Ægir - 01.11.1990, Page 36

596
ÆGIR
11/90
Húsin i Þerney. Teiknuð eftir gamalli Ijósmynd. (Fra jóni M. Guðmundssyni, Reykjum Mosf.)
var, og allt borið heim á tveggja
og fjögra manna börum, en
höggvið og lagað betur heima.
Veggirnir voru tvöfaldir og loft á
milli, og yfir gluggum og dyrum
voru drangar svo langir, að þeir
náðu alveg yfir. Er hús þetta að
öllu leyti ágætt enn í dag.
Timbur allt og þak í húsi Erlends
var komið úr gríðarstóru salthúsi
og fiskhúsi, er stóð fyrrum á Eyr-
inni niðri við Seyluna í landareign
Breiðabólsstaða. Siemsensverzlun
átti þetta hús fyrst. Á vorin kom
skip inn á Seyluna með salt, er
skipað var upp í þetta hús, en
seinni part sumars seldu bændur
verkaðan og þurrkaðan saltfisk
kaupmanni þeim, er átti þetta hús,
og fluttu fiskinn í það. Kaupmaður
sá, er verzlaði þarna síðast, hét
G.E. Unbehagen, og átti hann
þetta gríðarmikla hús.
Á haustin kom svo skip til þess
að sækja fiskinn. Þessi Unbe-
hagen kaupmaður, sem var þýzk-
ur, seldi svo Erlendi þetta hús fyrir
fjögur hundruð krónur.
Salthús þetta var að minnsta
kosti tuttugu álnir á lengd og tólf
álnir á breidd, allt byggt úr framúr-
skarandi góðu timbri með timbur-
þaki og allt lagt með hellu. Var
timbrið og hellan notað í hús
Erlends."
Unbehagen hætti verslunarum-
svifum árið 1886. Það ár lét hann
halda „meiriháttar uppboð" á öll-
um vöruleyfum verslunar sinnar."
Líkur hér för okkar þar sem
stiklað hefur verið á stóru á salt-
fiskslóðum undangenginna ára-
tuga í Reykjavík og næsta ná-
grenni. Ástæða væri til að fjalla
einnig um saltfiskverkun í Hafnar-
firði en því er sleppt hér þar sem
ýmislegt um hana má lesa í „Sögu
Hafnarfjarðar".
Þótt ýmislegt hafi verið tínt hér
saman á einn stað er þó mikið
ósagt. Hér er því ekki um sögu að
ræða, heldur lítið innlegg í drög
að sögu saltfiskverkunar í Reykja-
vík og næsta nágrenni.
Saltfiskverkun er og verður
át'ram stunduð í Reykjavík þótt í
minna mæli sé og öðruvísi en
fyrrum, þegar flestar fjörur, sjávar-
kambar og húsgarðar voru hvít af
fiski og stakkstæði voru nánast við
hvert hús og kot í Vesturbænum.
Þá reyndu margar litlar hendur að
létta foreldrum sínum Iífsbaráttuna
með því að trítla á eftir mæðrun1
sínum á reitunum og taka til hencli
við breiðslu og samantekt salt-
fisksins eftir því sem kraftar og
burðir leyfðu í hverju tilviki.
Við skulum enda þessa um-
fjöllun með einu erindi úr kvæði
Hannesar Hafsteins ráðherra, er
ber heitið „Þorsklof" frá árinu
1881:
„Heyrðu vort þakklæti, heiðraði fiskur,
hertur og saltaður, úldinn og nýr,
Fyrir þinn verðleika fyllist vor diskur,
frelsi og þjóðmegun til vor þú snýr ■■■
Helstu skriflegar heimildir:
(aðrar en tilgreindar beint í texta).
„íslendingar í Danmörku" Dr. 1°^
Helgason útg. 1931. „Sjómannasaga
Vilhjálmur Þ. Gíslason útg. 1945.
„Merkir athafnamenn " (Geir Zöegal
Gils Guðmundsson útg. 1946. »Lih
til baka", Matthías Þórðarson ,ra
Móum útg. 1947. „Frá Hlíðarhúsum
til Bjarmalands" Hendrik J. Ottósson
útg. 1949. „Manneldi og heilsufar 1
fornöld" Skúli V. Guðjónsson útg-
1949. „Sigurður í Görðunum"
hjálmur S. Vilhjálmsson (VSV) útg-
1952. „Thor Jensen, minningar
Valtýr Stefánsson 1.-2. b. útg. 1955-