt dæmi. Viö hringdum I dagblöðin einmitt út af þessu máli. Þau voru mis- jafnlega fljót aö taka við sér, Þjóðviljinn var þó fljótastur, Dagblaöið kom einnig á staðinn en var ekkert aö flyta sér aö birta fréttir af þessu og vildi greinilega ekki eiga frumkvæði aö þvi að gera þetta að blaðamáli. Stúdbl.: Pressan er sem sagt ekkert sér- lega áhugasöm um að birta fréttir af ykk- ar málum? Jóhann: Nei, það virðist þurfa aö vera eitthvað sem sker sig vel úr, eitthvert hneykslanlegt ástand, jafnvel slys eða eittnvað mjög áberandi. Eina sögu get ég sagt ykkur sem er dæmi um slæmt astand sem þó þykir ekki fréttamatur né þess virði aö um það sé fjallað f blööum. Það voru geröar umtals- verðar breytingar i sambandi viö breytt- ar vinnuaðferöir, mönnum var fækkað, mötuneyti skrifstofufólks var lagt niður enistað þess stóð til að setja upp eldhús þar sem buinn yröi til matur fyrir þá sem vinna þarna á höfninni. Siðan varö ekkert úr þessu með eldhúsiö og þeir töku það ráö aö kaupa matinn frá öðrum aðil- um I svokölluðum hitabökkum. Maturinn var keyptur frá Miöfelli handa starfs- fólkinu yfir alla Hnuna. Nú eftir hálfan mánuðgerist þaö að skrifstofufólkið harð- neitar að borðaþennan matog segir að þetta sé algjör óþverri. Þau fengu þessu breytt þannig að nú er maturinn handa þvi keyptur i MUlakaffi, en verkafólkiö verður áfram að borða matinn frá Mið- felli.-'Það er sami billinn sem sækir allan þenhan mat, kemur fyrst við i MUlakaffi og nær i matinn handa skrifstofufdlkinu og siðan upp i Miðfell að ná i matinn handa starfsfólkinu. Þarna má segja að verkalýðsfélagið hafi ekki staöið sig sem skyldi, þvi að það enmargbuið að kvarta yfir þessu en það skortir mikið á um skipulagningu. Annað atriði sem vel er þess viröi aö nefna í sambandi viö aöbUn- aö og öryggi, er honnun þess öryggisbUn- aðar sem i notkun er. Það má til dæmis deila um það hversu mikla áherslu menn eiga að leggja á notkun hjálma þegar i ljóshefur komið aö einn þriðji og rUmlega það af öllum slysum sem verða hjá okkur . eru meiðsli á fætí. Enn fremur eru hjálmarnir rangt hannaðir, þeir eru með deri sem hamlar Utsýni, en gott Utsýni er mjög mikilvægt upp á öryggi. Heyrnar- hlifar hafa og mjög takmakað að segja, þar sem hávaðamengun virkar á allan likamann en ekki bara á heyrnina, hann erhættulegur allri heilsu manna. Hávaö- inn hjá okkur hefur stundum mælst upp I hundrað og fimmtán desibil, á maðan að meðal hljómsveit framleiðir ekki nema á milli sjötlu og áttarlu desibil. Þaö þýöir ekkert aö láta menn vera með eynahlífar I slikum hávaða, heldur verður aö tryggja aö þær vélar sem i gangi eru séu hávaða- minni. 1 sumum fylkjum Bandarlkjanna er bannað að selja þá tegund af krönum sem við vinnum á nema með sérstökum hljóödeyfiUtbUnaði, en hér er auövitaö allt leyfilegt. Stúdbl.: Hvaðer það sem veldur mestum erfiðleikum við kröfugerð, t.d. f sambandi við bættan aðbUnað, er það tfmaskortur þeirra sem helst standa I þessu? Jóhann: Já, það er eitt aðalvandamálið. Þeir menn sem helst standa i kröfugerð eru auðvitað i fullri vinnu að auki og hafa allt of Htinn tlma. Auk þess er reynt að sverta þetta fólk I augum vinnufélaganna, reynt aö láta IIta svo Ut sem þetta séu ein- hverjir öfgamenn meö vinnuleiða og at- vinnurekendur beita mikið slikum að- gerðum viö aö gera þetta fólk óvinsælt Eins er þaö að trUnaðarmannakerfið hef- ur verið allt i molum. Trúnaðarmenn eru ekkikosnir. Viö erum tveir trúnaðarmenn bara fyrir vélamenina, en nú erum við farnir að sinna málum fyrir meirihlutann af öllu verkafólkinu á staðnum, hluti sem alls ekki eru I okkar verkahring. Stúdbl.: Væri ekki hægt að hugsa sér að verkafólk heföi einhverja samvinnu við námsfólk um að taka að sér ýmis verk- efni, t.d. um að gera úttekt á aðbúnaði, eða að láta læknanema rannsaka holl- ustuhætti og fleira og reyna þannig að leggja meiri áherslu á fyrirbyggjandi að- gerðir. Jóhann: Auðvitað. Það er mjög hættulegt þegar við erum farin að samþykkja vinnu sem er óholl eða hættuleg. NUna eru I gangi málaferliUt af einhverjum alifugla- búum I kringum álvrið I Staumsvík vegna mengunar frá álverinu. Viö erum hins vegar með fólk sem vinnur i þessu álveri dag eftir dag, mánuð eftir mánuð, ár eftir ár. Þar hafa þeir lækni til aö fylgjast meö mengunaráhrifum á verkafólkið og þegar magnið er oröið visst mikið þá er fólkið bara flutt til. Þarna er sem sagt bara at- hugað hversu langt þeir mega ganga með hvern einstakling og þegar komið er upp I hámark þá er hann bara f ærður til. Þarna erum viö þegjandi farin að samþykkja að fólk selji ekki bara vinnuafl sitt, heldur einnig heilsu sina. Stúdbl.: Hvernig hafa atvinnurekendur brugðist við kröfum ykkar varðandi að- búnaðinn? Jóhann: Ja, þeir hafa oft reynt aö áta llta svo út sem þetta sé hálfgerð móðursýki l okkur og við séum að gera mikið Ur smá munum. Þeir hafa fengið i lið með sér ákveðinn hóp manna til að rifa niöur þá menn, trúnaðarmenn og aðra sem eitt- hvað nafa beitt sér I málunum. Þeir beita einnig þvl vopni að neita eða koma sér undan aö ræöa þessi mál. Reyna að svæfa málin. Mig langar tii að taka annað dæmi I sambandi við það sem ég var að segja um matinn áðan og það samstarf sem hugs- anlega væri hægt að hafa við námsfólk. í kaffiteriunni hjá okkur er viöhaft sama kerfi á matarinnkaupum og á skipunum, það er keypt til langs tima og allt veröur auðvitað gamalt fyrir vikið. Þar er boöið upp á snúða, vfnarbrauð og rUnnstykki, viku eftir viku, mánuö eftir mánuð og ár eftir ár. Þetta er kaffiteria sem okkur var Framhald á bls 19

x

Stúdentablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stúdentablaðið
https://timarit.is/publication/350

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.