Stúdentablaðið

Árgangur

Stúdentablaðið - 17.04.1980, Blaðsíða 10

Stúdentablaðið - 17.04.1980, Blaðsíða 10
10Í' ¦x&fib. Stúdentablaðið Stúdbl.: Hvenær hófst skipuleg barátta f a rand verka f ólks? Hin skipulagða barátta okkar hefst um mitt sifiasta sumar úti I Eyjum. Þá höfðu átt sér stao miklar og Hflegar umræöur meðal farandverkafólksins þar, bæoi sjó- manna og landvérkafólks á öllum verbúB- um og um boro i bátunum, um kjör okkar og stööu. Eftir aö hafa ráofært okkur við forystumenn verkalýBsfélaganna á staön- um, ákváoum viB aö láta til skarar skriða. 1 fyrstu lotu hugoumst viö kynna kröfur okkar og knýja á um að hin skipulagfia verkalýBshreyfing tæki þær upp og fylgdi þeim eftir. En eins og allir vita er hafa fylgst meB máli þessu þá varð harkaleg andstaða stöðvarvaldsins gegn okkur til þess að málið komst I f jölmiðla og varð á allra vörum og þannig fengum við þá kynningu á málstað okkar er við þurftum. En þess má nú geta að farandverkafólk bæöi hópar og einstaklingar hafa áður I einstaka málum á einstaka stöðum háð skipulagða baráttu fyrir bættum kjörum, t.d. i sildinni '74 austur i Höfn, þar sem farandverkarfólk náöi fram umtalsverðri launahækkun, nú hungurverkfallið út i Eyjum '76, þar var barist gegn óhóflegum fæðiskostnaði og um fleiri hluti hefur maður frétt. En það er semsagt fyrst út I Eýjum i sumar er viö leggjum fram mál- efni okkar á landsvisu. Stúdbl.: Hvernig hefur barátta ykkar verið skipulögð? Eftir atburðina i Eyjum þá ákváðum við aö hætta skipulögðum aðgerðum og fylgjast með framvindu mála, þar sem verkalýðsforystan hafoi tekið undir kröf- ur okkar og lýst yfir stuðningi við baráttu okkar. En við lýstum þvi jafnframt yfir að við áskildum okkur fullan rétt til þess að gripa til aðgerða hvar og hvenær sem okk ur þætti ástæða til, og reyndist full þörf á þvi er til kom. Eftir þetta héldum við I sitt hvora áttina en aðrir voru um kjurt. Við vorum þó nokkur er héldum hópinn eftir að við kom- um hingaö suöur, og skipulögðum við Baráttuhóp Farandverkafólks á Faxa- flóasvæðinu, ásamt hóp nýrra áhuga- samra félaga hér á S.V. horninu Við unnum aðallega að því að vinna upp frumdrög að útfærslu á kröfum okkar, og við að halda uppi þrýstingi á verkalýðs- forystuna, en það háði okkur að við höfð- um ekkert fast húsnæði sem þýddi að hreyfingin var til húsa i einni eða tveimur töskum er við bárum á öxlinni. Samkvæmt loforði, þá voru málefni okkar á dagskrá 9. þings V.M.S.l. á Akur- eyri sl haust. Við höfoum bundið tölu- verðar vonir við það þing, en það kom á daginn að fulltrúar Farandverkafólks (viö vorum tveir) ásamt hóp áhugasamra þingfulltrúa máttum hafa okkur öll við að tryggja að eitthvaB marktækt kæmi frá þinginu varBandi þessi mál. Útkoman varB „almenn stuðningsyfirlýsing" viB kröfurnar ásamt loforBi um að sett yrBi á fót nefnd er skipuB yrBi 3 ákveBnum fuiltrúum, til þess aB fylgja málinu eftir. Reyndar sagBi viB mig mætur birókrati úr verkalýBshreyfingunni nokkru seinna aB þaB væri lenska hjá hreyfingunni aB svæfa málin á þennan hátt. ViB reyndum með dreifiritum og öBrum aBgerBum aB ýta á eftir forystunni um aB efna gefin loforB og beita sér fyrir tafarlausum aBgerBum varBandi færBiskostnaB á verbúBum en þaB hvorki rak né gekk. Eftir ráBstefnuna I Eyjum „Verkafólk i sjávarútvegi" þar sem málefni okkar voru á dagskrá, berst okkur aukinn liBs- auki. ViB endurskipuleggjum þá hreyf- ingu okkar, tökum upp fasta fundartima, höldum félagatal og fundagerBir og skipu- leggjum vinnuprógrömm fram i timann. Þá beindist kraftur okkar aB þvi aB KjaramálaráBstefna ASl tæki upp kröfur okkar og þaB hafBist aB lokum meB skipu- lögBum blaBaskrifum og öBrum aBgerB- um. Eitt er mjög mikilvægt aB komi fram, en þaB er hversu fljótt þessi hreyfing farandverkafólks I fiskiBnaBi breiBist út til farandverkafólks I öðrum starfsgrein- um sem lika hefur sérstöBu. Farand verkafólk i landbúnaBi hef ur hafiB baráttu viB hliB okkar, en sá hópur býr sumsstaB- ar viB kjör sem I eBli sínu hafa ekki breyst frá landnámi er hér viar þrælahald. En eitthvaB vorum viB aB heyra um aB ASÍ hafi óskaB eftir viðræðum viB aBila land- búnaBarins um samningsgerB handa landbúnaBarverkafólki. öllum ætti nú aB vera kunnugt um baráttu okkar fyrir erlenda verkalýöinner hér starfar. Svo var þaB sl. sumár aB tvær Islenskar farandverkakonur I Kðben, þær Aagot öskarsdóttir og GuBbjörg Thoroddsen vöktu athygli á þeim vanda er Islenskt Það eru bæði gömul sannindi og ný aö braggalýöur þarf ekki á neinum mannréttindum aö halda. Oft veltir lítil þúfa þungu hlassi Viðtal við Þorlák Kristinsson farandverkamann farandverkafólk sem vinnur I Skandi- naviu býr viB, en þaB er aB mörgu leyti hliBstætt þvi sem erlent vinnuafl býr viB hér á landi. Þær lögðu fram ákv. kröfur um lausn á þessum vanda og hefur Baráttuhópur farandverkafólks aö sjálf- sögðu tekiB þá kröfu upp sem eina af sln- um. Nú hafa veriB lögð drög að þvi að ná saman og skipuleggja þennan f jölda sem starfar þar ytra og jafnvel stefnt að þvi að halda ráðstefnu i Kaupmannahöfn um málefni þess með haustinu. Stúdbl.: Hver voru viðbrögð verkalýös- forystunnar áBur en þetta varo aB blaBa- máli? Ég hef að einhverju leyti gert grein fyrir þvi hér aö framan. Baráttan verBur strax ao blaBamali, og fjölmiBlar hafa sýnt málinu áhuga fram ao þessu. En þetta virtist koma VerkalýBsforystunni jafn mikiB á óvart og mörgum öBrum þvi aB fram aB þessu höfBum viB ekki veriB til sem stétt i vitund þjóðarinnar. ViB höfum þurft aB berjast fyrir hverju einasta skrefi I málefnum okkar, þar hefur ekkert komiB af sjálfu sér. 1 janúar var starfsemi okkar orBin þaB viBamikil aB viB ur&um aB komast I hús meB hana. ViB leituBum til ASI en þeir sögBu, „þvl miBur" þá var þaB VMSÍ en þeir höfBu ekkert pláss, þa skaut Dagsbrún skyndi- lega upp kollinum og lét okkur hafa afnot af rúmgóBu herbergi og slma um óákveB- inn tlma, og var þaB góBur leikur hjá Ðagsbrúnarliðinu. Nú I dag er kominn góBur skriBur á mál- in, Alþingi, stjórnmálaflokkar og ráBu- neyti eru komin i leikinn svo eitthvaB hlýtur aB koma út úr þessu. En samt hefur sjómannasambandið ennþá ekki breytt afstöðu sinni, en þeir segjast ekki geta stutt okkur þrátt fyrir þann fjölda sjó- manna er teljast til Farandverkafólks. Stúdbl.: Hvaða aBferBum hafiB þiB beitt viÐ ao koma málum ykkar á framfæri á opinberum vettvangi? ÞaB hafa bæBi veriB markvissar og til- viljunarkenndar aögerðir. Við höfum lagt mikið upp úr þvi að ná sambandi við farandverkafólk úti á verstöövunum, þá höfúm við fylgt málinu eftir i fjölmiðlum, en nokkrir þeirra, t.d. Þjóðviljinn, Neisti, sjónvarp og útvarp o.fl. hafa af eigin frumkvæBi tekiB þessi mál upp og fylgt þeim eftir,. ViB útilokum enga aBferB til aB ná settu marki. Stúdbl.: Hvernig hafa vinnuafls- kaupendur brugfiist vifi baráttu ykkar og mefi hvafia afiferfium hafa þeir reynt afi ala á fordómum gegn farandverkafólki? Þeir hafa brugBist misjafnlega viB. ViB getum t.d. tekiB viBbrögB tveggja vinnu- aflskaupenda I Grindavik, viB hreyfingu okkar sem dæmi. Þegar farandverkafólk- iB á ÞórkötlustöBum lagBi fram kröfur sinar þá brást stöBvarvaldiB viB meB öfforsi og ruddaskap sem gekk svo langt aB þeir beittu fyrir sig lögregluvaldi til þess aB reyna aB brjóta hreyfinguna á bak aftur. Hinsvegar þeir I Gjögri, á sama staB, komust strax aB málamiBlunarsam- komulagi viB sitt farandverkafólk i deil- um sem spruttu upp út af hinu öhóflega verBi sem þar var á mat. FæBiB var lækk- að um 50%. Annars hafa viöbrögð stöBvarvalds- ins verið þau að þar sem aðbúnaður er þokkalegur, þykja kröfur okkar sann- gjarnar en hjá þeim er bjófia upp á illt viðurværi, verða viðbrögðin Hkt og hjá hundum, þeir glefsa og gelta en verða svo að hrökkva undan með skottið milli lapp- anna er við berjum þá á trýnið. En hin al- mennu viBbrögð vinnuaflskaupenda við þeim kröfum er að þeim snúa I yfirstand- andi samningum verða liklega svipuð og gagnvart öðrum kröfum launafólks á landinu — þvert NEI. Annars er Htið hægt aðsegjameðvissuumþettanú. En það er klárt mál að við verðum að styðja við bakifi á verkalýBsforystunni i yfirstand- andi samningalotu, taka þátt I slagnum á öllum vígstöðvum, ekki einungis að berj- ast fyrir sérkröfum okkar farandverka- fólks heldur og fyrir hinum almennu kröf- um launafðlks i landinu. Við megum ekki skilja forystu okkar I verkalýðshreyfing- unni eina eftir inni I Kristalsal Hótel Loft- leiða. VarBandi þá fordóma sem aliB er á gegn okkur er þaB aB segja að þeir eru svip aðir þvl sem maður heyrir I fréttum frá S.-Afriku, þar sem hinn hvlti minnihluti bendir fullur vanþóknunar á hinn blakka fjölda og segir: „sjáiB druslurnar sem þetta hyski klæBist, ekkikann það aB lesa né skrifa, lifir I hænsnakofum þrifur sig aldrei, drukkiB og ógeBslegt á sunnudóg- um, og svo heldur þaB að hægt sé að rétta þvi mannréttindi upp I hendurnar". Hér á landi höfum viB stundum gengiB undir nafninu BraggalýBur, aBkomu- hyski, eBa verbúBaliB. TalaB er um fyllerl og ólifnaB og ef eitthvaB kemur upp á staBnum er iBulega reynt aB finna söku- dólginn I hópi aBkomuliBsins, Vinnuafls- kaupendur reyna aB ala á þessum for- dómum, þeir reyna aB koma þvi inn hjá fólki aB viB séum aB heimta einhver gullin forréttindi innan stéttar verkafólks I sjávarútvegi, hvort ekki sé nóg aB borga klósettpappirinn undir rassgatiB, sápu og vatn til þvottar svo viB förum ekki aB heimta frltt fæBi lika. Sem betur fer nær þetta kjaftæBi þeirra skammt. HiB stafi- bundna vinnuafl er óBum aB gera sér ijósa sanngirni krafna okkar og að þafi sjálft og farandverkafólk eigi samleiB I baráttunni fyrir bættum kjörum öllu verkafólki til handa. ÞaB er gömul lumma en hættuleg þegar vinnuaflskaupendur reyna aB etja saman hópum innan verkalýBshreyf- ingarinnar, eins og stöBvarvaldiB reynir nú afi einangra baráttu Vestfirskra sjó- manna. Studbl.: Hvernig getur námsmanna- hreyfingin komifi afi lifii I baráttu ykkar? ÞaB er alveg augljóst aB námsmanna- hreyf ingin getur haft mikilvægu hlutverki að gegna i stéttabaráttunni. Baráttuhópur farandverkafólks hefur notiB góBs af sam- starfi viB hana, viB höfum fengiB aBstöBu til fundarhalda I Félagsstofnun stúdenta, fengiB aBgang aö fjölritara viB útgáfu gagna og dreifirita, o.fl. er of langt mál yrBi aB telja, en fyrir nokkrum dögum sIBan fengum viB öflugan fjárstuBning frá StúdentaráBi, um hálfa miljón króna sem voru gefnar I baráttusjóB okkar. Þó viB höfum skrifaB öllum aBildarfélögum VMSl bréf og óskað eftir frjálsum framlögum svo við gætum haldið baráttunni áfram, þa er þetta fyrsti beini fjárstuBningurinn, en viB eigum samt von á stuBningi frá nokkrum verkalýðsfelögurn út á landi. Námsmenn geta komiB til liös við okkur á fleiri vegu. Nú fer f jöldi þeirra út á land til sumarvinnu, þeir sem áhuga hafa eiga þá að hafa samband viB Baráttuhópinn og verkalýösfélög á viBkomandi stöðum og taka þátt I skipulögBu starfi og baráttu. Námsmenn geta unniB upp þýfiingar á efni fyrir erlent farandverkafólk, nú, saga farandverkafólks sem stéttar og saga fjölda verkalýðsfélaga i landinu hefur Htt veriB skráB eBa rannsökuB, þarna geta námsmenn komifi inn i, þvi viB verBum aB þekkja fortiB okkar til þess aB geta mætt morgundeginum. ÞaB er ekkert vit I öBru en aB VerkalýBshreyfingin sækist eftir meira samstarfi viB róttækari arm náms- manna og öfugt, á sem flestum sviBum. Stúdbl.: Eitthvafi afi lokum? — Ekki nema — Oft veltir litil þúfa þungu hlassi.

x

Stúdentablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stúdentablaðið
https://timarit.is/publication/350

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.