Stúdentablaðið

Árgangur

Stúdentablaðið - 17.04.1980, Blaðsíða 16

Stúdentablaðið - 17.04.1980, Blaðsíða 16
16 Stúdentabiaöið tJtbreiðsla kvennabaráttunn- ar A seinustu árum, meö framþróun fjöldabaráttunnar á Spáni og ítallu, hefur baráttan fyrir frelsun kvenna sýnt að hiin hefur lagt fram sérstakan skerf til bar- áttu verkalýðshreyfingarinnar I heild. Sú kröfugerö félagsleg eðlis sem hiin hefur sett fram, kröfur hennar fyrir einingu og lýðræði innan verkalýöshreyfingarinnar, eru af þessum toga. Þvf fjöldaþátttaka kvenna í aðgerðum verkafólks og virk þátttaka þeirra i verkalýösfélögunum væri ómöguleg ef málfrelsi væri ekki tryggt öllum til handa, ef ákvarðanir veröa áfram teknar efst uppi af forystu sem nær eingöngu eru karlmenn án allrar lýðræðislegrar umræöu meöal hinna al- mennu félaga, — ef engin andstaða er gegn þeirri staðreynd aö þaö eru alltaf karlmenn sem fara á fundi og taka ákvarðanir þó heima fyrir séu börn sem þarf að annast. Sérstakrar athygli veröar eru hin nýju sjónarmiðsem aðgreina þessabaráttu frá baráttu liðinna tima. Þá börðust konur úr verkalýðsstétt og verkakonur almennt fyrir ýmsum efnahagslegum kröfum sem enn eru á dagskrá, s.s. gegn láglaunum, fyrir bættum vinnuskilyrðum, samfélags- legri þjónustu og gegn verðhækkunum. Spurningin um sjálfstæði þeirra var hins vegar ekki sett fram þá, hvörki með þátt- töku þeirra I sjálfstæöri kvennahreyfingu né i gegnum stofnun sérstakra kvenna- hópa innan verkalýðshreyfingarinnar, eins og gerist æ oftar núna. Su kröftuga barátta sem konur nú heyja gegn stöðu sinni i þjóðfélaginu og innan f jölskyldunn- ar er einnig ný. Að slðustu þá er hin magnaða spurning um verkalýðseftirlit, sem þessi barátta i sumum tilfellum teng- ist, einnig ný. En það er ekki þar með sagt að öll kvennabarátta f hinum þróuðu auðvalds- rikjum hafi tilhneigingu tilað beinast út yfir mörk hins borgaralega þjóðfélags. Þegar bandariskar konur skipuleggja herferð kringum Jafnréttislöggjöfina, þá er ekki hægt að likja þeim aðferðum sem þær beita (mótmælagðngur, fundir osfrv.) við þær aöferðir sem italskar, spænskar og jafnvel breskar verkakonur beita. Þvihinar bandarisku eru nátengd- ar þvi stigi sem barátta verkalýðsstéttar- innar i USA stendur á, sem enn er mjög lágt vegna uppgjafar flestra verkamanna oagnvrt stéttasamvinnustefnu hins valdamikla fagfélagaskrifræðis þar- lendis. Sa háttur sem breskar verkakonur I Trico höfðu á við að neita að Mta þeim borgaralegu dómurum sem áttu að stjórna baráttu þeirra gegn atvinnurek- endavaldinu fyrir að lögunum um jafn- laun væri framfylgt, sýnir aftur á móti allt annað þroskastig baráttunnar. Sú staðreynd að konur nar beittu sjalfstæðum baráttuaðferðum gegn hinu lagalega valdboöi, að þær neyddu verkalýösforyst- JACQUELINE HEINEN: Kvenfrelsis- hreyfing og stéttabarátta Hildur Jónsdóttir þýddi Á undanförnum árum hefur mikil umræða farið fram innan IV. Alþjóðasambandsins sem i málgögnum þess út á við um stefnumótun I kvenfrelsismálum. Meginefni þeirrar umræðu hefur snúist um atriði eins og eðli og tilhneigingu róttækni kvenna, tengsl og gagnverkandi áhrif stéttabaráttu og kvennabaráttu, hið byltingarsinnaða inntak kvennabarátt- unnar og tengsl við andkapitaliska baráttu og siðast en ekki sist um þær aðferðir sem kvennahreyfingin getur beitt. Grein Jacqueline er skrifuð einkum i samhengi við vaxandi kvennabaráttu í Suður-Evrópu, til að varpa ljósi á það hlut- verk sem róttæknisþróun kvenna, einkum verkakvenna, hef- ur I forbyltingarástandi eins og hefur rikt i þessum heims- hluta. Greinin bendir sömuleiðis á þann mun á áherslupunkt- um og tilhneigingu sem finna má i baráttu verkakvenna annars vegar og smáborgaralegrar, oft einangraðrar kvennabaráttu hins vegar. una til að styðja verkfall þeirra þó foryst- an heföi oft áður neitað slikum stuðningi, er einnig nátengt hinu pólittska ástandi I Bretlandi. Það sama gildir einnig um þá baráttumenn af báðum kynjum fyrir frjálsum fóstureyöingum (National Abortion Campaign) sem skipulega tjáðu vantrú slna á fulltrúum Verkamanna- flokksins en þeir höfðu neitað að starfa eftir þingsályktun flokksins. Sú ályktun fól I sér stuðning við kröfuna um frjálsar fóstureyðingar á kostnað rlkisins og gengu þessir baráttumenn jafnvel það langt að neyða suma þessara fulltrúa til' aö segja af sér. Það er mikilvægt að geta hér þróuðustu dæmanna af baráttu kvenna úr verka- lyösstétt, baráttu sem er órjiifanlegur hluti af hinni bylting'arsinnuðu baráttu I löndum.Suöur-Evrópu. í baráttu þessara kvenna gegn forystu verkalýðs- hreyfingarinnar, sem hefur gert allt hvað hún getur til að takmarka þær kröfugerðir sem of berlega tígna málamiðlunarstefnu þeirra við atvinnurekendur, hafa þær uppgötvað sameiginlegan slagkraft sinn. A ítallu og Spáni hafa baráttuaðferðir þeirra oft leitt til þess að þær hafa orðið sér meðvitandi um nauösyn verkalýös- eftirlits af hálfu allrar stéttawnnar, verkakvennanna um leiö, með verksmiðj- um, vinnuskilyrðum, félagslegri upp- bygginguog,bókha*di. Kvenfrelsisbarátt-; an um heim allaníjrrir „umráðarétti yfir eigin likama" (sem er barátta fyrir lýð- ræðislegum réttindum sem borgaraleg löggjöf á að veita öllum, þ.e. sjálfs- akvörðunarrétti og persónufrelsi) hefur leitt til að margar konur hafa gengið enn lengra og krafist til dæmis eftirlits með ráðgjafa- og upplýsingamiöstöðvum sem væri framkvæmt af notendum og starfs- fólki I sameiningu. Þessar miðstöðvar sem veitaupplýsingar um getnaðarvarnir og fóstureyöingar, eru fyrst og fremst árangur af baráttu þeirra. Baráttan um upplýsingamiöstöðvarnar á Italiu er gott dæmi um þetta. Þrátt fyrir samþykkt laga sem heimiluðu stofnun sltkra mið- stöðva i öllum héröðum landsins, þá er það einungis þar sem kraftahlutföll eru konum hagstæð og þar sem þær hafa beitt samstilltum þrýstingi, að tekist hefur að koma þeim á fót. t þessum tilvikum hefur baráttá kvenna leitt til stofnunar þessara miðstöðva og þeim hefur tekist aö skapa nyja tegund tengsla við þær konur sem leita til þeirra til að fá upplýsingar og ráö, eða einfaldlega vott af mannlegri hlýju. Aðeins þegar þeim hefur tekist að varpa fyrir borð hinu hefðbundna hlutverki lækna með þvl að tileinka sér hluta af þekkingu þeirra, haf a konur öðlast mögu- leika til að sjá samhengið milli kyns þeirra, frumkvæðisleysis og þeirrar stöðu sem þær hafa i þjóöfélaginu. Til að þetta beri ávöxt, þarf eftirlit með miðstöðvunum, verkaskipting og deiling ábyrgðar að koma til. Það er háð lýð- ræðislegum starfsháttum meö regluleg- um umræðum milli starfsfólks og notenda áalmennumfundum.Tilaðýtaekki undir neinar tálsýnir um „sósíallskar eyjur I hinu kapltallska hafi" er rétt að geta þess að flestar konurnar hafa Itrekað það I grundveldislnum að „þær ætíi sér ekki'að" skapa, valkost gegn samfélagslegn pjön- ustu", heldur að tilganguraðgerða þeirra sé að „benda á hvernig sllk þjónusta ætti að mæta þörfum kvenna." Ennfremur þá er baráttah fyrir frjáls- um fóstureyðingum æ oftar undirrót bar- áttunnar innan verksmiðjanna, fyrir réttinum til fæöingarorlofs. Þaðsem Italir kalla „hvltar fóstureyðingar", (þ.e. fósturlát vegna slæmra vinnuskilyrða eins og heilsuspillandi andrúmslofts, snarpra vinnutarna, skorts á hvíldarhlé- um yfir vinnudaginn o.sv.frv.), hafa leitt til fjölda aðgerða þar sem kröfurnar sem fram erusettareruekki nýjar I sjálfu sér. t verkföllunum sem spuna- og tóbaks- verkamenn háöu I lok siðustu aldar voru svipaðar kröfur bornar uppi (þ.e. styttri vinnutarnir, réttur til hvlldarhléa, fæðingarorlof, réttur til að skipta um vinnu að vild, barnagæslustöðvar), en hin magnaða krafa um verkalýöseftirlit er ný af nálinni. Sú krafa var t.d. sett fram I Fatme, sttírri slmaverksmiöju I Róm, þar sem verkakonurnar skipulögöu upp- lysingaherferð og fundi sem þær nefndu 150 ti'marnir. Tilgangurinn var að gera öllum verkakonunum fært að taka þatt I rannsöknum á andrúmsloftinu I verk- smiðjunni, menguðu umhverfi og fyrir- byggjandi ráðstöfunum. (Lóöun er t.d. eitt af þeim störfum sem konurnar vinna og er meginorsök þessara hvftu fóstur- eyðinga). Ein verkakvennanna stillti málinu upp á eftirfarandi hátt: ,,Að berj- ast gegn slikum heilsuspillandi vinnuað- stæðum þýöir aö berjast gegn skipulagn- ingu vinnunnar I verksmiðjunni og einnig gegn stefnu ákveðins verkalýðsfélags sem hefur samþykkt „hagræðingu", sem

x

Stúdentablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stúdentablaðið
https://timarit.is/publication/350

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.