Vikan - 17.02.1983, Side 11

Dougal Robertson, fjölskyldu-
faöirinn, gat þess reyndar í bók sinni
hvernig báturinn var fenginn. Hann er
þó fáoröur um samskipti sín við
fjölskyldu Siguröar Þorsteinssonar og
Eddu Konráösdóttur í bókinni, færir
þeim aöeins þakkir fyrir bátinn í eins
stuttu máli og hann kemst af meö. Þaö
er dæmigert fyrir hans bók, hann lýsir
ytri atburöum hrakninganna misvel,
leggur mesta áherslu á lýsingar á
aöbúnaöi og matbjörg en fer lítt út í
baksviðið. Jafnvel ókunnur tekur eftir
því hvaö bókin er knöpp í sambandi viö
margt af því sem menn fýsir aö heyra
meir um, fjölskylduna, börnin, hvers
vegna þetta, hvers vegna hitt? Og
Islendingar er lásu bókina hafa án
efa haft áhuga á aö heyra meira um
Sigga og Ettu, eins og Dougal nefnir
þau hjón. Og eins og alltaf, þegar
maöur les frásögn af einhverju sem
maöur trúir tæpast aö geti gerst, þá
vakna spurningar eins og: Hvaö varö
um fólkið sem lenti í þessum
hrakningum?
Endurfundir
Víst er hægt aö svara einhverjum
þessara spurninga. I janúar síöastliön-
um hittust Lyn Robertson og
fjölskylda Sigurðar Þorsteinssonar í
Reykjavík. Siguröur, Edda og fimm af
sex börnum þeirra eru nú búsett i
Pennsylvaniu og Lyn býr á sveitabýli
nálægt Leek í Englandi. Erindi Lyn til
Reykjavíkur var aö þakka Sigurði og
Eddu fyrir sig og sina.
Vikan fékk tækifæri til aö kynnast
þessu fólki og fylgjast meö í nokkra
daga, spjalla og spyrja og skoöa
myndir. Og jafnvel birta sumt af því
sem á milli fór.
Þaö var bæöi auösótt mál og torsótt.
Allir vildu sem minnst úr smurn hlut
gera og mest úr hlut annarra. Meö því
aö spyrja hvern um annan fékkst þó
býsna heilsteypt mynd af því sem
geröist á hafi úti fyrir 11 árum og
einnig því sem síðar varö.
Því miöur verður ekki allt sagt, til
þess er hvorki rúm né leyfi, en ef til vill
verður úr því bætt einhvern tíma, því
Lyn Robertson er meö bók í smíðum og
komin vel á veg meö hana og einnig
eru Edda og Sigurður meö bók í
vinnslu, bók sem Edda segir aö þau
hafi ákveöið aö skrá vegna þess aö þau
séu orðin leið á öllum kjaftasögunum
sem um þau hafa gengiö síöan þau
sigldu af landi brott á Sæbjörginni
alfarin fyrir fjórtán árum.
Hvað varð af
Sæbjörginni?
Fundum okkar bar saman i húsi
Slysavarnafélagsins viö Grandagarð.
Þaö var engin tilviljun. Lyn hafði sýnt
mikinn áhuga á aö fá aö koma þang-
og fræöast um björgunarmál
Islendinga, tilkynningaskylduna, sem
er einsdæmi í veröldinni, og annaö þaö
öryggi sem viö þó búum viö en gerum
okkur ef til vill ekki fulla grein fyrir aö
er á undan samtíöinni.
Hannes Hafstein tók á móti gestun-
um meö kaffi, kökum og svörum á
reiðum höndum, því Lynn þurfti
margs aö spyrja. Hún skoöaði höfuö-
stöðvarnar og viti menn, á vegg á
neöstu hæö hékk stýri og aörir munir
úr Sæbjörginni og undir þeim vaknaöi
fyrsta spurningin:
Hvaö varö af Sæbjörginni?
— Já, ég hef mikiö reynt aö komast
aö því, segir Siguröur. Viö seldum
hana í Miami 1972 til Haiti. Síöar
frettum viö að hún heföi verið tekin
meö vafasaman varning, eiturlyf, og
færö til hafnar í Port-au-Prince.
Einnig höfum viö heyrt aö hún hafi
verið notuö í kvikmynd. Eg hef mikið
gert til aö komast aö því hvaö síðan
varö um hana en ekki tekist.
Ekki spyrja á Haiti
Siguröur hefur fariö til Port-au-
Prrnce 2—3 sinnum síöan, seinast í
sumar, og jafnan haldið uppi fyrir-
spurnum um skipiö. En þaö er ekkert
sérlega auövelt og á Haiti er líka
öruggara aö vera á varöbergi. Bara
fyrirspurnir um skip, sem hefur veriö
tekiö meö eiturlyf, geta vakiö tor-
tryggni. Þaö er líka dálítiö ógn-
vekjandi aö heyra aö dóttir Lyn
Robertson, Ann, sem ekki lenti meö
þeim í hrakningunum, hafi næstum
veriö farin i þá ferö sem seinast var
vitaðumSæbjörgina í.
Ann (19 ára) varð eftir í Nassau
skömmu áöur en Robertson-hjónin
lögöu upp í seinustu ferö skútunnar
Lucette. Hún haföi oröiö ástfangin í
Kanadabúa, tannlæknissyni af
gyöingaættum. Foreldrar hennar og
systkin voru áhyggjufull aö skilja hana
eftir. „Viö sigldum ekki strax, heldur
hinkruöum til aö sjá hvort henni
sneristhugur.”
En henni snerist ekki hugur og þau
sigldu meö tárin í augunum burt, eitt
barnið haföi oröið eftir í miðri ferö.
Feröin hófst annars í Falmouth á
Englandi og þar bar fundum Siguröar,
Eddu, barnanna sex og Dougal, Lyn,
Douglas (18 ára), Ann (19 ára) og
tvíburanna Neil og Sandy (11 ára)
fyrst saman. Síöar hittust þau á
Kanaríeyjum og uröu samferöa yfir
Atlantshafiö. Þaö var áöur en í þá ferö
var lagt aö Siguröur leit á björgunar-
búnaö Lucette og þótti hann vægast
sagt bágborinn.
„Viö vorum meö tvo björgunarbáta,
en áhöfnin rúmaöist í einum,” sagði
Siguröur, og af því hann vissi að fjöl-
skyldan á Lucette haföi ekkert úr of
miklu aö spila fékk hann hana til aö
þiggja bátinn, mest fyrir stuöning Lyn,
því Dougal, sem var gamall sjómaöur,
þótti eitthvað verra aö þiggja gjöfina.
Björgunarvestin líka
I þessum báti voru nánast einu
vistirnar sem ekki fóru í hafið meö
Lucette nokkrum vikum seinna og
einnig neyöarblysin sem loks vöktu at-
hygli japanska fiskiskipsins sem
bjargaði þeim. Engar öryggisreglur
skylduöu Dougal til aö hafa bát svona
búinn meö og neyöartalstöö þáöi hann
ekki. Sæbjörgin, sem nú sigldi undir
Panama-fána og nafninu Bonnie, var á
hinn bóginn vel búin, svo vel búin aö
þegar Edda og Lyn voru aö rifja upp
minningarnar nú í janúar kom á
daginn aö björgunarvestin, sem þau
höföu fariö í viö skiptapann, voru líka
úr Sæbjörginni. ,,Eg var einmitt oftaö
velta því fyrir mér hvaðan þau væru,"
sagöi Lynn hugsi þegar þetta kom á
daginn.
„Viö sigldum yfir Atlantshafiö til
Barbados á 33 dögum,” segir Lyn,
„sama tíma og Kólumbus foröum, og
viö vorum einmitt aö gera grín aö þvi
aö hann heföi þá kannski ekkert verið
svo frábær sjómaöur þegar allt kom til
alls.”
Þegar vestur um haf var komið var
siglt milli eyja á Karabíska hafinu og
þá höföu Lucette og Sæbjörgin samflot.
Sæbjörgin var reyndar meö Lucette í
togi milli eyjanna Antiqua og St.
Thomas.
Og stundum var skipst a börnum,
bæöi til að skapa tilbreytingu og eins til
aö Robertson-krakkarnir kæmust í
baö, en ekkert slíkt var á Lucette. Þaö
sem Lyn er einna minnisstæöast er
samt brauöið sem Edda bakaði:
„Hugsaöu þér, hún bakaöi brauð á
hverjum degi,” sagöi Lyn viö mig.
„ Viö kölluðum þau Eddubrauö. ”
Dougal alltaf
í skugganum
Þegar til Miami var komiö fekk Lyn
brátt vinnu á sjúkrahúsi. Hún er lærö
hjúkrunarkona og starfaöi sem slík er
fundum hennar og sjómannsins
Dougal bar saman í Hong Kong. Og
reynsla hennar þar og í Miö-Austur-
löndum átti eftir að koma í góöar
þarfir er þau uröu skipreika.
„I rauninni stóö allt og féll meö Lyn
og ég held aö Dougal hafi fundiö þaö og
þótt miður,” segir Edda. Synir hennar
taka dýpra í árinni og trna til fjöúnörg
dæmi. Þeir voru góöir vinir Robertson-
krakkanna og hafa enn gott samband
viö þá. Þeim féll alls ekki vel viö
Dougal og fannst hann alltaf þurfa að
vera aö sanna mátt sinn og megin, svo
að þaö bitnaði óneitanlega á
börnunum.
Meöan Lyn var aö vinna var Dougal
atvinnulaus og hélt til hjá Eddu og
Sigurði aö meira eöa minna leyti. Þó
fór svo aö Edda gafst upp á þessu
fyrirkomulagi þegar ekkert virtist
ætla aö breytast. En hún telur aö Lyn
hafi ekki enn í dag hugmynd um
hvernig þetta gekk fyrir sig.
Mæðraveldi og
stauraklósett
Robertson-fjölskyldan var aö biöa
eftir aö fellibyljirnir gengju yfir og
afla sér farareyris meöan hún dvaldi á
Miami. Aö því búnu var aftur lagt í
’ann. Og án dótturinnar Ann af á-
stæöum sem þegar eru Ijósar. A Kara-
bíska hafinu lentu þau í stormi en
komust í var í Kingston. Þau nutu
dvalarmnar á Jamaica ospart en lögöu
því næst af staö áfram til Panama. A
San Blas eyjum höföu þau þó viökomu,
þaö er klasi um 300 eyja rétt undan
ströndum Panama. „Þar er einhvers
konar mæöraveldi og þar var okkur
boöiö í brúökaup,” segir Lyn. „Og
þarna er svo margt stórmerkilegt, eins
Lyn Robertson i návigi við það sem eftir er af Sæbjörginni og vitað er um
með vissu.
7. tbl. Víkan 11