Vikan - 10.05.1962, Page 34

UM
ALLT
LAND
faUegum steinum, sömuleiðis i gilj-
um og skriðum sumra fjalla. Fal-
legar rauðbrúnar hellur í alls konar
stærðum getur þátturinn gefið leið-
beiningar um og hraungrýti er viða
á móbergssvæðinu og nægir að
benda á hraunið sunnan Hafnar-
fjarðar og Svinahraun fyrir Reyk-
vikinga, en þó munu fást fallegri
hraunhellur uppi í Grábrókarhrauni
eins og hraunhelluveggirnir að
Bifröst í Norðurárdal sýna og sanna.
G.
Fjörulallar.
Framhald af bls. 10.
Svo heyrðist óp af brúninni.
Itvenmannsóp, sambland af skelf-
ingu og reiði og það var gripið föstu
taki í skálmina um hnéð. Kona
Gvendar hafði komið á vettvang og
þau byrjuðu að tosa hann upp aft-
ur, en það gekk seint; þó dreng-
urinn væri inagur um sig, var hann
langur, en Gvendur var alls ekki
sterkur. Eftir nokkurt þóf, tókst
þeim að draga hann upp og svo köst-
uðu þau mæðinni. Drengurinn lá
kyrr á brúninni, og hjartað barðist
í visnu brjóstinu og hann virti
Gvend í Nesi fyrir sér í spurulli
undrun. Konan, sem var stór, miklu
stærri en hann Gvendur i Nesi
horfði líka á hann og augun voru
djúp og hrygg. „Gvendur,“ sagði
hún, en orðin dóu á vörum liennar,
og hún leit snöggt á drenginn, sem
nú var risinn á fætur. Hann fann,
að hann átti ekki að staldra við
lengur og hann gekk hægt burtu
inn melinn í áttina til þorpsins. Áð-
ur en hann kom í hvarf, leit hann
við og sá að konan stóð enn í sömu
sporum og Gvendur í Nesi sat ennþá
á sama steininum og faldi andlitið
i saltþrungnum greipunum.
Það var enn lögn mörgum dög-
um siðar, og bátarnir voru bundnir
við bryggju.
Sjómennirnir voru að gera að.
Sumir köstuðu upp fiski, en aðrir
slægðu og létu á vagnana, sem fisk-
ir. Ef grjót er á annað borð notað,
fer vel á þvi, að timbur sé að ein-
hverju leyti notað iíka og oftast fer
betur á því að teppaiaggja þax sena
grjótveggur er annarsvegar. M er
hægt að velja litinn á teppinu i
samræmi við grjótið og notkun á
einu „náttúruefni“ býður öðru
heim: Til dæmis viður og grjót eins
og áður er tekið fram.
ísland hefur sérstöðu fram yfir
flest önnur lönd að þessu leyti og
því ekki að nota hana? Við höfum
ekki nytjaskóg ennþá og sennilega
aldrei, en landið okkar er fyrst
og fremst grjót. Grjót og meira
grjót. Það er af óendanlegum
gnægtabrunni að ausa og þetta
byggingarefni má nota á margvís-
legan hátt og ekki einungis með því
að hlaða því utan á steinsteypu.
Guðjón heitinn Samúelsson, húsa-
meistari ríkisins, notaði mikið ís-
lenzkar bergtegundir og nægir að
benda á Þjóðleikhúsið og Háskól-
ann, sem hann húðaði með muldum
bergtegundum.
í fljótu bragði virðist nokkrum
vandkvæðum bundið að ná í fallegt
grjót; grágrýtishnullungar eru víð-
ast yfirgnæfandi, en þeir eru ekki
sérlega girnilegir til þessara nota.
I flestum árfarvegum er eitthvað af
34 VIKAN
HONIG
Súputeningar
Spa.slxetti
Makkarónur
innan, eru grágrýtishellur. Þær geta
verið mjög fallegar, ekki sízt ef þær
eru búnar að liggja í mýrkenndum
jarðvegi og fá á sig rauðgullinn blæ.
Það er ekki mikið i ráðizt að hlaða
hellum eða grjóti á einn vegg eða
veggbút í íbúðinni, en það breytir
ótrú.'ega mikiu, sé það sæmilega
gert og grjótið vel valið.
Ég hygg, að JangfJestir, sem
byggja einbýlishús, geri ráð fyrir
arni. Á minnsta kosti á það við um
Reykjavlk; úti á landbyggðinni mun
það þó tæplega geta talizt útbreidd-
ur siður ennþá. En þegar um arin
er að ræða, þá er íslenzkt grjót
sjálfsagður hlutur og miklu fallegra
en útlendur múrsteinn, sem sumir
hafa flutt inn með ærnum tilkostn-
aði. Múrsteinn býr ekki yfir neinni
tilbreytingu, en í ríki náttúrunnar
er margbreytnin ósendanleg, í form-
um, stærðum og litbrigðum.
f sambandi við notkun á bygging-
arefni eins og grjóti, er það eitt af
aðalatriðunum, að hófs sé gætt; of-
notkun á svo sterku og svipmiklu
efni er verri en að nota alls ekki
neitt. Timbur er mun mildara og
þó má vara sig á ofnotkun dökkra
viðartegunda. Bezt fer á því að nota
grjót í kamínuveggi, blómastalla, eða
heiia veggi, sem ekki eru mjög stór-