Ægir - 01.11.1990, Side 31

Það hefur verið lítt öfundsvert starf að vera fiskþvottakona og standa úti í öllum
veðrum. Myndin er frá fiskverkun H.P.DUUS (í Keflavík). Ljósm. M. Ól./Ljós-
myndasafn Reykjavíkur.
des. árið 1924. Sonur hans Geir
rak togaraútgerð um áratuga
skeið. Síðasti togarinn er tilheyrði
beirri útgerð; Karlsefni var seldur
til Suður-Ameríku (Chile) árið
1989. Laúk þar merkri útgerðar-
sögu er spannaði fjóra ættliði.
Á Innra-Kirkjusandi haslaði
Fiskveiðahlutafélagið ísland sér
völl. Félagið var stofnað árið
1907. Hlutafé félagsins nam kr.
105 þús., þar af lögðu Vest-
mannaeyingar fram 20 þús. Fram-
kvæmdastjóri þess var Jes Zimsen.
Á þess vegum var rekin umfangs-
rnikil fiskverkun og útgerð um
áraþil. Félagið gerði út togarana
Mars, Apríl og Maí. Þar var lengi
verkstjóri Ingimundur Jónsson („á
Sandinum"), síðar einn stofnenda
°g eigenda Hauksfélagsins og
Dvergs, og jafnframt verkstjóri hjá
báðum fyrirtækjum. Félagið gerði
alls út 6 togara á starfstíma sínum
°g rak að auki tvo aðra á tímabili.
Útgerðarfélagið Hrönn sem gerði
út togarann Geir hafði fiskverkun
um tíma á Kirkjusandi í húsum Th.
Thorsteinsson eftir að hann hætti
fiskverkun. Framkvæmdastjóri
Hrannar var Þorgeir Pálsson.
Hann varð einna fyrstur hér á
landi til að hefja verkun og útflutn-
'ng á söltuðum grásleppuhrogn-
um, í félagi við Jón Pétur Jónsson
frá Drangsnesi. Hendrik Ottósson
síðar fréttamaður við Ríkisútvarpið
varð þó fyrstur til þess árið 1928.
Þá flutti hann út um 200 tunnur til
Þýskalands.
Eftir að Hrönn hætti starfsemi á
Kirkjusandi, hóf SÍS rekstur eldra
frystihúss síns í þeim húsum. Pau
standa enn. Þar hefur um árabil
m.a. verið rekin dún- og skinna-
móttaka SÍS.
Fiskverkun var þó ekki lokið á
Kirkjusandi. Tryggvi Ófeigsson
haslaði sér þar völl laust fyrir 1950
rneð fjölþætta fiskverkun. Fyrir-
tæki hans, Júpíter og Mars starfaði
þar fram undir miðjan áttunda ára-
tuginn. Fyrirtækið vann að hrað-
frystingu, söltun, herslu svo og
niðursuðu á ufsa (sjólaxi) til A-
Evrópu og var fyrirtækið lengst af
meðan það starfaði eitt framleiðslu-
mesta fiskvinnslufyrirtækið hér á
landi. Tryggvi átti og gerði jafnan út
nokkra togara, eða fjóra - fimm er
mest var. Mun hann vera sá ein-
staklingur er næst hefur komist
Thor Jensen og fyrirtæki hans
Kveldúlfi hvað togaraeign varðar.
Eftir Vestmannaeyjagosið (1973)
keypti ísfélag Vestmannaeyja hús
Tryggva á Kirkjusandi. Síðar
keypti Sambandið af þeim ísfé-
lagsmönnum. Þar eru nú höfuð-
stöðvar Samvinnuhreyfingarinnar
á íslandi.
Fiskverkunin Álfheimar stóð
skammt vestan við Sundlaugina í
Laugardal, eða á miðjum Hraun-
teigi. Útgerðarfélagið Draupnir
sem gerði út togara með sama
nafni byggði þessa stöð. Fram-
kvæmdastjóri hennar var Guð-
mundur Sigurðsson fyrrum skútu-
og togaraskipstjóri. Ferill hans
sem skipstjóra var fjölþættur og
viðburðarríkur en hann tók a.m.k.
fjögur skipstjórnarpróf. Vann hann
sér það m.a. til frægðar að hafa
staðið við stjórn á skútu í samfellt
92 kl.st. í fárviðrinu mikla 1906.
Hann var um tíma skipstjóri á er-
lendum flutningaskipum og hér
var hann einnig með flutninga-
skipin Stjörnuna og Fracis Hyde.
Er Draupnir hætti starfsemi, tók
Ingvar Vilhjámsson stöðina á leigu
árið 1935. Þar hófst fiskverkunar-
saga Ingvars sem stóð í um hálfa
öld. Hápunktur hennar var bygg-
ing hins glæsilega frystihúss
ísbjarnarins við Norðurgarð í Ör-
firisey. Það var tekið í notkun árið
1979 og er nú í eigu Granda hf.
Fiskverkun lauk í Álfheimastöð-