Ægir - 01.11.1990, Qupperneq 32

592
ÆGIR
11/90
Fjölmargar fiskverkanir voru
starfræktar inn við Elliðaárvog frá
því um og eftir 1950, fram á sjö-
unda áratuginn. Flest voru þetta
lítil fyrirtæki. Aðeins eitt og þeirra
stærst er enn starfandi, Ing1'
mundur hf., stofnað af Ármanni
heitnum Friðrikssyni. Fyrirtækið
rekur enn alhliða fiskverkun og
útgerð (Helgurnar báðar) og er
eina fyrirtækið á Reykjavíkur-
svæðinu sem á undanförnum ar-
um hefur stundað rækjuvinnslu-
Það hefur nú flutt starfsemi sína til
Siglufjarðar.
Ferð okkar um saltfiskverkunar-
stöðvar í Reykjavík líkur inn i
Sogamýri. Fyrirtækið Melavellir-
stofnað af Oddi Helgasyni hóf
saltfiskverkun að Melavöllum við
Sogaveg 1947-1948. Það fékk
fyrsta nýsköpunartogarann (Akur-
ey) sem seldur var öðrum aðilum
en bæjarútgerðum víðsvegar um
landið. Fjárhagserfiðleikar rnunu
hafa valdið því að fyrirtækið varð
ekki langlíft.
Ingvar Helgason rak síðar um
árabil bílaumboð sín í húsum
Melavalla við Sogaveg.
Seltjarnarnes
Þótt nú sé af sem áður var voru
Seltirningar fyrrum miklir sjósókn-
arar. Þaðan var áður gerður ut
fjöldi skipa á ári hverju og fyrir um
það bil einni öld gengu af Seltjarn-
arnesi 43 skip á vetrarvertíð. Sel-
tirningar beittu sér síðar mjög fyrir
þilskipaútgerð. Undir lok síðustu
aldar og við upphaf þessarar,
gerðu þeir út nokkur þilskip- AfH
þeirra mun að einhverju leyti hafa
verið verkaður heima fyrir hja
útvegsbændum á Nesinu.
Fyrsta fyrirtækið sem setti upp
fiskverkun þar var Kveldúlfur hf-
sem hóf nokkuð umfangsmikla
fiskverkun í Melhúsum uni 1910-
Fyrirtækið byggði m.a. fiskverkun-
arhús, stakkstæði og tvær stein-
bryggjur sem enn má sjá leifarnar
inni um 1940. Fiskverkunarhúsin
voru rifin laust fyrir 1950.
Félagið ísafold („Vídalínsút-
gerðin") sem stofnað var árið 1899
setti sig niður í Vatnagörðum. Þar
voru fyrirhugaðar miklar fram-
kvæmdir. Af þeim varð þó minna
og stóð skemur en til stóð. Félagið
gerði út sex togara; Akranes,
Brimnes, Fiskines, Engines, Haga-
nes og Kópanes. Þá gerði það út
tvö flutningaskip. Breskt fjármagn
var í þessu félagi að töluverðum
hluta. Þar að baki stóðu þeir Louis
Zöllner fjárkaupmaður og C.M.
Mundahl í Newcastle. Sá síðar-
nefndi mun hafa verið einhvers-
konar blanda af Pétri Gaut og Bör
Börson jr. Fyrir þessu félagi stóð
Jón Vídalín, ræðismaður Breta í
Reykjavík. Við hann var félagið
jafnan kennt. Félagið hafði „út-
stöðvar" í Hafnarfirði og á Akra-
nesi. Ekkert varð af fyrirhuguðum
stórframkvæmdum íVatnagörðum
utan þess að þar var gerð tjörn til
ístöku og ennfremur byggt íshús.
Félagið lognaðist brátt út af. Jón
Vídalín lést árið 1907. Hafði hann
þá tapað nær öllum eigum sínum
vegna þessa ævintýrs.
Frá fiskverkun Kveldúlfs aö Melshúsum (nú Sæbraut) á Seltjarnarnesi 1915-16.
Ljósm./TH.j.
Fiskþvottur hjá Kveldúlfi að Melshúsum á Seltjarnarnesi um 1915. Ljósm./TH.J. 5.