Morgunblaðið - 03.05.2011, Page 12
12 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 3. MAÍ 2011
U M A L L
T
LA
N
D
Keppt er um:
• Flesta þátttökudaga
• Flesta kílómetra
Vinnustaðakeppni
Skráning og nánari upplýsingar
á vefsíðunni: hjoladivinnuna.is
Nú látum við hjólin snúast
um allt land!
ÍS
L
E
N
S
K
A
/S
IA
.I
S
/Í
S
Í
54
06
2
03
/1
1
Samstarfsaðilar
Vertu með!
Ólympíufjölskyldan
4.-24.maí
FRÉTTASKÝRING
Einar Örn Gíslason
einarorn@mbl.is
Íslensk stjórnvöld neita því að hafa
brotið gegn innistæðutryggingatil-
skipun Evrópusambandsins eða
gegn nokkrum samningsskuldbind-
ingum í Icesave-málinu. Þar með sé
rétt að Eftirlitsstofnun EFTA
(ESA) láti málið niður falla og aðhaf-
ist ekki frekar. Þetta kemur fram í
svari stjórnvalda við áminningar-
bréfi ESA frá því í sumarbyrjun í
fyrra. Þar sem ákveðið var að láta
reyna á samningaleiðina hafði ESA
ekki aðhafst þar til ljóst varð að hún
væri orðin ófær. Í bréfi stjórnvalda
eru lagarök Íslendinga sett fram, en
að auki eru aðstæður og atburðarás í
kringum hrun íslenska bankakerfis-
ins raktar og þannig reynt að draga
upp mynd af þeirri erfiðu stöðu sem
Íslendingar voru í á síðari hluta árs
2008 enda hafi hún óhjákvæmilega
haft áhrif á ákvarðanatöku stjórn-
valda.
Engin ríkisábyrgð fyrir hendi
„Við bendum á að innleiðing inni-
stæðutilskipunarinnar hafi verið í
samræmi við efni hennar og það
kerfi sem hún kvað á um að yrði
komið á fót. Kerfið hér hafi ekki með
nokkrum hætti verið frábrugðið í
grundvallaratriðum því kerfi sem al-
mennt hafi tíðkast í öðrum löndum,“
sagði Árni Páll Árnason, efnahags-
og viðskiptaráðherra, þegar hann
kynnti innihald bréfsins í gær. Því er
einnig mótmælt að ríkisábyrgð hafi
verið á innistæðutryggingakerfum.
Slíkt hefði strítt gegn tilgangi til-
skipunarinnar og raskað samkeppn-
isstöðu innlánsstofnana þar sem
bakhjarlar þeirra væru missterkir.
Í bréfinu er gagnrýnt að ESA
skuli vísa til árangursskyldu ríkja,
og að rökstuðningur sem byggist á
henni sé ófullnægjandi. Með árang-
ursskyldu í þessu tilfelli er átt við að
ekki sé nóg að setja á fót innistæðu-
tryggingakerfi líkt og tilskipun
kveður á um, heldur verði ríkið að
tryggja útgreiðslur komi til falls inn-
lánsstofnunar. Þetta fæli í raun í sér
ríkisábyrgð, en eigi þar fyrir utan
ekki við í þessu tilfelli. Árni Páll
sagði að þegar á hólminn hafi verið
komið hafi það orðið ljóst að reglur
um alþjóðlega bankastarfsemi á
EES hafi reynst ófullnægjandi.
Ekkert innistæðutryggingakerfi
geti staðið af sér algjört bankahrun
og flest lönd EES hafi beitt einhliða
aðgerðum til að vernda eigin hags-
muni. Ísland var þar engin undan-
tekning, en setning neyðarlaganna
hafi verið eina leiðin sem fær var.
Með setningu þeirra hafi ekki verið
mismunað eftir þjóðerni.
Eignum haldið frá Íslendingum
Í bréfi stjórnvalda kveður við mun
ákveðnari tón en hingað til í garð
Breta og Hollendinga vegna aðgerð-
anna sem þeir beittu Íslendinga. „Í
bréfi ESA er sagt að Ísland hafi ekki
efnt skyldur sínar samkvæmt inni-
stæðutryggingatilskipuninni, en hitt
er algjörlega óumdeilt að Bretar og
Hollendingar brutu gegn skýrum
ákvæðum í tilskipuninni um slita-
meðferð fjármálafyrirtækja,“ segir
Árni Páll. Þessar aðgerðir eru raktar
í svarbréfi stjórnvalda, og áhrif
þeirra, meðal annars á endurheimt-
ur úr þrotabúi Landsbankans.
„Eignum var haldið frá íslenskum
yfirvöldum og komið í veg fyrir að
við gætum komist af stað í eðlilega
þrotameðferð Landsbankans, og
lögmætum hagsmunum þannig teflt
í tvísýnu.“ Til samanburðar gripu
Þjóðverjar ekki til neinna sambæri-
legra aðgerða gagnvart Kaupþingi
og greiðslur til innistæðueigenda á
Edge-reikningum Kaupþings í
Þýskalandi fengu skjóta úrlausn.
Stjórnvöld svara fullum hálsi
Svarbréf stjórnvalda við áminningu Eftirlitsstofnunar ESA var afhent í gær Segja Íslendinga ekki
hafa brotið gegn tilskipun um innistæðutryggingar Málið detti dautt og ESA aðhafist ekki frekar
Morgunblaðið/Sigurgeir Sigurðsson
Engin ábyrgð Árni Páll Árnason, efnahags- og viðskiptaráðherra, kynnti innihald svarbréfsins á blaðamannafundi í
gær. Í bréfinu er því haldið fram að íslensk stjórnvöld hafi ekki brotið gegn tilskipun um innistæðutryggingar.
ESA svarað
» Svarbréf stjórnvalda var af-
hent ESA á skrifstofu stofn-
unarinnar í Brüssel í gær. Með
bréfinu er áminningarbréfi
stofnunarinnar frá því í maí á
síðasta ári loks svarað.
» Bréfið var unnið undir stjórn
Þóru Margrétar Hjaltested í
efnahags- og viðskiptaráðu-
neytinu og Kristjáns Andra
Stefánssonar í utanríkisráðu-
neytinu.
» Ráðuneytin nutu meðal ann-
ars aðstoðar þekktra „nei-
manna,“ þeirra á meðal Eiríks
Svavarssonar og Reimars Pét-
urssonar.
» Óvíst er hversu langt er að
bíða viðbragða frá ESA, en ráð-
herra fer til Brüssel eftir tvær
vikur og mun þá ýta á eftir
málinu.
Með svarbréfi íslenskra stjórn-
valda vonast þau til þess að telja
ESA á að láta málið niður falla.
Auk lagalegra röksemda er vænt
atburðarás næstu missera rakin
og þannig reynt að leiða í ljós að
Bretar og Hollendingar muni fá
stærstan hluta krafna sinna end-
urgreiddan án atbeina EFTA-
dómstólsins.
Í niðurlagi bréfsins segir meðal
annars að innan fárra mánaða
muni dómstólar á Íslandi hafa
skorið úr um lögmæti kröfuraðar í
þrotabú Landsbankans, auk vaxta
og annars kostnaðar. Að því búnu
muni þrotabúið hefja greiðslur og
þess sé vænst að innistæðutrygg-
ingasjóðir Breta og Hollendinga
muni fá umtalsverðar greiðslur
þegar á þessu ári. Á næstu vikum
mun skilanefnd Landsbankans
birta uppfært mat á væntum end-
urheimtum og búist er við að það
verði fært upp – fari þannig í yfir
90% af forgangskröfum.
Á blaðamannafundinum í gær
sagði Árni Páll að útlit væri fyrir
að endurheimtur úr þrotabúi
Landsbankans dygðu jafnvel fyrir
allri lágmarkstryggingunni.
Endurheimtur dugi alla leið
ÞROTABÚ LANDSBANKANS
„Það er dálítið erfitt að semja við
þær aðstæður að maður er uppi við
vegg og hefur ekki fullt forræði yfir
þeim eignum sem samkvæmt skýr-
um reglum ættu að vera tiltækar
þrotabúi Landsbankans á þeim
tíma,“ segir Árni Páll Árnason, efna-
hags- og viðskiptaráðherra, og vísar
til tímabilsins fram að undirritun
fyrsta Icesave-samkomulagsins í
júní 2009. Þá höfðu eignir Lands-
bankans verið frystar allar götur frá
hausti 2008. Hann ítrekar að samn-
ingsviljinn hafi alltaf verið fyrir
hendi, en Bretar og Hollendingar
hafi ekki gætt fullrar sanngirni.
Fóru kannski offari í upphafi
„Við minnum líka á það [í bréfinu]
að aðgangur okkar að fyrirgreiðslu
hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, sem
á ávallt að vera óháður öðrum tví-
hliða deilumálum, var alltaf skilyrtur
einhvers konar úrlausn á þessu
máli,“ segir Árni og bætir því við að
annar tónn sé nú í samskiptum við
löndin tvö og hann telji að „stjórn-
völd þar átti sig á því að menn hafi
kannski farið offari í upphafi.“
En þó tónninn hafi nú skánað er í
svarbréfinu til ESA dregin upp
mynd af framferði Breta og Hol-
lendinga og afleiðinga þess á stöðu
Íslands. Stjórnvöldum hefur verið
legið nokkuð á hálsi fyrir að halda
þessum þætti málsins ekki á lofti
með ákveðnari hætti. Líkt og fram
kemur annars staðar á síðunni segir
Árni það óumdeilt að Bretar og Hol-
lendingar hafi brotið gegn tilskipun
um slitameðferð fjármálafyrirtækja
á evrópskum markaði.
Útilokar ekki neitt
Aðspurður sagði Árni stjórnvöld
alltaf hafa viðhaft þann fyrirvara að
mögulega myndu Íslendingar beita
því fyrir sig að Bretar beittu hryðju-
verkalögunum, en það er gert í svar-
bréfinu til ESA nú. Þá liggi fyrir Al-
þingi þingsályktunartillaga um að
sett verði af stað rannsókn á til-
drögum þess að hryðjuverkalög-
unum hafi verið beitt, en aðgerð-
irnar hafi ekki verið í neinu sam-
ræmi við réttarreglur um slita-
meðferð fjármálafyrirtækja. „Ég
held að það skipti máli að komast til
botns í því máli og það eigi að rann-
saka það mál í þaula. Við eigum ekki
að útiloka neitt og höfum alltaf viljað
halda fram rétti okkar í því máli. Það
skiptir máli að átta sig skýrt á þeirri
atburðarás,“ segir Árni.
Ósanngirni Breta
og Hollendinga
Sjá að þeir hafi kannski farið offari