Morgunblaðið - 04.02.2011, Blaðsíða 20

20 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 4. FEBRÚAR 2011
✝ Jón SveinbjörnArnþórsson
fæddist í Reykjavík
3. nóvember 1931.
Hann andaðist á
Fjórðungssjúkrahús-
inu á Akureyri 23.
janúar 2011. For-
eldrar hans voru
Arnþór Þorsteinsson,
f. 28.2. 1903, d. 31.1.
1972, framkvæmda-
stjóri á Akureyri, og
Guðbjörg Kristín
Sveinbjarnardóttir, f.
8.2. 1910, d. 25.5.
1988, húsfreyja á Akureyri. Systk-
ini: Kristinn, f. 7.3. 1939, tækni-
fræðingur á Akureyri og Sigríður,
f. 7.6. 1945, húsfreyja á Grenivík.
Jón kvæntist 28.11. 1952, Jó-
hönnu Kristínu Jónasdóttur, f.
22.5. 1932, lífeindafræðingi, d. 16.
júní 2007. Þau skildu. Börn þeirra
eru Guðbjörg, f. 26.6. 1953, útstill-
ingahönnuður í Reykjavík; Elna
Katrín, f. 21.10. 1954, mennta-
skólakennari í Reykjavík, gift Jóni
Hannessyni menntaskólakennara;
Arnþór, f. 9.8. 1958, húsasmiður á
Akureyri, í sambúð með Nönnu
Baldursdóttur, skrifstofumanni;
Jónas, f. 9.12. 1959, fram-
reiðslumaður í Reykjavík, kvænt-
ur Bryndísi Lárusdóttur skrif-
stofumanni. Jón kvæntist 28.9.
1963, Elísabetu Eugenie Weiss-
happel, f. 20.7. 1940, skrifstofu-
manni. Þau skildu. Börn þeirra
stjóra, fulltrúa og markaðs-
fulltrúa. Jón var
framkvæmdastjóri við Iðnsýn-
ingar samvinnumanna 1957-73.
Hann var sölustjóri hjá Encyclo-
paedia Britannica í Finnlandi og
Svíþjóð 1965-7. Jón vann mik-
ilvægt frumkvöðlastarf við söfnun
iðnminja frá árinu 1993 sem bar
ávöxt í stofnun Iðnaðarsafnsins á
Akureyri 17. júní 1998. Gisela,
eiginkona hans vann ötullega að
málefninu með honum en Jón var
fyrsti safnstjóri Iðnaðarsafnsins.
Jón tók virkan þátt í félagsmálum
og gegndi margvíslegum trún-
aðarstörfum. Hann sat í stjórnum
Sölutækni, Sýningarsamtaka at-
vinnuveganna, Íslensks markaðar
og Kjarvalsstaða, Varðbergs, JC,
Tónlistarfélags Akureyrar, Búseta
á Akureyri og Leikfélags Ak-
ureyrar, SUF og í miðstjórn
Framsóknarflokksins. Hann var
um skeið varaformaður og for-
maður margra þessara samtaka.
Jón var varamaður í ráðgjaf-
arnefnd Rannsóknastofnunar iðn-
aðarins og sat í menningar-
málanefnd Akureyrar. Jón keppti
á unglingsárum í íþróttum fyrir
KA, var formaður félagsins um
hríð og sæmdur gullmerki félags-
ins. Jón sat í stjórn Rótarýklúbbs
Akureyrar, var forseti hans og
umdæmisstjóri Rótarýhreyfing-
arinnar á Íslandi um tíma. Jón
hlaut Paul Harris orðu Rotary
International. Árið 2009 var Jón
sæmdur riddarakrossi hinnar ís-
lensku fálkaorðu fyrir framlag til
varðveislu íslenskrar verkkunn-
áttu og safnamenningar.
Útför Jóns verður gerð frá Ak-
ureyrarkirkju í dag, 4. febrúar
2011, og hefst athöfnin kl. 13.30.
eru Helga Elísabet,
f. 20.7. 1964, þjón-
ustufulltrúi í Mos-
fellsbæ, gift Vil-
hjálmi Heiðdal
Walterssyni, búfræð-
ingi; Friðrik Weiss-
happel, f. 6.12. 1967,
veitingamaður í
Kaupmannahöfn,
kvæntur Tine Weiss-
happel Holmboe,
arkitekt. Jón kvænt-
ist 26.12. 1986, Gi-
selu Rabe-Stephan, f.
6.2. 1943, mennta-
skólakennara. Gisela er ekkja eft-
ir Pétur Bjarnason, verkfræðing
og hafnarstjóra á Akureyri. Börn
Giselu og Péturs eru Jón Stefán,
f. 27.9. 1964, verkfræðingur í
Reykjavik, kvæntur Önnu Mar-
gréti Hauksdóttur arkitekt; Mark-
ús Hermann, f. 19.8. 1968, tölv-
unarfræðingur í Reykjavík,
kvæntur Berglindi Rós Guð-
mundsdóttur tölvunarfræðingi;
Anna-Lind, f. 29.11. 1971, dósent í
Reykjavík, gift Skúla Helgasyni
alþingismanni.
Jón ólst upp á Akureyri, lauk
stúdentsprófi frá MA 1951 og
cand.phil. prófi frá HÍ 1952. Jón
var við störf í New York 1953-6
og nam sölu- og auglýsingatækni
við NYU. Frá 1956 starfaði Jón
lengst af fyrir SÍS. Hann gegndi
störfum sölustjóra, fulltrúa for-
stjóra, deildarstjóra, verksmiðju-
Okkur barnabörnunum hefur alltaf
þótt gaman að koma til ömmu Giselu
og afa Jóns. Við fundum vel hvað afa
þótti vænt um okkur og hvað hann
vildi gleðja okkur. Þegar við vorum
lítil skellihlógum við þegar hann gerði
„Kemur kallinn gangandi“, og við
keyrðum öll hring eftir hring á spark-
hjólinu. Í hvert skipti talaði afi um
hvað það væri gaman hvað hjólið ent-
ist vel og hvað það væri vinsælt. Þeg-
ar við urðum eldri fengum við að
skoða steinana hans afa, hann átti fal-
lega steina sem hann hafði gaman af
að sýna okkur, og stundum fengum
við dýrmætan óskastein í vasann.
Hann setti upp leiksvæði fyrir okkur í
garðinum, rólu í trénu, sandkassa og
kofann Kubb. Á veturna voru snjó-
þotur dregnar fram af vísum stað í
bílskúrnum, og við gátum fengið
skóflur og ýmis verkfæri lánuð í snjó-
húsagerð sem stundum varð mjög
ævintýraleg. Afi hafði gaman af að
heyra sögur af leikjum okkar og æv-
intýrum, og sérstaklega var hann
glaður að heyra þegar við gátum not-
að það sem hann hafði lánað okkur
eða útbúið. Þau elstu okkar höfðu
gaman af að spjalla við afa, hann
sýndi áhugamálum okkar og tóm-
stundum mikinn áhuga, spurði um
gítarleik og hljómsveitaræfingar, og
ekki síst íþróttirnar enda var afi mik-
ill íþróttamaður á sínum yngri árum.
Afi var líka mjög stoltur af Iðnaðar-
safninu sínu og sýndi okkur það með
mikilli ánægju, nú síðast í sumar. Það
var alltaf gaman að skoða munina og
heyra afa segja frá sögu þeirra,
hvernig brjóstsykurmolar voru mót-
aðir, fötin og skóna sem voru búin til,
sjá hvernig mjólkurumbúðir hafa
breyst, og margt fleira.
Elsku afi Jón, við kveðjum með
þakklæti fyrir góðu stundirnar og
væntumþykjuna sem þú sýndir okk-
ur, við eigum eftir að sakna þín.
Pétur, Haukur og Silja Jóns-
börn, Sigurður Pétur, Rósa
Elísabet og Guðmundur
Steinn Markúsarbörn, Darri,
Teitur Helgi, Bergur Máni og
Pétur Glói Skúlasynir.
Með hlýjum hug langar mig að
þakka afa mínum, Jóni Arnþórssyni,
fyrir samfylgdina. Hugurinn hefur
reikað síðan móðir mín hringdi og
tjáði mér að Jón afi væri dáinn og
margar minningar komu upp í hug-
ann. Hér eru nokkrar hugrenningar.
Ég átti bara einn afa og hann
reyndist mér ákaflega vel, hann bjó á
Akureyri og þar dvaldi ég oft bæði
með móður minni og einnig líka við
bræðurnir einir og eru páskaferðir
okkar þangað mér afar minnisstæðar.
Það var einstakt að fá að dvelja hjá
Jóni afa og Bússa syni hans, en á
þessum tíma bjuggu þeir tveir saman
feðgarnir og er óhætt að segja að þeir
báðir höfðu mikil áhrif á mitt líf og
urðu ungum dreng eins og mér mikl-
ar fyrirmyndir. Ein ferð varð mér
mjög minnisstæð vegna þess að ég
lenti í því óhappi að viðbeinsbrjóta
mig í Hlíðarfjalli og þurfti því að vera
mikið með Bússa sem í lífsgleði sinni
og framtakssemi gerði allt til að
gleðja mig, sárkvalinn drenginn, með
uppátækjum eins og skógarferðum
og klettaklifri, en líklegast hefði víd-
eóspóla hentað betur svona fyrstu
daga eftir viðbeinsbrot og heilahrist-
ing. En í þessari ferð minni norður
þessa páska var afi minn líka að kynn-
ast yndislegri konu, Giselu, sem varð
svo lífsförunautur hans og reyndist
honum stórkostlega allt fram á hinsta
dag. Það er mér líka ofarlega í huga
þegar hann treysti mér fyrir því
ábyrgðarfulla verkefni að vera starfs-
maður á bás skinnadeildar Sam-
bandsins á landbúnaðarsýningu í
Reiðhöllinni þar sem sýndar voru
dýrindisskinnflíkur og ég seldi öll
sýnishornin, sem reyndar voru ekki
til sölu, og afi minn varð svo ánægður
að hann hækkaði laun þrisvar sömu
helgina og fyrir 13 ára dreng að fá
þetta traust og virðingu frá manni
eins og afa var ansi stórt mál, enda
eyddi ég næstu 20 árum í verslunar-
og sölumennsku.
Hann var glæsilegur maður sem
sagði skemmtilegar sögur og þekkti
bókstaflega alla. Hann var örlítið
montinn en það fór honum vel. Hann
skildi eftir glæsilegan minnisvarða
sem Iðnaðarsafnið á Akureyri er. en
hann og kona hans, Gisela, stofnuðu
og byggðu það upp frá grunni og
komu í öruggt skjól til frambúðar á
Akureyri eftir að hafa rekið það sjálf
til fjölda ára.
Það er með stolti og þakklæti sem
ég kveð Jón Arnþórsson, afa minn, og
sendi samúðarkveðju til Giselu og
barna frá okkur í Eskihlíðinni.
Sölvi Snær Magnússon.
Nú er komið að kveðjustund, hann
Bússi frændi hefur kvatt okkur.
Kveðjustundir eru oft sárar en um
leið rifja þær upp liðnar stundir sem
geyma skemmtilegar minningar.
Bússi, eins og hann var alltaf kallaður
innan um ættmenni, var ef svo má
segja höfuð ættarinnar, sannkallaður
ættarhöfðingi. Hann var alltaf hress
og kátur með svo glettna brandara
sem fengu flesta til að hlæja. Þegar
við hittumst fjölskyldan átti hann það
til að sitja miðsvæðis þannig að allir
heyrðu til hans og svo sagði hann okk-
ur frá því sem á daga hans hafði drifið
en iðulega enduðu þessar sögur svona
„sagan er allavega betri svona“ og svo
hlógu allir að.
Bússi var alltaf reffilegur maður,
með nýjustu tískustraumana á
hreinu, mikill smekkmaður á fatnað
og aðra muni.
Þegar ég var yngri fannst mér æð-
islegast í heimi ef ég hitti hann í bæn-
um því þá átti hann það til að fara í
vasa sína og gefa mér allt klinkið sem
hann var með, sem voru nú engir
smápeningar fyrir unga stúlku. Þegar
ég varð eldri deildum við Bússi sama
áhugamáli en það var að halda upp á
og safna gömlum munum. Það góða
við það var að Bússi var einstaklega
gjafmildur og gaf mér nokkra hluti
sem mér fundust mjög fallegir, t.d.
gamlan grænan hægindastól sem hef-
ur fylgt mér allan minn búskap og ég
hef alltaf haldið mikið upp á. Einu
sinni gaf hann mér líka gamlan gler-
lampa sem okkur fannst báðum mjög
fallegur svo vildi það til að hann
brotnaði hjá mér og ég þorði nú ekki
annað en að segja Bússa frá þessu
óhappi. Það leið ekki á löngu þangað
til hann var búinn að redda öðrum
lampa handa mér. En í hvert skipti
sem ég hitti hann síðan spurði hann
með glettni í röddinni hvort ég væri
búin að brjóta eitthvað fleira nýlega.
Þessar sögur lýsa Bússa mjög vel,
hann var hjartahlýr og góður maður
sem lét sér annt um þá sem í kringum
hann voru. Með þessum orðum kveð
ég kæran frænda sem lét svo margt
gott af sér leiða. Hvíl í friði.
Þín frænka,
Hrafnhildur (Krumma)
Kristinsdóttir
Elsku Bússi frændi.
Þú hefur alltaf verið einn af uppá-
haldsfrændum mínum, einnig mjög
fyndinn og skemmtilegur. Alltaf þeg-
ar við höfum hist í jólaboði í mörg ár
hefurðu verið mjög hress og glaður.
Ég mun sárt sakna þín. Alltaf þegar
ég sit í græna stólnum þínum sem þú
gafst mömmu þegar hún var yngri
hugsa ég til þín. Hvíldu í friði, Bússi
minn.
Kær kveðja,
Salka Hermannsdóttir
Fallegur ungur maður horfir til
himins. Augun full af trega og góð-
semi, vart má á milli sjá hvort hér er
um teikningu eða ljósmynd að ræða.
Hvert smáatriði nákvæmlega útfært
hver skeggbroddur og hárlokkur á
sínum stað, líkt og himnafaðirinn
hafði stigið niður til að sitja fyrir hjá
frænda. Á bakhliðinni elskuleg áletr-
un til móður sem hlýtur að hafa verið
svo óendanlega stolt af þessari gjöf og
þessum syni. Þessa gömlu mynd vor-
um við systur svo lánsamar að fá að
sjá nú fyrir stuttu. Kraftarnir voru þá
að mestu þrotnir og hann var fámáll
en bað Giselu að sækja myndina líkt
og hann vildi segja okkur að nú væri
stundin brátt komin. Hann glotti þeg-
ar ég sagðist ekki hafa vitað um þessa
listrænu hæfileika hans. Myndin er
lýsandi fyrir þann mann sem Bússi
frændi hafði að geyma.
Hann var fagurkeri, heimsborgari,
smekkvís og góður sögumaður, bætti
reyndar stundum við sögurnar en
þær urðu bara betri þannig eins og
hann sagði sjálfur. Frændi átti til
endalaust hrós fyrir því sem honum
þótti vel gert og fallegt. Ef maður
fékk hrós frá honum þá gat maður
treyst því að maður hafði valið vel. Ég
minnist þess að allar gjafir frá honum
í gegnum tíðina hafa verið valdar
heimsbókmenntir í þyngri kantinum
og þá skipti engu hvort maður var
fjórtán ára eða fertugur. Það hafði
með víðsýni hans að gera og að hugsa
alltaf út fyrir rammann, og hugsa
lengra. Hin fjölmörgu verkefni sem
hann tók sér fyrir hendur og skilaði
með sóma bera víðsýni hans glöggt
merki.
Nú hafa þeir hist aftur, frændi og
sá guðdómlegi, örlítið grárri í vöngum
báðir tveir og dýpri línurnar sem lífið
sverfur en báðir ennþá jafn fallegir.
Ég er viss um að frændi tekur til
hendinni þarna á himnum og gerir
eitthvað elegant eins og honum einum
er lagið.
Minningin um góðan mann lifir og
þakklæti fyrir að hafa átt hann að.
Elsku Gisela, ég votta þér og fjöl-
skyldunni samúð mína.
Þorgerður Kristinsdóttir.
Enn einn skólabróðir okkar úr
M.A. árgangi 1951 er fallinn frá. Jón
Arnþórsson lést 23. jan. sl. á Sjúkra-
húsinu á Akureyri.
Ég læt hugann reika aftur í tímann
þegar við vorum að alast upp á Norð-
urbrekkunni á Akureyri. Við vorum í
sama skóla, Barnaskóla Akureyrar.
Bússi, en svo var Jón kallaður, var fal-
legur drengur í mínum augum og
hann var nokkuð áberandi í skólalíf-
inu. Mér er minnisstætt þegar hann
lék konungssoninn í ævintýri sem
leikið var á árlegri skemmtun í skól-
anum.
Árin liðu og við erum komin í M.A.
og þar erum við í sama bekk ásamt
mörgu góðu fólki. Þar á meðal var
æskuvinkona mín Jóhanna Jónas-
dóttir sem síðar varð eiginkona hans.
Í skólanum var gott að vera. Þar voru
frábærir kennarar sem leiddu okkur
fram á þroskabrautinni og þeir ásamt
Þórarni Björnssyni skólameistara
skópu það umhverfi sem einkenndist
af vinnusemi og hóflegum aga. Ég
man að Bússi kom stundum með
gagnlegar athugasemdir sem gáfu til
kynna að hann var þá þegar farinn að
velta fyrir sér þjóðmálum og stjórn-
málum. Bússi var mikill áhugamaður
um íþóttir og sjálfur góður íþrótta-
maður. Hann stuðlaði að því að ein-
kunn í íþróttum skyldi tekin með í að-
aleinkunn til stúdentsprófs en svo
hafði ekki verið. Hann fylgdi sann-
færingu sinni í þessu efni að gera
námsgreinum jafnt undir höfði.
Segja má að hann hafi verið á und-
an sinni samtíð í þeim skilningi. Eftir
stúdentspróf fór hann í Háskóla Ís-
lands og lauk þaðan cand. phil. prófi
1952. Árin 1954-56 eru þau hjónin í
Bandaríkjunum. Bæði við nám og
störf. Það þurfti bæði bjartsýni og
dugnað til að komast til Ameríku á
þessum árum. Þegar heim kom sett-
ust þau að í Reykjavík. Þau voru bæði
úti á vinnumarkaði og virk í fé-
lagsmálum. Bússi starfaði lengst af
hjá S.Í.S. og Jóhanna hjá Landakots-
spítala. Þau eignuðust 4 börn, Guð-
björgu, Elnu Katrínu, Arnþór og Jón-
as. Leiðir Bússa og Jóhönnu skildi.
Bússi kvænist aftur Elisabet Weis-
sappel. Þau eiga 2 börn, Helgu og
Friðrik. Þau fluttu norður á Akureyri
þar sem þau unnu bæði hjá S.Í.S.
Þriðja eiginkona Bússa er Gisela
Rebe-Stepan menntaskólakennari.
Hún var ekkja með 3 börn þegar þau
komu saman. Hennar börn eru Jón
Stefán, Markus Hermann og Anna
Lind. Við bekkjarsystkinin höfum
notið gestrisni á heimili þeirra þegar
við höfum komið saman á Akureyri á
stúdentsafmælum okkar. Það voru
ógleymanlegar stundir.
Bússi kom víða við í félagsmálum,
hæst ber ómetanlegt starf hans í þágu
ísl. safnamenningar. Hann var frum-
kvöðull að stofnun Iðnaðarsafnsins á
Akureyri, þar vann hann afrek við að
safna og koma í hús öllu sem hann
náði í og tilheyrði íslenskri verkkunn-
áttu. Fyrir þetta var hann sæmdur
Riddarakrossi hinnar íslensku fálka-
orðu árið 2008.
Við stúdentar frá MA 1951 erum
farin að huga að endurfundum á 60
ára stúdentsafmæli 17. júní í sumar.
Það er farið að þynnast í hópnum og
ljóst að Bússi verður ekki með okkur.
Hann er horfinn til æðri heima. Við
stúdentar frá 1951 sendum Giselu og
öllum börnum þeirra hugheilar sam-
úðarkveðjur og biðjum þeim Guðs
blessunar.
Þórunn Sigurbjörnsdóttir.
Jón Arnþórsson var sögumaður og
safnari. Þessi ástríða naut sín til fulln-
ustu þegar kom að iðnaðarsöguminj-
um á Akureyri. Fyrir eljusemi og
framsýni Jóns var smáu sem stóru úr
iðnaðarsögu Akureyrar safnað og
myndar nú glæsilegt safn sem ber
stofnanda sínum fagurt vitni.
Jón lagði bæði vinnustundir og
fjárhag heimilisins undir í þessu hug-
sjónarstarfi. Uppskeran var ríkuleg
sem við njótum um ókomin ár, ekki
aðeins sýninganna heldur einnig upp-
lýsinganna sem safnið býr nú yfir. Á
meðan Jóns naut enn við var hann
óspar að ausa úr þekkingarbrunni
sínum og safnsins eins og honum ein-
um var lagið. Þess nutum við starfs-
menn Minjasafnsins á Akureyri þeg-
ar við áttum gott samstarf við Jón hér
um árið.
Starfsfólk Minjasafnsins á Akur-
eyri sendir vinum, ættingjum og konu
Jóns, Giselu, innilegar samúðarkveðj-
ur
F.h. starfsfólks Minjasafnsins
á Akureyri,
Haraldur Þór Egilsson.
Góður maður er genginn. Jón Arn-
þórsson skilur eftir sig mikinn og
verðmætan arf. Hann skilur eftir sig
fjölda afkomenda og stóra fjölskyldu.
En arfleifð hans liggur einnig í því
merkilega safni, Iðnaðarsafninu á Ak-
ureyri.
Hann sýndi fádæma elju og braut-
ryðjendastarf með því að safna að sér
hlutum sem margir hefðu kallað drasl
en fyrir honum voru þetta einstök
verðmæti sem sögðu sögu, allt frá
Gefjunarúlpunum frægu til Lindu-
konfekts. Honum tókst það einstaka
afrek að búa til aðlaðandi safn sem
þúsundir heimsækja á ári hverju.
Safn sem segir sögu bæjarins og þess
hugvits sem í okkur býr. Sögu fólks
sem gekk til starfa sinna og skapaði
verðmæti og það samfélag sem við
búum að í dag. Jón var framsýnni en
við flest og gerði sér grein fyrir mik-
ilvægi þess að minna okkur á, úr
hvaða jarðvegi við erum sprottin og
hvaða möguleika og tækifæri við get-
um átt.
Ég var í nokkur ár í stjórn Iðn-
aðarsafnsins og það er eitt skemmti-
legasta verkefni sem ég hef tekist á
hendur – fyrst og fremst út af Jóni –
fundirnir voru oftar en ekki sögu-
stund og ómetanlegir í alla staði.
Hvað ungur nemur gamall temur.
Ég votta Giselu og fjölskyldunni
mína innilegustu samúð. Veröldin
verður litlausari eftir fráfall Jóns
Arnþórssonar. Blessuð sé minning
hans.
Sigrún Björk Jakobsdóttir.
Borgarfjörður baðaður í sól að
sumarlagi og Jón Arnþórsson akandi
mitt í þeim töfrum. Dýrðin og fegurð-
in urðu til þess að hann stöðvaði bílinn
og steig út til þess að njóta dásemd-
Jón Sveinbjörn
Arnþórsson