Freyr - 01.01.1906, Side 9

FREYR.
5
mikið tillit til vilja fjárveitingarvaldsins sem
það frekast sér sér fært.
Ég þykist þá hafa sýnt fram á, að íjár-
veitingarvaldið eigi auðvelt með að kynna
sér stjórn og framkvæmdir Búnaðarfélagsins,
og að það geti, þótt óbeinlínis sé, haft svo
mikið hönd í bagga með framkvæmdum þess,
sem nokkur skynsemi er i að heimta. Frá
þeirri hlið er því sannarlega engin ástæða til
-að kvarta. Búnaðarfélagið og bændastéttin,
sem á að njóta starfs félagsins, hefir þar á
móti góðar astæður til að kvarta. Einmitt
það að félagið þarf að fá megnið af starfsfé
sínu úr landssjóði, sem veitt er á fjárlögum,
gjörir framtíð þess alt of óvissa. — JÞað er
óhjákvæmilegt fyrir félagið að binda rnikið af
starfsfé sínu fyrirfram, beinlínis og óbeinlínis.
Kæmi svo sjórn og þingflokkur til valda, sem
væri óvinveitt bunaðinum, eða íjárveitingar-
valdið kæmist í fjárkröggur, gæti þetta orðið
mjög skaðlegt fyrir féJagið, og þau mörgu
framfarafyrirtæki, er það hefir til meðferðar.
Að því hlýtur því að reka áður langt líður, að
aðalfjárveitingarnar til landbúnaðarins verði
veittar með sérsökum lögum, eins og venja
er í öðrum löndum. Við þá aðalfjárveitingu
má svo bæta á fjárlögum eftir því sem ástæða
þykir til, og fjárhagur leyfir.
Ég er algjörlega samdóma búnaðarþing-
inu um, að eins og nú stendur sé heppileg-
ast að sýslunefndir kjósi þá 8 fulltrúa, er amts-
ráðin hafa kosið, og má haga þeirri kosningu
á sama hátt og kostningu amtsráðsmanna eftir
sveitarstjórnarlögunum frá 1872. Komistfjórð-
ugsbúnaðarfélög á á öllu landinu, mundi þó
heppilegra að aðalfundir þeirra kysu fulltrúana.
Til þess að útiloka allan misskilning, vil
ég að lokum taka það fram, að því fer fjarri
að ég væni ráðherra eða þá sem honum
fylgdu um eigingjarnar hvatir í þessu máli.
En það breytir ekkert alstöðu minni til máls-
ins, og þar sem því er enn eigi ráðið til lykta,
liefi ég álitið rétt að skýra það fyrir bænd-
um og öðrum, sem láta sig framtíð Landsbún-
aðarfélagsins nokkru skifta.
Guðjón Guðmundsson.
Jarðyrkjuverkfæri
III. Valtarar
Akurvaltarar (Tromler) eru mjög sjaldgæf-
ir hér á landi, en eru þó ágætisverkfæri og
ómissandi þar sem jarðyrkja er stunduð
að nokkrum mun. JÞeir jafna og festa jarð-
veginn. í>eir eru notaðir þegar búið er að
sá korntegundum og herfa yfir þær. An valt-
ara yrði sáðlandið illsláandi fyrir hnausum og
steinum. Við grasfræssáningu eru valtarar
einnig nauðsynlegir; þeir eru þá oft notaðir
bæði á undan og eftir að sáð er. I lausri
og ósléttri mold getur grasfræið fallið of djúpt.
Valtarinn kemur í veg fyrir það ef hann er
dreginn yfir á undan sáningunni. Grasrót,
sem myndast af sáningu, hættir við að losna í
þýðum á vorin, meðan sáðlandið er ungt; þá
er áríðandi að festa rótina með því að draga
valtara yfir.
I þurrum jarðvegi og í þurviðratíð er fræ
seint til að spíra. Hafi landið verið valtað
bætir það nokkuð úr. Við það, að yfírborð
jarðvegarins þéttist, kemur hárpípukraftur hans
betur að notum, jarðrakinn stígur upp í yfir-
borðið.
Algengast er að hafa þá valtara úr tré,
sem notaðir eru til jarðyrkju. Þeir eru að
vísu til úr járni, en sjaldgæfari. Séu þeir
hafðir úr steini eru þeir full erfiðir.
Yfirborð timburvaltara er ætíð slétt, en
á járnvölturum er það ýmist slétt eða óslétt.
Eigi yfirborðið að vera óslétt, eru þeir sam-
settir af járnhringum (Ringtromle, Cambridge-
tromle); láta þeir þá eftir sig örþunt laust
moldarlag á yfirborði jarðvegsins. Það varn-
ar jarðrakanum, sem stígur upp að yfirborð-
inu, frá að gufa burtu. Þessir valtarar þykja
líka betri að því leyti, að þeir mylja fremur
grashnausa en sléttir valtarar.
Járnvaltarar eru oft tvöfaldir og stundum
þrefaldir. Velirnir eru þá 2 eða 3. Séuþeir tveir
er hver á eftir öðrum, en séu þeir þrír er einn
fremstur og tveir samhliða á eftir.
Verð á járnvölturum til akuryrkju er frá
55 kr. og alt upp í 300 kr. — Þá einföldu
og léttustu getur einn hestur dregið, hinir eru
fyrir tvo hesta. Timbur-valtarar eru venjulega